Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Furosemidum Polpharma

Furosemidum Polpharma (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniższe informacje stanowią kompleksowe zestawienie najważniejszych ostrzeżeń i zaleceń dla personelu medycznego, które należy uwzględnić przy wdrażaniu terapii tym lekiem.¹

Zaburzenia układu moczowego

Przed rozpoczęciem leczenia furosemidem należy wykluczyć występowanie przerostu gruczołu krokowego lub innych zaburzeń objawiających się utrudnieniem mikcji, ponieważ u tych pacjentów występuje zwiększone ryzyko ostrego zatrzymania moczu podczas terapii.²

Zaburzenia wodno-elektrolitowe

W trakcie terapii furosemidem mogą wystąpić istotne zaburzenia elektrolitowe, w tym: hipowolemia, hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia i hipomagnezemia. Zaburzenia te wymagają systematycznego monitorowania i korekty.³

Nadmierne odwodnienie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapaść naczyniowo-sercowa oraz powikłania zatorowo-zakrzepowe. W leczeniu obrzęków należy kontrolować tempo odwadniania – utrata masy ciała u pacjenta dorosłego nie powinna przekraczać 1 kg na dobę.⁴

Jeśli jest to wskazane klinicznie, przed rozpoczęciem terapii furosemidem należy wyrównać hipotensję i hipowolemię. U pacjentów z niewydolnością nerek, w przypadku nasilenia azotemii i oligurii, leczenie furosemidem powinno zostać przerwane.⁵

Sposób podawania dożylnego

Podczas podawania dożylnego furosemidu należy bezwzględnie przestrzegać zalecanej szybkości podawania, która nie powinna przekraczać 4 mg na minutę.⁶

Ryzyko niedociśnienia

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z grup podwyższonego ryzyka niedociśnienia podczas stosowania furosemidu, do których należą:

• pacjenci w podeszłym wieku⁷
• pacjenci przyjmujący jednocześnie inne leki hipotensyjne⁸
• pacjenci z chorobami predysponującymi do spadków ciśnienia⁹

U tych pacjentów może wystąpić objawowe niedociśnienie powodujące zawroty głowy, omdlenia lub utratę świadomości.¹⁰

Pacjenci z marskością wątroby

Pacjenci z marskością wątroby rozpoczynający leczenie furosemidem powinni być hospitalizowani. W celu zapobieżenia hipokaliemii i zasadowicy metabolicznej zaleca się jednoczesne podawanie przez cały okres leczenia furosemidem chlorku potasu lub leków moczopędnych oszczędzających potas, np. antagonistów aldosteronu.¹¹

U pacjentów z marskością wątroby, którzy jednocześnie otrzymują kortykosteroidy o działaniu ogólnoustrojowym lub ACTH, na skutek gwałtownego odwodnienia i przy niedostatecznej podaży elektrolitów, może wystąpić hipokaliemia, co wymaga ścisłego monitorowania.¹²

Ryzyko ototoksyczności

Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek oraz pacjenci przyjmujący jednocześnie furosemid i leki o potencjale ototoksycznym są narażeni na zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu. Dotyczy to szczególnie:

• antybiotyków aminoglikozydowych
• kwasu etakrynowego
• innych leków o działaniu ototoksycznym

Objawy uszkodzenia słuchu obejmują dzwonienie w uszach, szumy uszne oraz niedosłuch. Zwykle są przemijające i ustępują bez leczenia po odstawieniu furosemidu.¹³

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów uczulonych na sulfonamidy istnieje ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości na furosemid. W trakcie leczenia furosemidem mogą nasilić się objawy tocznia rumieniowatego.¹⁴

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

U pacjentów z cukrzycą stosowanie furosemidu może prowadzić do zwiększenia stężenia glukozy we krwi, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego.¹⁵

Należy również pamiętać, że u pacjentów z cukrzycą utajoną furosemid może ujawnić zaburzenia gospodarki wodorowęglanowej.¹⁶

Stosowanie u noworodków

Stosowanie furosemidu u noworodków wiąże się ze zwiększonym ryzykiem przetrwania przewodu tętniczego Botalla, co należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o wdrożeniu leczenia.¹⁷

Badania radiologiczne

Nie zaleca się podawania furosemidu jako środka zwiększającego diurezę u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia nefropatii spowodowanej podaniem środków cieniujących podczas badań radiologicznych.¹⁸

Monitorowanie parametrów laboratoryjnych

Podczas leczenia furosemidem konieczne jest regularne monitorowanie:

• stężenia elektrolitów w surowicy, ze szczególnym uwzględnieniem potasu¹⁹
• poziomu kreatyniny i mocznika²⁰
• parametrów równowagi kwasowo-zasadowej²¹
• stężenia wapnia i magnezu²²

Po zastosowaniu furosemidu może zwiększyć się stężenie mocznika w surowicy krwi, co jest związane z nadmiernym odwodnieniem.²³

U pacjentów z cukrzycą stosujących furosemid należy okresowo oznaczać stężenie glukozy we krwi i w moczu.²⁴

Grupy pacjentów wymagające szczególnego monitorowania

Ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych konieczne jest u następujących grup pacjentów:

Wymienione grupy pacjentów wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania furosemidu, z precyzyjnym dostosowaniem dawkowania i regularną oceną parametrów klinicznych i laboratoryjnych.²⁵

Jednoczesne stosowanie z rysperydonem

Szczególną ostrożność należy zachować przy równoczesnym stosowaniu furosemidu z rysperydonem, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. W badaniach klinicznych u tych pacjentów zaobserwowano wyższą śmiertelność (7,3%) w grupie otrzymującej oba leki w porównaniu do pacjentów leczonych samym rysperydonem (3,1%) lub samym furosemidem (4,1%).²⁶

Zwiększoną śmiertelność stwierdzono w dwóch spośród czterech badań klinicznych. Chociaż dokładny mechanizm tego zjawiska nie został wyjaśniony, należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o jednoczesnym podawaniu tych leków lub ich łączenia z innymi silnymi diuretykami.²⁷

Warto zauważyć, że zwiększona śmiertelność nie występuje u pacjentów leczonych równocześnie rysperydonem i innymi diuretykami. Niezależnie od stosowanego leczenia, odwodnienie stanowi ogólny czynnik ryzyka wpływający na śmiertelność i dlatego u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem nie powinno się do niego dopuszczać.²⁸

Zawartość sodu w produkcie

Furosemidum Polpharma zawiera 3,83 mg sodu w 1 ml roztworu. Jedna ampułka (2 ml) zawiera 7,66 mg sodu, co odpowiada 0,38% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.²⁹

Należy pamiętać, że produkt może być rozcieńczany, a zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.³⁰

Szczególną uwagę na zawartość sodu w produkcie należy zwrócić u pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek oraz u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.³¹