obrzęk zastoinowy kończyn dolnych

Obrzęk zastoinowy kończyn dolnych to stan kliniczny charakteryzujący się nieprawidłowym gromadzeniem się płynu w tkankach kończyn dolnych na skutek zaburzeń w odpływie krwi żylnej lub limfy. Jest to jeden z najczęstszych objawów niewydolności serca, szczególnie prawokomorowej, ale może również występować w przebiegu innych schorzeń, takich jak niewydolność żylna, zakrzepica żył głębokich czy niewydolność nerek.

W patofizjologii obrzęku zastoinowego kluczową rolę odgrywa zwiększone ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach żylnych, które prowadzi do przemieszczania się płynu z przestrzeni wewnątrznaczyniowej do przestrzeni śródmiąższowej. W przypadku niewydolności serca dochodzi do zmniejszenia pojemności minutowej, co skutkuje aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz wzmożoną sekrecją wazopresyny, prowadząc do retencji sodu i wody.

Diagnostyka obrzęku zastoinowego kończyn dolnych obejmuje badanie fizykalne (ocena symetrii, rozległości i charakteru obrzęku), badania laboratoryjne (ocena funkcji nerek, wątroby, stężenia albumin), badania obrazowe (USG Doppler żył, echokardiografia) oraz ocenę kliniczną w kierunku innych objawów niewydolności serca. Charakterystyczną cechą jest symetryczność obrzęku oraz jego nasilanie się w ciągu dnia, zwłaszcza po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej.

Leczenie obrzęku zastoinowego kończyn dolnych powinno być ukierunkowane na przyczynę podstawową. W przypadku niewydolności serca kluczowe znaczenie ma optymalizacja farmakoterapii, w tym stosowanie diuretyków, inhibitorów ACE, beta-blokerów oraz antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Istotne jest również wdrożenie metod niefarmakologicznych, takich jak elewacja kończyn, stosowanie pończoch uciskowych oraz modyfikacja stylu życia (ograniczenie spożycia soli, kontrola masy ciała, regularna aktywność fizyczna).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl