neurotoksyczność leku

Neurotoksyczność leku to zjawisko polegające na uszkadzającym działaniu substancji leczniczej na układ nerwowy, zarówno na poziomie ośrodkowego, jak i obwodowego układu nerwowego. Efekty neurotoksyczne mogą obejmować uszkodzenie komórek nerwowych, zakłócenie funkcji neuroprzekaźników lub zaburzenie integralności bariery krew-mózg.

Mechanizmy neurotoksyczności są zróżnicowane i mogą obejmować stres oksydacyjny, dysfunkcję mitochondrialną, zaburzenia apoptozy komórkowej, oraz bezpośrednie uszkodzenie DNA neuronów. Objawy kliniczne neurotoksyczności leków mogą manifestować się w postaci encefalopatii, neuropatii obwodowej, zaburzeń poznawczych, drgawek, ataksji czy zaburzeń świadomości.

Do grup leków szczególnie związanych z ryzykiem neurotoksyczności należą niektóre chemioterapeutyki (np. pochodne platyny, taksoidy, alkaloidy barwinka), leki przeciwpadaczkowe przy wysokich stężeniach, niektóre antybiotyki (np. aminoglikozydy), leki immunosupresyjne oraz leki psychotropowe. Czynniki ryzyka neurotoksyczności obejmują wiek pacjenta (szczególnie osoby starsze), współistniejące choroby nerek i wątroby, interakcje lekowe oraz predyspozycje genetyczne.

Monitorowanie objawów neurotoksyczności jest kluczowym elementem farmakoterapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. W praktyce klinicznej stosuje się regularne badania neurologiczne, ocenę funkcji poznawczych oraz w wybranych przypadkach badania neurofizjologiczne. W przypadku wystąpienia objawów neurotoksyczności postępowanie obejmuje modyfikację dawki leku, zmianę terapii lub wdrożenie leczenia objawowego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl