Przeciwwskazania stosowania
Mometazon

Przeciwwskazania stosowania mometazonu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Mometazon furoinian, jako silny glikokortykosteroid, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed zastosowaniem leczenia. Przeciwwskazania te różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej (aerozol donosowy, preparat dermatologiczny), dlatego istotne jest dokładne zapoznanie się ze specyfiką danej postaci leku zawierającego mometazon.¹

Nadwrażliwość jako podstawowe przeciwwskazanie

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania mometazonu jest nadwrażliwość na substancję czynną (mometazonu furoinian), inne glikokortykosteroidy lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie.^{2 3 4} Jest to uniwersalne przeciwwskazanie dotyczące wszystkich postaci farmaceutycznych zawierających mometazon.

Przeciwwskazania stosowania mometazonu donosowego

W przypadku stosowania mometazonu w postaci aerozolu do nosa (Aleric Spray, Metmin, Nasonex, Nasometin Control, Hitaxa Metmin-Spray) wyróżnia się następujące przeciwwskazania:

• Nieleczone miejscowe zakażenia błony śluzowej nosa, takie jak opryszczka pospolita^{5 6 7}
• Niedawno przebyte zabiegi chirurgiczne nosa lub urazy nosa – do czasu zagojenia się ran (ze względu na hamujące działanie kortykosteroidów na proces gojenia ran)^{8 9 10}

Przeciwwskazania stosowania mometazonu na skórę

Mometazon w postaci preparatów dermatologicznych (maść, krem, roztwór na skórę) posiada więcej przeciwwskazań niż postać donosowa. W tej grupie leków (Edelan, Elocom, Elitasone, Elosone, Eztom, Ivoxel, Momecutan, Mometaxon, Ovixan) wyróżnia się następujące przeciwwskazania:

Przeciwwskazania dermatologiczne

• Trądzik pospolity – stosowanie mometazonu może nasilić zmiany trądzikowe^{11 12 13}
• Trądzik różowaty – kortykosteroidy mogą zaostrzać objawy^{14 15 16}
• Zapalenie skóry wokół ust (dermatitis perioralis)^{17 18 19}
• Zanik skóry – mometazon może nasilić istniejący zanik skóry^{20 21 22}
• Świąd w okolicy odbytu i narządów płciowych^{23 24 25}
• Pieluszkowe zapalenie skóry^{26 27 28}

Przeciwwskazania związane z infekcjami

Mometazon nie powinien być stosowany w przypadku następujących infekcji skórnych:

• Zakażenia bakteryjne takie jak liszajec czy ropne zapalenie skóry^{29 30 31}
• Zakażenia wirusowe takie jak:
  • Opryszczka zwykła^{32 33}
  • Półpasiec i ospa wietrzna^{34 35}
  • Brodawki zwykłe³⁶
  • Kłykciny kończyste³⁷
  • Mięczak zakaźny³⁸
• Zakażenia grzybicze wywołane przez:
  • Dermatofity^{39 40}
  • Drożdżaki^{41 42}

Przeciwwskazania związane z innymi chorobami skóry

• Gruźlica skóry^{43 44 45}
• Kiłowe zmiany skórne^{46 47 48}
• Odczyny poszczepienne^{49 50 51}

Przeciwwskazania związane z uszkodzeniem ciągłości skóry

Mometazon nie powinien być stosowany na:

• Uszkodzoną i pokrytą owrzodzeniami skórę^{52 53 54}

Przeciwwskazania wiekowe

W przypadku niektórych preparatów z mometazonem istnieją ograniczenia wiekowe:

• Elitasone – nie stosować u dzieci poniżej 2 lat⁵⁵
• Elosone – nie stosować u dzieci poniżej 2 lat⁵⁶
• Momecutan – nie stosować u dzieci poniżej 6 lat (ze względu na brak wystarczającego doświadczenia klinicznego)⁵⁷

Przeciwwskazania związane z miejscem aplikacji

Niektóre obszary ciała wymagają szczególnej ostrożności lub stanowią przeciwwskazanie do stosowania mometazonu:

• Okolica oczu – ze względu na ryzyko wystąpienia jaskry prostej lub zaćmy podtorebkowej, na ogół należy unikać stosowania w obrębie oka i powieki^{58 59}

Przeciwwskazania związane ze sposobem stosowania

Istnieją też przeciwwskazania dotyczące sposobu aplikacji preparatów z mometazonem:

• Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym – jest przeciwwskazane, gdyż może nasilać wchłanianie kortykosteroidu przez skórę⁶⁰

Szczególne zalecenia dotyczące przeciwwskazań

Należy pamiętać, że stosowanie mometazonu (podobnie jak innych kortykosteroidów miejscowych) może wiązać się z ryzykiem działań ogólnoustrojowych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, w wyższych dawkach lub pod opatrunkiem okluzyjnym. W takich przypadkach należy uwzględnić również przeciwwskazania typowe dla kortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo.⁶¹

W przypadku postaci dermatologicznych, mometazon wykazuje silne działanie przeciwzapalne, co jest korzystne w terapii, jednak jednocześnie może maskować objawy infekcji lub reakcji alergicznych, zatem jego stosowanie w przypadku aktywnych infekcji jest przeciwwskazane.⁶²