mięczak zakaźny
Mięczak zakaźny (łac. Molluscum contagiosum) to wirusowa choroba skóry wywoływana przez wirusa z rodziny Poxviridae. Charakteryzuje się występowaniem na skórze perłowobiałych lub cielistych grudek o średnicy 2-5 mm z centralnym zagłębieniem. Zmiany mogą pojawiać się pojedynczo lub w skupiskach, najczęściej na tułowiu, kończynach, twarzy oraz w okolicach narządów płciowych.
Zakażenie szerzy się głównie przez bezpośredni kontakt skórny, współżycie seksualne, korzystanie ze wspólnych ręczników, basenów lub przyrządów sportowych. U osób z obniżoną odpornością, szczególnie u pacjentów z HIV/AIDS, mięczak zakaźny może przybierać ciężką, rozległą postać z licznymi zmianami skórnymi.
Rozpoznanie stawia się głównie na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego. W wątpliwych przypadkach wykonuje się badanie histopatologiczne, które wykazuje obecność ciałek eozynofilowych Hendersona-Pattersona w komórkach naskórka. Leczenie obejmuje miejscowe usuwanie zmian poprzez łyżeczkowanie, krioterapię, elektrokoagulację lub aplikację środków keratolitycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Dawkowanie i sposób podawania
Imikwimod, stosowany w leczeniu rogowacenia słonecznego, wymaga precyzyjnego dawkowania i monitorowania przez lekarza. Standardowy schemat terapeutyczny obejmuje aplikację kremu o stężeniu 50 mg/g (5%) zawierającego 12,5 mg imikwimodu w 250 mg kremu, trzy razy w tygodniu (np. poniedziałek, środa, piątek) przez 4 tygodnie, z pozostawieniem preparatu na skórze przez około 8 godzin. Po zakończeniu cyklu należy ocenić efekty terapii po 4 tygodniach; w przypadku niecałkowitego ustąpienia zmian możliwe jest przedłużenie leczenia o kolejne 4 tygodnie. Maksymalna dawka jednorazowa to zawartość jednej saszetki, a częstotliwość aplikacji nie powinna przekraczać jednej dawki na dobę. W razie silnych miejscowych stanów zapalnych lub zakażeń konieczne jest czasowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwinfekcyjnego.
błona śluzowa, działanie niepożądane, imikwimod, leczenie przeciwinfekcyjne, mięczak zakaźny, opatrunek okluzyjny, promieniowanie słoneczne, reakcja skórna, reakcja zapalna, rogowacenie słoneczne, stan zapalny, stężenie kremu, strup, substancja aktywna, zaczerwienienie, zakażenie, złuszczanie naskórka - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Leczenie
Wysypki skórne u niemowląt i dzieci mają zróżnicowaną etiologię, obejmującą infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybicze, reakcje alergiczne oraz podrażnienia. Kluczowe jest prawidłowe rozpoznanie przyczyny wysypki, co determinuje wybór terapii. W leczeniu pieluszkowego zapalenia skóry zaleca się utrzymanie skóry w suchości, częstą zmianę pieluszek oraz stosowanie kremów barierowych z tlenkiem cynku lub wazeliną; w przypadku infekcji drożdżakowej wskazane są miejscowe leki przeciwgrzybicze, a przy ciężkim stanie zapalnym 0,5-1% hydrokortyzon. Atopowe zapalenie skóry wymaga regularnego stosowania emolientów 2-4 razy dziennie, miejscowych kortykosteroidów przez 2-3 tygodnie oraz inhibitorów kalcyneuryny jako alternatywy, a w ciężkich przypadkach terapii immunosupresyjnej lub biologicznej (np. dupilumab od 6. miesiąca życia). Wysypki infekcyjne wirusowe leczone są objawowo (paracetamol, ibuprofen, leki przeciwświądowe), natomiast bakteryjne wymagają antybiotykoterapii (np. penicylina w szkarlatynie, miejscowe lub doustne antybiotyki w liszajcu). Grzybice leczone są miejscowo lub doustnie (klotrimazol, mikonazol, terbinafina), a alergiczne wysypki – unikanie alergenów i stosowanie leków przeciwhistaminowych oraz kortykosteroidów w cięższych przypadkach.
atopowe zapalenie skóry, cellulitis, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, ciemieniucha, drożdżaki Candida, egzema, emolient, fototerapia, grzybica pachwin, grzybica skóry, impetigo, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid, krioterapia, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, liszajec zakaźny, łojotokowe zapalenie skóry, lotion z kalaminą, mięczak zakaźny, odparzenie pieluszkowe, ospa wietrzna, pieluszkowe zapalenie skóry, pokrzywka, potówka, różyczka, rumień zakaźny, szkarlatyna, tinea capitis, trądzik niemowlęcy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – EMLA
Krem EMLA zawierający 25 mg/g lidokainy i 25 mg/g prylokainy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów stosowanie błękitu metylenowego jako antidotum jest nieskuteczne i może pogorszyć stan poprzez oksydację hemoglobiny. Preparatu nie należy aplikować na otwarte rany, z wyjątkiem owrzodzeń kończyn dolnych, a także należy unikać stosowania na świeżo ogoloną skórę, aby nie zwiększać wchłaniania substancji czynnych. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry czas aplikacji powinien być skrócony do 15-30 minut, aby zmniejszyć ryzyko miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Szczególną ostrożność należy zachować podczas aplikacji w okolicy oczu oraz u dzieci, monitorując ryzyko przypadkowego kontaktu z oczami i potencjalnego uszkodzenia rogówki.
amiodaron, atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriostatyczne, hydroksystearynian makrogologlicerolu, iniekcja śródskórna, lek przeciwarytmiczny klasy III, lidokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie pięty, narząd płciowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, obrzezanie, oparzenie chemiczne oka, ototoksyczność, owrzodzenie kończyn dolnych, podrażnienie rogówki, prylokaina, samoistna methemoglobinemia, szczepienie BCG, uszkodzenie błony bębenkowej, zapis EKG - Leksykon substancji czynnych
Prylokaina – Działania niepożądane
Prylokaina, stosowana miejscowo jako środek znieczulający, wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu aplikacji, takie jak uczucie pieczenia, świąd, rumień, obrzęk, odczucie ciepła oraz bladość skóry, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10. Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym jest methemoglobinemia, klasyfikowana jako często występująca, polegająca na utlenieniu żelaza hemoglobiny z Fe2+ do Fe3+, co ogranicza transport tlenu. Stan ten jest szczególnie niebezpieczny dla noworodków i niemowląt (0-12 miesięcy), u których enzymatyczny mechanizm redukcji methemoglobiny jest niedojrzały. Objawy methemoglobinemii obejmują sinicę, duszność, osłabienie i w ciężkich przypadkach utratę przytomności, wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej.
atopowe zapalenie skóry, czerwona krwinka, hemoglobina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, obrzęk, oparzenie chemiczne oka, parestezja, plamica, podrażnienie rogówki, prylokaina, reakcja nadwrażliwości, rumień, sinica, środek znieczulający miejscowo, układ enzymatyczny, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Produkt leczniczy Anesderm, zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg + 25 mg/g kremu, wywołuje przede wszystkim miejscowe działania niepożądane, takie jak uczucie pieczenia, świąd, rumień, obrzęk, bladość oraz parestezje w miejscu aplikacji. Reakcje te występują często (≥1/100 do <1/10) lub niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i mają charakter przemijający. Rzadziej obserwuje się poważniejsze działania, takie jak methemoglobinemia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), szczególnie u noworodków i niemowląt (0-12 miesięcy) przy przedawkowaniu, co wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie wiekowej. Ponadto, rzadkie reakcje nadwrażliwości (wysypka, obrzęk, reakcje anafilaktyczne) oraz plamica i wybroczyny, zwłaszcza u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub mięczakiem zakaźnym, również zostały odnotowane.
atopowe zapalenie skóry, klasyfikacja MedDRA, lidokaina i prylokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk skóry, pacjent pediatryczny, parestezja, pieczenie skóry, plamica, podrażnienie rogówki, przedawkowanie leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, wybroczyny, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia okulistyczne, zaburzenia skórne, zaburzenia układu krwionośnego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Anesderm to krem znieczulający miejscowo, zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każdej substancji, klasyfikowany w grupie amidowych środków znieczulających miejscowo (kod ATC: N01BB20). Mechanizm działania polega na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie przepływu jonów, co prowadzi do zahamowania przewodzenia impulsów bólowych. Preparat stosuje się na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, a czas aplikacji wpływa na głębokość i czas trwania znieczulenia. Na skórze nieuszkodzonej efekt znieczulający osiąga się po 1-2 godzinach, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Po 60 minutach stosowania znieczulenie umożliwia wprowadzenie sztancy biopsyjnej na głębokość 2 mm, a po 120 minutach na 3 mm. Działanie utrzymuje się co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, z krótszym czasem na twarzy. Anesderm wykazuje podobną skuteczność i profil bezpieczeństwa niezależnie od fototypu skóry (I-VI) oraz wieku pacjentów (65-96 lat). Preparat wywołuje dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i może powodować przemijające zwiększenie grubości skóry związane z jej uwodnieniem pod opatrunkiem.
amidowy środek znieczulenia miejscowego, atopowe zapalenie skóry, brodawka pospolita, Haemophilus influenzae, kaniulacja, krioterapia brodawek pospolitych, laser argonowy, leczenie laserowe zmian naczyniowych, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie zmian mięczakowych, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, obrzezanie, oczyszczanie rany, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, serokonwersja, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Diagnostyka i diagnoza
Wysypki skórne u niemowląt i dzieci stanowią częsty problem kliniczny, z ponad 12 milionami wizyt rocznie. Diagnostyka opiera się głównie na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, uwzględniającym czas trwania, charakterystykę zmian (plamy, grudki, pęcherzyki, krosty), lokalizację oraz obecność objawów ogólnoustrojowych, takich jak gorączka. W większości przypadków badania laboratoryjne nie są konieczne, jednak w wybranych sytuacjach stosuje się testy alergiczne, morfologię krwi, badania mikroskopowe lub biopsję skóry. Wysypki wirusowe, takie jak różyczka niemowlęca (wysypka po 3-5 dniach wysokiej gorączki), rumień zakaźny (charakterystyczny rumień na policzkach) oraz choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, dominują w etiologii. Wysypki bakteryjne, np. płonica (szorstka wysypka przypominająca papier ścierny) i liszajec zakaźny, wymagają często antybiotykoterapii. Wysypki alergiczne i wypryskowe, takie jak atopowe zapalenie skóry i pokrzywka, diagnozuje się na podstawie obrazu klinicznego i testów alergicznych.
atopowe zapalenie skóry, badanie fizykalne, badanie krwi, biopsja skóry, choroba bostońska, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, choroba Kawasakiego, infekcja drożdżakowa, infekcja wirusowa, liszajec zakaźny, łojotokowe zapalenie skóry, mięczak zakaźny, morfologia krwi, ospa wietrzna, pieluszkowe zapalenie skóry, płonica, pokrzywka, posocznica meningokokowa, rumień zakaźny, test alergiczny skórny, wymaz z gardła, wyprysk atopowy, wysypka wirusowa, zakażenie grzybicze, zakażenie meningokokowe, zespół oparzonej skóry gronkowcowej, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany skórne - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, charakteryzująca się świądem i zmianami wypryskowymi, występująca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Metaanalizy wskazują, że u 20% dzieci objawy utrzymują się przez co najmniej 8 lat, a u mniej niż 5% po 20 latach. Wczesny początek choroby (przed 2. rokiem życia) wiąże się z niższym ryzykiem przetrwałych objawów. Czynniki ryzyka przewlekłości to m.in. ekspozycja na alergeny (pyłki, dym papierosowy, detergenty), historia atopii w rodzinie oraz miejsce zamieszkania. AZS często nasila się między 2. a 4. rokiem życia, a u dorosłych może ulegać zaostrzeniom pod wpływem czynników środowiskowych i zawodowych. Około 30% pacjentów rozwija astmę, a 35% alergiczny nieżyt nosa, jednak przebieg marszu atopowego jest zmienny i nieprzewidywalny. Badania kohortowe wykazały zwiększone ryzyko współistnienia chorób autoimmunologicznych i nowotworów, takich jak chłoniak Hodgkina (HR 1,85) czy choroba Leśniowskiego-Crohna (HR 1,62).
alergen powietrznopochodny, alergiczny nieżyt nosa, alergie pokarmowe, astma, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, biomarker prognostyczny, celiakia, chłoniak Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, dipeptydylopeptydaza 4, łysienie plackowate, marsz atopowy, mięczak zakaźny, mutacja genu filagryny, periostyna, pokrzywka, poziom IgE, sensytyzacja IgE, świąd, tralokinumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenie snu, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Prylokaina – Właściwości farmakodynamiczne
Prylokaina, stosowana w połączeniu z lidokainą w preparatach takich jak Anesderm, EMLA czy Motti (25 mg prylokainy + 25 mg lidokainy na 1 g kremu lub plastra), działa jako miejscowy anestetyk amidowy poprzez hamowanie przepływu jonów w błonach neuronów, co prowadzi do stabilizacji błon i blokady przewodzenia impulsów nerwowych. Znieczulenie osiąga się po 1-2 godzinach aplikacji na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Czas trwania znieczulenia wynosi co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, a głębokość znieczulenia pozwala na wykonanie biopsji skóry do 3 mm po 120 minutach stosowania. Preparaty te wykazują dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i ułatwiają procedury inwazyjne, takie jak nakłucia żył, bez wpływu na pigmentację skóry (typy I-VI). Wchłanianie i początek działania na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a skuteczne znieczulenie utrzymuje się do 20 minut po 5-10 minutowej aplikacji.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa narządów płciowych, ból pozabiegowy, impuls nerwowy, lek amidowy, lidokaina, methemoglobinemia, miano przeciwciał, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, nakłucie żyły, nieuszkodzona skóra, odpowiedź naczyniowa, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina, przepływ jonowy, rozszerzenie naczyniowe, serokonwersja, skóra właściwa, stabilizacja błony neuronowej, wchłanianie leku, zakończenie nerwowe, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe, zwężenie naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Emla Plaster 25 mg + 25 mg
EMLA PLASTER zawiera 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy, będących amidowymi lekami znieczulającymi miejscowo, które stabilizują błony neuronalne poprzez hamowanie przepływu jonów, co prowadzi do miejscowego znieczulenia skóry. Plaster o powierzchni około 10 cm² stosuje się na nieuszkodzoną skórę, a czas aplikacji wynosi od 1 do 2 godzin, zależnie od obszaru ciała i rodzaju procedury. Na skórze twarzy maksymalny efekt znieczulenia osiąga się już po 30-60 minutach. Po usunięciu plastra znieczulenie utrzymuje się co najmniej 2 godziny dla większości obszarów ciała. Skuteczność preparatu jest niezależna od fototypu skóry (I-VI). Badania kliniczne potwierdziły, że po 60 minutach aplikacji znieczulenie jest wystarczające do biopsji skóry na głębokość 2 mm, a po 120 minutach na 3 mm. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry obserwuje się szybsze wchłanianie substancji czynnych i krótszy czas odpowiedzi naczyniowej.
amidowy lek znieczulający miejscowo, atopowe zapalenie skóry, ciekły azot, dwufazowa odpowiedź naczyniowa, kaniulacja, krioterapia brodawek pospolitych, leczenie laserowe zmian naczyniowych, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie zmian mięczakowych, methemoglobina, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, serokonwersja, wkłucie igły, zapalenie wątroby typu B, znieczulenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Motti 2,5 % + 2,5 %
Preparat Motti, zawierający 2,5% lidokainy i 2,5% prylokainy, jest amidowym lekiem znieczulającym miejscowo, stosowanym na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym. Jego mechanizm działania polega na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie przepływu jonów, co prowadzi do miejscowego znieczulenia. Czas aplikacji wpływa na głębokość i jakość znieczulenia – od 1 do 2 godzin, z szybszym efektem na skórze twarzy (30-60 minut) i męskich narządach płciowych (15 minut). Znieczulenie utrzymuje się co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, z wyjątkiem skóry twarzy, gdzie efekt jest krótszy. Preparat wykazuje podobną skuteczność niezależnie od fototypu skóry (I-VI) oraz wieku pacjentów (65-96 lat). Wchłanianie i efekt znieczulenia na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a czas trwania analgezji po 5-10 minutach aplikacji wynosi 15-20 minut, z dużą zmiennością indywidualną.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa, brodawka pospolita, ciekły azot, farmakoterapia, Haemophilus influenzae, immunizacja, iniekcja domięśniowa, kaniulacja, krioterapia, laser argonowy, lek znieczulający amidowy, lidokaina i prylokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, narząd płciowy, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, serokonwersja, zapalenie wątroby typu B, zmiana naczyniowa - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, zapalna dermatoza o zmiennym przebiegu, charakteryzująca się okresami zaostrzeń i remisji, co utrudnia indywidualne prognozowanie przebiegu choroby. Nowoczesne mechanistyczne modele uczenia maszynowego, oparte na danych longitudinalnych, umożliwiają wykrycie złożonych wzorców dynamiki nasilenia AZS i przewidywanie krótkoterminowej ewolucji objawów u poszczególnych pacjentów. Wśród biomarkerów surowiczych o potencjale diagnostycznym i prognostycznym wyróżniono m.in. IgE, CTACK/CCL27, TARC/CCL17 oraz MIF. Standaryzacja miar wyników, realizowana przez inicjatywę HOME, oraz integracja wielowymiarowych modeli predykcyjnych mogą znacząco poprawić personalizację terapii i kontrolę choroby.
ADHD, alergia pokarmowa, astma, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, autyzm, biomarker, biomarker surowicy, celiakia, chłoniak Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, choroba zapalna jelit, choroba zapalna skóry, CTACK, immunoglobulina E, łysienie plackowate, mięczak zakaźny, model predykcyjny, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność serca, osteoporoza, pokrzywka, remisja choroby, rwa kulszowa, TARC, uczenie maszynowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie żył, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Diagnostyka i diagnoza
Ospa prawdziwa (variola) została eradykowana w 1980 roku, jednak diagnostyka kliniczna i laboratoryjna pozostaje kluczowa ze względu na ryzyko użycia wirusa jako broni biologicznej oraz konieczność różnicowania z innymi chorobami wysypkowymi. Typowa ospa prawdziwa charakteryzuje się gorączką ≥38,3°C (101°F) z prodromalnymi objawami oraz wysypką z twardymi, głęboko osadzonymi pęcherzykami lub krostami w tym samym stadium rozwoju, z odśrodkowym rozkładem zmian (większe zagęszczenie na twarzy i kończynach). Diagnostyka laboratoryjna opiera się na identyfikacji DNA wirusa variola za pomocą PCR lub izolacji wirusa w laboratoriach referencyjnych WHO. Niespecyficzne testy PCR dla ortopokswirusów i mikroskopia elektronowa potwierdzają obecność pokswirusów, ale nie są diagnostyczne dla ospy prawdziwej. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. ospę małpią, ospę wietrzną, półpasiec, rumień wielopostaciowy oraz inne choroby wysypkowe i zakaźne.
brincidofovir, choroba Kawasakiego, choroba wysypkowa, choroba zakaźna, cidofovir, cytomegalowirus, diagnostyka laboratoryjna, diagnostyka różnicowa, gorączka, gorączka krwotoczna, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, izolacja wirusa, kiła wtórna, mięczak zakaźny, mikroskopia elektronowa, mononukleoza zakaźna, odczyn polekowy, odra, okres prodromalny, ospa małpia, ospa prawdziwa, ospa wietrzna, ostra białaczka, parwowirus B19, półpasiec, posocznica meningokokowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, różyczka, rumień wielopostaciowy, szkarlatyna, tecovirimat, test ELISA, testy serologiczne, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie siatkówki - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki narządów płciowych – Objawy
Brodawki płciowe (kłykciny kończyste) są manifestacją zakażenia wirusem HPV, głównie typami 6 i 11, które odpowiadają za około 90% przypadków. Zmiany te mogą mieć różnorodny obraz kliniczny – od małych (1-3 mm), płaskich lub wypukłych, miękkich lub twardych narośli, występujących na skórze i błonach śluzowych narządów płciowych, odbytu oraz rzadziej w jamie ustnej i gardle. Objawy towarzyszące obejmują świąd, pieczenie, dyskomfort, krwawienia oraz zaburzenia mikcji, zwłaszcza przy lokalizacji w cewce moczowej. Okres inkubacji jest zmienny, od kilku tygodni do lat, a przebieg może być samoograniczający się (około 30% ustępuje w ciągu 4 miesięcy) lub przewlekły z nawrotami (25% przypadków w ciągu 3-6 miesięcy po leczeniu). U pacjentów z immunosupresją obserwuje się cięższy przebieg, większą oporność na terapię oraz ryzyko transformacji nowotworowej.
brodawczakowatość dróg oddechowych, brodawczakowatość krtani, brodawka płciowa, cewka moczowa, dysplazja, elektrokoagulacja, HPV 6 i 11, imikwimod, immunosupresja, kanał odbytu, kiła wtórna, kłykcina kończysta, krioterapia, leczenie immunosupresyjne, leczenie laserowe, mięczak zakaźny, okres inkubacji, podofilotoksyna, rak odbytu, rak płaskonabłonkowy, rak szyjki macicy, szyjka macicy, transformacja złośliwa, typ onkogenny, warga sromowa, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, żołądź prącia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Emla Plaster 25 mg + 25 mg
EMLA PLASTER zawiera lidokainę i prylokainę po 25 mg w eutektycznej mieszaninie na krążku o powierzchni około 10 cm². Profil bezpieczeństwa produktu charakteryzuje się głównie przemijającymi reakcjami miejscowymi, które występują często (≥1/100 do <1/10) i obejmują rumień, obrzęk oraz bladość w miejscu aplikacji. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się uczucie pieczenia, świąd i odczucie ciepła. Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują methemoglobinemię, reakcje nadwrażliwości, podrażnienie rogówki oraz plamicę i wybroczyny, szczególnie u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub mięczakiem zakaźnym. Methemoglobinemia, poważne powikłanie prowadzące do niedotlenienia tkanek, występuje częściej u noworodków i niemowląt do 12 miesiąca życia, zwłaszcza przy przedawkowaniu preparatu.
atopowe zapalenie skóry, bezpieczeństwo farmakoterapii, bladość skóry, klasyfikacja MedDRA, kontakt z oczami, lidokaina i prilokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, mieszanina eutektyczna, nadwrażliwość, niedotlenienie tkanek, obrzęk miejscowy, pieczenie skóry, plaster EMLA, podrażnienie rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcje miejscowe, rumień, świąd skóry - Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Właściwości farmakokinetyczne
Imikwimod, stosowany miejscowo w postaci kremu 5% (50 mg/g), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, wynoszącym poniżej 0,9% podanej dawki, co potwierdzają badania z użyciem znakowanego radioizotopem węgla 14C. Maksymalne stężenia w surowicy po aplikacji na różne obszary skóry wynoszą od 0,1 ng/mL (twarz, dawka 12,5 mg) do 1,6 ng/mL (kończyny górne, dawka 75 mg), przy czym nie obserwuje się liniowej zależności między dawką a stężeniem. Imikwimod wykazuje wydłużony czas retencji w skórze, z okresem półtrwania około 10-krotnie dłuższym niż po podaniu podskórnym, co wskazuje na przedłużone zatrzymywanie substancji w miejscu aplikacji. Eliminacja substancji odbywa się głównie z moczem i kałem w stosunku około 3:1, a odzysk leku z moczu po 16 tygodniach terapii u pacjentów z rogowaceniem słonecznym wynosi mniej niż 0,6% podanej dawki, potwierdzając minimalne wchłanianie systemowe.
absorpcja przezskórna, butylohydroksytoluen, Imikeraderm, imikwimod, maksymalne stężenie w osoczu, mięczak zakaźny, molluscum contagiosum, narażenie ogólnoustrojowe, okres półtrwania, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, rogowacenie słoneczne, substancja pomocnicza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imikeraderm 50 mg/g
Imikeraderm w stężeniu 50 mg/g (5%) imikwimodu stosuje się miejscowo 3 razy w tygodniu (np. poniedziałek, środa, piątek) przez 4 tygodnie, aplikując krem wieczorem na zmiany skórne i pozostawiając go na około 8 godzin. Maksymalna jednorazowa dawka to zawartość jednej saszetki (12,5 mg imikwimodu w 250 mg kremu). Po zakończeniu cyklu leczenia należy przeprowadzić ocenę kliniczną po 4 tygodniach; w przypadku utrzymujących się zmian możliwe jest kontynuowanie terapii kolejnym 4-tygodniowym cyklem, a jeśli zmiany nie ustąpią całkowicie po 8 tygodniach od ostatniego cyklu, można rozważyć dodatkowy cykl terapeutyczny. W przypadku nawrotu rogowacenia słonecznego dopuszcza się 1-2 dodatkowe cykle terapii z minimum 12-tygodniową przerwą między nimi. Leczenie należy przerwać w przypadku silnych miejscowych stanów zapalnych lub zakażenia, które wymaga wdrożenia odpowiedniej terapii przeciwinfekcyjnej.
- Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki narządów płciowych – Diagnostyka i diagnoza
Brodawki płciowe (condyloma acuminatum) są wywołane przez HPV, głównie typy 6 i 11, i diagnozowane przede wszystkim na podstawie badania klinicznego obejmującego ocenę narządów płciowych i odbytu. U kobiet badanie rozszerza się o ocenę pochwy i szyjki macicy, często z wykorzystaniem kolposkopii i cytologii. Dodatkowe metody diagnostyczne to próba z kwasem octowym (3-5%), anoskopia, uretroskopia oraz dermatoskopia. Biopsja jest wskazana przy atypowym wyglądzie zmian, braku odpowiedzi na leczenie, u pacjentów z immunosupresją lub wysokim ryzykiem nowotworu. Histopatologicznie obserwuje się hiperkeratozę, parakeratozę i zmiany jądrowe charakterystyczne dla HPV. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. mięczak zakaźny, kłykciny płaskie, dermatozy i zmiany nowotworowe, co jest kluczowe dla właściwego leczenia.
anoskopia, badanie cytologiczne, badanie fizykalne, badanie ginekologiczne, badanie kliniczne, biopsja, brodawka płciowa, chlamydioza, condyloma acuminatum, dermatoskopia, gruczoł łojowy, hiperkeratoza, HPV, kiła, kłykcina kończysta, kłykcina płaska, kolposkopia, łuszczyca, mięczak zakaźny, nowotwór złośliwy, opryszczka narządów płciowych, Pap test, parakeratoza, perłowa grudka prącia, rak szyjki macicy, rogowacenie łojotokowe, rzeżączka, szyjka macicy, test DNA HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiana przedrakowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – EMLA 25 mg/g + 25 mg/g
Lek EMLA, zawierający 25 mg/g lidokainy i 25 mg/g prylokainy, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze miejscowym, klasyfikowanych jako często występujące. Najczęstsze reakcje obejmują uczucie pieczenia, świąd, rumień, obrzęk, odczucie ciepła oraz bladość w miejscu aplikacji, które są przemijające i ustępują po zaprzestaniu stosowania. Istotnym działaniem niepożądanym jest methemoglobinemia, szczególnie u noworodków i niemowląt do 12 miesiąca życia, wynikająca z niedojrzałości enzymatycznej i prowadząca do upośledzenia transportu tlenu przez hemoglobinę. Inne działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, obrzęk, reakcje anafilaktyczne), oparzenia chemiczne oczu oraz podrażnienie rogówki, a także plamica i wybroczyny u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub mięczakiem zakaźnym przy długotrwałym stosowaniu.
atopowe zapalenie skóry, bladość skóry, lidokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, mrowienie, obrzęk, odczucie ciepła, oparzenie chemiczne oka, parestezja, plamica, podrażnienie rogówki, pokrzywka, prylokaina, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, sinica, świąd, tachykardia, uczucie pieczenia, zaburzenie czucia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – EMLA 25 mg/g + 25 mg/g
EMLA to miejscowy środek znieczulający zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każdej substancji, stosowany na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym. Mechanizm działania polega na hamowaniu przewodzenia impulsów nerwowych przez stabilizację błon neuronów, co prowadzi do miejscowego znieczulenia. Czas aplikacji wpływa na głębokość i skuteczność znieczulenia: 60 minut pozwala na znieczulenie do 2 mm, a 120 minut do 3 mm głębokości skóry. Na twarzy i męskich narządach płciowych efekt znieczulenia uzyskuje się szybciej (od 15 do 60 minut). Po zdjęciu opatrunku znieczulenie utrzymuje się co najmniej 2 godziny, z wyjątkiem twarzy, gdzie czas ten jest krótszy. EMLA wykazuje podobną skuteczność i profil bezpieczeństwa u pacjentów w różnym wieku oraz u osób o różnych typach pigmentacji skóry (I-VI). Produkt wywołuje charakterystyczną dwufazową reakcję naczyniową oraz może powodować przemijające zwiększenie grubości skóry, które normalizuje się po ekspozycji na powietrze.
amidowy lek znieczulający, atopowe zapalenie skóry, brodawka pospolita, dwufazowa odpowiedź naczyniowa, dysfagia, kaniulacja, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie, methemoglobina, miano przeciwciał, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, nakłucie żyły, obrzezanie, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyn dolnych, serokonwersja, wkłucie igły, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Imikwimod – Właściwości farmakodynamiczne
Imikwimod, będący chemioterapeutykiem do stosowania miejscowego (kod ATC: D06BB10), jest stosowany w formie kremu 5% (50 mg/g) w leczeniu rogowacenia słonecznego. Jego mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej poprzez indukcję interferonu alfa i innych cytokin, bez bezpośredniej aktywności przeciwwirusowej. W badaniach klinicznych, stosowanie imikwimodu 3 razy w tygodniu w 1-2 cyklach 4-tygodniowych wykazało całkowity odsetek wyleczenia na poziomie 46,1% (CI 39,0%-53,1%) u pacjentów z powierzchniami zmian około 25 cm². Po 12 miesiącach obserwacji częstość nawrotów wynosiła 27% (35/128 pacjentów), a nawroty pojedynczych zmian 5,6% (41/737), co było korzystniejsze w porównaniu do placebo. W badaniach porównawczych z diklofenakiem, imikwimod wykazał istotną przewagę w zapobieganiu progresji do raka płaskonabłonkowego (5,4% vs 11,0%, różnica -5,6%, 95% CI: -10,7% do -0,7%) oraz wyższy odsetek całkowitego ustąpienia objawów klinicznych po 20 tygodniach (52,1% vs 35,4%, różnica 16,6%, 95% CI: 7,7%-25,1%).
badanie randomizowane, brodawki narządów płciowych, cytokina, diklofenak miejscowy, hiperkeratoza, Imikeraderm, imikwimod, interferon alfa, inwazyjny rak płaskonabłonkowy, mięczak zakaźny, modulator odpowiedzi immunologicznej, podwójnie ślepa próba, progresja histologiczna, rak płaskonabłonkowy, rak przedinwazyjny, rogowacenie słoneczne - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Etiologia i przyczyny
Wysypki u niemowląt i dzieci mają zróżnicowaną etiologię, obejmującą infekcje wirusowe (np. ospa wietrzna, rumień zakaźny, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, rumień nagły, odra, różyczka), bakteryjne (płonica, liszajec zakaźny, zespół oparzonej skóry, posocznica meningokokowa) oraz grzybicze (kandydoza, grzybica). Charakterystyczne cechy kliniczne, takie jak lokalizacja, morfologia zmian (np. pęcherze, grudki, strupy) oraz towarzyszące objawy systemowe (gorączka, objawy neurologiczne), są kluczowe dla różnicowania przyczyn. Wysypki mogą również wynikać z reakcji alergicznych (pokrzywka, atopowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy) oraz czynników nieinfekcyjnych, takich jak pieluszkowe zapalenie skóry, potówki czy kontaktowe zapalenie skóry. Warto podkreślić, że skóra niemowląt jest cieńsza i bardziej podatna na uszkodzenia, co wpływa na podatność na wysypki i ich przebieg.
atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, choroba Kawasakiego, ciemieniucha, enterowirusy, grzybica głowy, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, liszajec zakaźny, ludzki herpeswirus, mięczak zakaźny, odra, ospa wietrzna, paciorkowiec grupy A, parwowirus B19, pieluszkowe zapalenie skóry, plamica piorunująca, pokrzywka, posocznica meningokokowa, potówki, różyczka, rumień nagły, rumień toksyczny noworodków, rumień wielopostaciowy, rumień zakaźny, świerzb, świerzbowiec ludzki, szkarlatyna, trądzik niemowlęcy, wirus Coxsackie, wirus varicella zoster, zapalenie naczyń IgA, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół oparzonej skóry, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki narządów płciowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Brodawki płciowe (condylomata acuminata) są wywoływane głównie przez HPV typ 6 i 11, odpowiadające za ponad 90% przypadków, i manifestują się jako miękkie, mięsiste zmiany o różnej wielkości i kolorze, lokalizujące się głównie na narządach płciowych, odbycie i cewce moczowej. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie wątpliwości na biopsji i testach DNA HPV. Leczenie jest indywidualizowane i obejmuje metody miejscowe (imiquimod 5%, podofilotoksyna 0,5%, synekatechiny 15%) oraz procedury wykonywane przez personel medyczny, takie jak krioterapia, kwas trójchlorooctowy (TCA 80-90%), elektrokoagulacja, wycięcie chirurgiczne i terapia laserowa. Skuteczność terapii waha się od 30% do 100%, zależnie od metody, a leczenie u kobiet ciężarnych ogranicza się do bezpiecznych procedur fizycznych. Należy pamiętać, że leczenie usuwa zmiany, ale nie eliminuje wirusa HPV, co wiąże się z ryzykiem nawrotów, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.
badanie cytologiczne, badanie histopatologiczne, biopsja, brodawka płciowa, choroba Bowena, ciekły azot, działanie teratogenne, elektrokoagulacja, HPV, imikwimod, immunosupresja, infekcja przenoszona drogą płciową, kłykcina kończysta, kłykcina płaska, krioterapia, kwas trójchlorooctowy, mięczak zakaźny, modulator odpowiedzi immunologicznej, perłowa grudka prącia, podofilotoksyna, rak kolczystokomórkowy in situ, rak szyjki macicy, szczepionka Gardasil 9, szyjka macicy, terapia laserowa, test DNA HPV, typ wysokoonkogenny HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wycięcie chirurgiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Emla Plaster
Produkt leczniczy EMLA PLASTER zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów standardowe leczenie błękitem metylenowym jest nieskuteczne i może pogorszyć oksydację hemoglobiny. W przypadku atopowego zapalenia skóry zaleca się skrócenie czasu aplikacji plastra do 15-30 minut, aby ograniczyć ryzyko miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu plastra w okolicy oczu, aby uniknąć podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a w razie kontaktu z okiem natychmiast przepłukać je wodą lub roztworem chlorku sodu.
atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriobójcze, lidokaina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, methemoglobina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie pięty, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, podrażnienie rogówki, prylokaina, szczepienie BCG, wybroczyny i plamica, żywe szczepionki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imikeraderm 50 mg/g
Imikwimod, substancja czynna kremu Imikeraderm 50 mg/g, jest miejscowym modulatorem odpowiedzi immunologicznej o działaniu przeciwwirusowym i przeciwnowotworowym, działającym poprzez indukcję interferonu alfa oraz innych cytokin. W badaniach klinicznych u pacjentów z rogowaceniem słonecznym (obszar około 25 cm², 4-8 zmian) stosowano imikwimod 3 razy w tygodniu w 1-2 cyklach 4-tygodniowych z 4-tygodniową przerwą, uzyskując całkowity odsetek wyleczenia na poziomie 46,1% (95% CI: 39,0%-53,1%). Po 12 miesiącach obserwacji częstość nawrotów choroby wyniosła 27% u pacjentów leczonych imikwimodem, a 47% w grupie placebo. Nawrót pojedynczych zmian wystąpił u 5,6% leczonych imikwimodem i 7,5% w grupie kontrolnej.
badanie farmakokinetyczne, badanie kliniczne, cytokina, diklofenak miejscowy, działanie przeciwwirusowe, grupa kontrolna, hiperkeratoza, interferon alfa, mięczak zakaźny, modulator odpowiedzi immunologicznej, objawy kliniczne, ognisko rogowacenia słonecznego, podwójnie ślepa próba, progresja histologiczna, rak przedinwazyjny, receptor błonowy, rogowacenie słoneczne - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Leczenie
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podawana podskórnie w dwóch dawkach: pierwsza w wieku 12-15 miesięcy, druga w 4-6 lat. U dorosłych bez potwierdzonej odporności zaleca się co najmniej jedną dawkę, a w grupach ryzyka – dwie dawki w odstępie minimum 28 dni. Skuteczność jednej dawki wynosi około 93% przeciw odrze, 72% przeciw śwince i 97% przeciw różyczce, natomiast dwie dawki zwiększają ochronę do 97%, 86% i 99% odpowiednio. Szczepionka jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży, osób z ciężkimi zaburzeniami odporności, ostrą chorobą gorączkową, ciężką reakcją alergiczną na składniki szczepionki oraz nieleczoną aktywną gruźlicą. Profilaktyka poekspozycyjna jest skuteczna, jeśli szczepienie nastąpi w ciągu 72 godzin od kontaktu z chorym na odrę lub świnkę.
anafilaksja, atenuowany wirus, brodawka skórna, ciężki przebieg choroby, drgawki gorączkowe, farmakoterapia, gorączka, gruźlica, immunoglobulina, immunomodulacja, immunoterapia, kalendarz szczepień, leczenie immunosupresyjne, leczenie objawowe, małopłytkowość, mięczak zakaźny, molluscum contagiosum, neomycyna, odporność populacyjna, odra-świnka-różyczka, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało przeciwwirusowe, reakcja alergiczna, różyczka, różyczka wrodzona, szczepionka MMR, układ odpornościowy, wirus brodawczaka ludzkiego, witamina A, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie odporności, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ślinianek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Motti 2,5 % + 2,5 %
Krem Motti zawiera lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każda i jest stosowany miejscowo. Profil bezpieczeństwa leku charakteryzuje się głównie miejscowymi reakcjami w miejscu aplikacji, które występują często (≥1/100 do <1/10) i mają charakter przemijający. Do najczęstszych działań niepożądanych należą uczucie pieczenia, świąd, rumień, obrzęk, ocieplenie oraz bladość skóry w miejscu podania. Rzadziej obserwuje się methemoglobinemię (≥1/10 000 do <1/1 000), reakcje nadwrażliwości, podrażnienie rogówki, plamicę i wybroczyny, zwłaszcza u dzieci z atopowym zapaleniem skóry lub mięczakiem zakaźnym po dłuższym stosowaniu. Methemoglobinemia jest szczególnie istotna u noworodków i niemowląt (0-12 miesięcy), zwłaszcza przy przedawkowaniu, i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
atopowe zapalenie skóry, choroby oczu, choroby skóry, działanie niepożądane, hemoglobina, lidokaina i prylokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nadzór farmakoterapeutyczny, obrzęk skóry, parestezja, pediatria, pieczenie skóry, plamica, podrażnienie rogówki, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd skóry, terminologia MedDRA, układ chłonny, układ immunologiczny, wybroczyna