zapaść naczyniowo-sercowa
Zapaść naczyniowo-sercowa (wstrząs kardiogenny) to stan nagłego zagrożenia życia charakteryzujący się niewydolnością układu krążenia, która prowadzi do niedostatecznej perfuzji tkankowej. Jest to końcowy efekt ciężkiej niewydolności serca, najczęściej występujący jako powikłanie zawału mięśnia sercowego (w około 7-10% przypadków STEMI).
Patofizjologia zapaści naczyniowo-sercowej obejmuje zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego, co skutkuje spadkiem objętości wyrzutowej, rzutu serca i ciśnienia tętniczego. Uruchamiane są mechanizmy kompensacyjne: tachykardia, skurcz naczyń obwodowych i retencja płynów, które początkowo poprawiają rzut serca, jednak długotrwale prowadzą do pogłębienia niewydolności.
Klinicznie zapaść naczyniowo-sercowa objawia się hipotonią (SBP <90 mmHg), tachykardią, bladością, wychłodzeniem i wilgotnością skóry, zaburzeniami świadomości, oligurią oraz kwasicą metaboliczną. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (markery martwicy mięśnia sercowego, gazometria, ocena funkcji nerek i wątroby), EKG, badania obrazowe (echo serca, koronarografia) oraz pomiary hemodynamiczne.
Leczenie musi być wdrożone natychmiast i obejmuje przyczynowe leczenie zawału (pierwotna PCI), wsparcie hemodynamiczne (leki inotropowe, wazopresory), mechaniczne wspomaganie krążenia (kontrapulsacja wewnątrzaortalna, ECMO, urządzenia Impella), a także leczenie powikłań. Śmiertelność w zapaści naczyniowo-sercowej pozostaje wysoka i wynosi około 40-50% mimo optymalnego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml
Przedawkowanie haloperydolu manifestuje się nasileniem efektów pozapiramidowych, zaburzeniami ciśnienia tętniczego oraz sedacją, z objawami takimi jak wzmożone napięcie mięśniowe, uogólnione lub miejscowe drżenia mięśni, nadciśnienie tętnicze (częstsze niż niedociśnienie), a w ciężkich przypadkach zapaść naczyniowo-sercowa i depresja oddechowa. Szczególnie niebezpieczne jest wydłużenie odstępu QTc w EKG, predysponujące do komorowych zaburzeń rytmu serca. W najcięższych przypadkach może dojść do śpiączki, zatrzymania krążenia i nagłej śmierci sercowej. Obraz kliniczny jest zmienny i zależy od dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
adrenalina, aminy presyjne, depresja oddechowa, dializoterapia, dopamina, drżenie mięśni, dysfagia, haloperydol, hipoksemia, komorowe zaburzenia rytmu serca, leki wazopresyjne, monitorowanie kardiologiczne, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie mózgu, noradrenalina, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, śpiączka, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QTc, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram 50 50 mg/ml
Poltram 50 (chlorowodorek tramadolu, 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie na początku terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Najczęściej obserwowane działania to nudności i zawroty głowy (występujące u ponad 10% pacjentów), a także bóle głowy i senność. Rzadziej pojawiają się reakcje alergiczne, w tym duszność, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiący zagrożenie życia. Tramadol może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój, omamy, dezorientacja, zaburzenia snu i uzależnienie. W zakresie układu nerwowego odnotowano także parestezje, drżenia, drgawki, zaburzenia koordynacji oraz zespół serotoninowy. Istotne jest ryzyko depresji oddechowej, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecane oraz w połączeniu z innymi lekami o działaniu ośrodkowym.
astma oskrzelowa, biegunka, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek tramadolu, czkawka, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, dezorientacja, drgawka padaczkowa, duszność, hiperkineza, hipotonia ortostatyczna, jaskra z wąskim kątem, kołatanie serca, koszmar senny, mimowolny skurcz mięśni, nadmierna potliwość, napad paniki, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, osłabienie mięśni szkieletowych, paranoja, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenicy, senność, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, uzależnienie, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie koordynacji, zaburzenie łaknienia, zaburzenie mowy, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie snu, zahamowanie oddychania, zaparcie, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół serotoninowy, zwężenie cewki moczowej, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Haloperidol WZF 5 mg/ml
Przedawkowanie haloperydolu w postaci roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml) prowadzi do nasilenia działań niepożądanych, w tym ciężkich objawów pozapiramidowych (wzmożone napięcie mięśni, drżenia), zaburzeń ciśnienia tętniczego (częściej nadciśnienie niż niedociśnienie), sedacji, a w skrajnych przypadkach śpiączki z depresją oddechową i niedociśnieniem. Szczególnie niebezpieczne są komorowe zaburzenia rytmu serca związane z wydłużeniem odstępu QTc, które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, w tym monitorowania EKG oraz stałej kontroli parametrów życiowych. Niedociśnienie i zapaść naczyniowo-sercowa leczy się dożylnym podawaniem płynów, osocza lub koncentratu albuminowego oraz leków wazopresyjnych (dopamina, noradrenalina), przy czym adrenalina jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego.
adrenalina, depresja oddechowa, dializa, dopamina, drożność dróg oddechowych, drżenie mięśniowe, elektrokardiograf, haloperydol, komorowe zaburzenia rytmu serca, leczenie przeciwarytmiczne, lek przeciwparkinsonowski, lek wazopresyjny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, noradrenalina, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, rurka dotchawicza, rurka ustno-gardłowa, tachykardia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QTc, wzmożone napięcie mięśni, zapaść naczyniowo-sercowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram 100 mg/ml
Poltram, zawierający 100 mg/ml tramadolu chlorowodorku w postaci kropli doustnych, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla opioidów, z dominującymi objawami bardzo często występującymi u ponad 10% pacjentów, takimi jak nudności oraz zawroty głowy. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: neurologiczny (zawroty głowy bardzo często, bóle głowy i senność często, rzadko drgawki, depresja oddechowa, parestezje), układ krążenia (kołatanie serca, tachykardia, hipotonia ortostatyczna niezbyt często, rzadko bradykardia i wzrost ciśnienia tętniczego), układ oddechowy (rzadko zahamowanie oddychania i duszność), przewód pokarmowy (nudności bardzo często, wymioty, zaparcia często), reakcje alergiczne (rzadko, w tym wstrząs anafilaktyczny) oraz zaburzenia psychiczne (niepokój, omamy, dezorientacja rzadko). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko depresji oddechowej przy dawkach przekraczających zalecane oraz interakcjach z innymi lekami o działaniu hamującym OUN, a także na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych.
bradykardia, depresja oddechowa, drgawki mózgowe, działanie opioidowe, hiperkineza, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie, przerost prostaty, rozszerzenie źrenic, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, tachykardia, tramadolu chlorowodorek, uzależnienie od leków, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia łaknienia, zaburzenia nastroju, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram 100 50 mg/ml
Poltram, zawierający tramadolu chlorowodorek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej (>10%) obserwuje się nudności oraz zawroty głowy, które mogą znacząco wpływać na komfort pacjenta. Często (≥1/100 do <1/10) występują bóle głowy, senność, wymioty, zaparcia, suchość w jamie ustnej, nadmierna potliwość oraz zmęczenie. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) mogą pojawić się reakcje alergiczne, takie jak duszność, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia psychiczne, w tym niepokój, omamy, dezorientacja i zaburzenia snu, również występują rzadko. Istotne jest ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują zawroty głowy (bardzo często) oraz bóle głowy i senność (często), a także rzadkie przypadki drgawek, depresji oddechowej i zaburzeń koordynacji.
astma oskrzelowa, ból głowy, bradykardia, czkawka, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, dezorientacja, drgawki pochodzenia mózgowego, duszność, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, napad paniki, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, paranoja, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rozszerzenie źrenic, senność, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, tramadolu chlorowodorek, uzależnienie, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie koordynacji, zaburzenie łaknienia, zaburzenie mowy, zaburzenie nastroju, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie układu nerwowego, zahamowanie oddychania, zaparcia, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Haloperidol WZF 1 mg
Przedawkowanie haloperydolu manifestuje się głównie nasileniem objawów pozapiramidowych (wzmożone napięcie mięśniowe, uogólnione lub miejscowe drżenie), zaburzeniami hemodynamicznymi (częściej nadciśnienie tętnicze, rzadziej niedociśnienie prowadzące do stanu wstrząsu) oraz sedacją, która w skrajnych przypadkach może przejść w śpiączkę z depresją oddechową. Istotnym zagrożeniem są również komorowe zaburzenia rytmu serca, związane z wydłużeniem odstępu QTc w EKG. W ocenie klinicznej należy uwzględnić ryzyko ciężkich powikłań hemodynamicznych i neurologicznych, które mogą wymagać intensywnej terapii podtrzymującej funkcje życiowe. Leczenie przedawkowania haloperydolu opiera się na terapii podtrzymującej, gdyż brak jest swoistego antidotum. Nie zaleca się stosowania węgla aktywowanego ani dializoterapii ze względu na niską skuteczność eliminacji leku. W przypadku śpiączki konieczne jest zabezpieczenie drożności dróg oddechowych i ewentualna mechaniczna wentylacja. Monitorowanie EKG i parametrów życiowych jest obligatoryjne, a w razie ciężkich zaburzeń rytmu serca wskazane jest zastosowanie leków przeciwarytmicznych. Leczenie niedociśnienia i zapaści naczyniowo-sercowej obejmuje dożylne podawanie płynów, osocza lub albumin oraz leków wazopresyjnych (dopamina, noradrenalina), przy czym podawanie adrenaliny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego. Ciężkie objawy pozapiramidowe powinny być leczone pozajelitowo preparatami stosowanymi w parkinsonizmie.
adrenalina, depresja oddechowa, dializoterapia, dopamina, drżenie mięśni, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, elektrokardiograf, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwarytmiczny, lek wazopresyjny, mechaniczna wentylacja, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, noradrenalina, objaw pozapiramidowy, parkinsonizm, przedawkowanie haloperydolu, reakcja pozapiramidowa, rurka ustno-gardłowa, sedacja, senność, stan śpiączkowy, sztywność mięśniowa, węgiel aktywowany, wstrząs, wydłużenie odstępu QTc, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie hemodynamiczne, zapaść naczyniowo-sercowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Haloperidol UNIA 2 mg/ml
Przedawkowanie haloperydolu stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się nasileniem działań niepożądanych, w tym ciężkimi objawami pozapiramidowymi (wzmożone napięcie mięśni, drżenia, dystonia, akatyzja) wynikającymi z blokady receptorów dopaminergicznych w układzie pozapiramidowym. Klinicznie obserwuje się również zaburzenia hemodynamiczne, z przewagą nadciśnienia tętniczego, co jest istotnym wskaźnikiem diagnostycznym, a także sedację od senności do głębokiej śpiączki, depresję oddechową oraz ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QTc. W skrajnych przypadkach może dojść do zapaści naczyniowo-sercowej, wymagającej intensywnej terapii. Nie istnieje swoiste antidotum, a leczenie opiera się na podtrzymaniu funkcji życiowych i minimalizacji skutków toksycznych.
akatyzja, arytmia, blokada kanałów potasowych, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, drżenie mięśni, dystonia, elektrokardiograf, haloperidol, kardiotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwparkinsonowski, lek wazopresyjny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy H1, rurka ustno-gardłowa, sedacja, torsade de pointes, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QTc, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia rytmu serca, zapaść naczyniowo-sercowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram 50 mg
Poltram zawierający tramadolu chlorowodorek charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, immunologicznego oraz innych układów. Najczęściej (>10%) występują nudności oraz zawroty głowy, a także senność i bóle głowy. Rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości obejmują duszność, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowego przerwania terapii. W zakresie układu nerwowego obserwuje się m.in. drgawki pochodzenia mózgowego, depresję oddechową (zwłaszcza przy dużych dawkach lub współstosowaniu leków obniżających próg drgawkowy), parestezje, zaburzenia koordynacji oraz zespół serotoninowy. Tramadol może również powodować zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój, omamy, dezorientacja, zaburzenia snu i ryzyko uzależnienia. W układzie sercowo-naczyniowym odnotowano kołatanie serca, tachykardię, hipotonię ortostatyczną oraz rzadko bradykardię i wzrost ciśnienia tętniczego. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego to głównie nudności, wymioty, zaparcia i suchość w jamie ustnej.
astma oskrzelowa, bradykardia, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, drgawki mózgowe, duszność, enzymy wątrobowe, hipotonia ortostatyczna, koszmary senne, nadmierna potliwość, napady paniki, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, paranoja, parestezje, reakcje skórne, rozszerzenie źrenic, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, tachykardia, tramadol chlorowodorek, uzależnienie, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia łaknienia, zaburzenia nastroju, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zahamowanie oddychania, zaparcia, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy