Dawkowanie i sposób podawania
Mometazon

Dawkowanie mometazonu – zasady ogólne

Mometazon jest silnie działającym kortykosteroidem, stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych do leczenia różnych schorzeń dermatologicznych oraz chorób błony śluzowej nosa. Dawkowanie tej substancji różni się w zależności od postaci leku, leczonego schorzenia oraz wieku pacjenta.¹

Należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność regularnego stosowania produktów zawierających mometazon, gdyż jest to warunek skutecznego leczenia. W zależności od postaci leku, zastosowania oraz stanu klinicznego pacjenta, leczenie może trwać do 3 miesięcy, jednak zawsze pod nadzorem lekarza.²

Dawkowanie mometazonu w aerozolach do nosa

Produkty z mometazonem w postaci aerozolu do nosa są stosowane w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz polipów nosa. Każda dawka aerozolu dostarcza 50 mikrogramów mometazonu furoinianu.³

Dawkowanie u dorosłych – aerozol do nosa

W przypadku alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u osób dorosłych (w tym u pacjentów w podeszłym wieku) zazwyczaj zaleca się stosowanie dwóch dawek aerozolu (50 mikrogramów/dawkę) do każdego otworu nosowego raz na dobę, co daje całkowitą dawkę dobową 200 mikrogramów.⁴

Po uzyskaniu poprawy można zmniejszyć dawkę do jednej dawki aerozolu do każdego otworu nosowego raz na dobę (całkowita dawka: 100 mikrogramów), która powinna być skuteczna w leczeniu podtrzymującym.⁵

W przypadku niewystarczającej poprawy, dawkę można zwiększyć do maksymalnej dawki dobowej, wynoszącej cztery dawki aerozolu do każdego otworu nosowego raz na dobę (całkowita dawka: 400 mikrogramów). Po uzyskaniu poprawy zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.⁶

W leczeniu polipów nosa zwykle zalecana początkowa dawka to dwie dawki aerozolu (50 mikrogramów/dawkę) do każdego otworu nosowego raz na dobę (całkowita dawka: 200 mikrogramów). Jeżeli po 5-6 tygodniach stosowania nie nastąpi poprawa, dobową dawkę można zwiększyć do dwóch dawek aerozolu do każdego otworu nosowego dwa razy na dobę (całkowita dawka: 400 mikrogramów).⁷

Dawkowanie u dzieci – aerozol do nosa

W przypadku dzieci w wieku od 3 do 11 lat zwykle zaleca się stosowanie jednej dawki aerozolu (50 mikrogramów/dawkę) do każdego otworu nosowego raz na dobę (całkowita dawka: 100 mikrogramów).⁸

Należy zaznaczyć, że niektóre produkty zawierające mometazon, takie jak Aleric Spray czy HITAXA METMIN-SPRAY, nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.^{9 10}

W przypadku polipów nosa nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktów z mometazonem u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.¹¹

Sposób stosowania – aerozole do nosa

Przed pierwszym użyciem aerozolu do nosa należy dokładnie wstrząsnąć pojemnikiem i sprawdzić pompkę poprzez 10-krotne naciśnięcie, aż do uzyskania jednorodnej zawiesiny.¹²

Jeżeli pompka nie była używana przez 14 dni lub dłużej, przed kolejnym użyciem należy najpierw ją sprawdzić przez 2-krotne naciśnięcie, aż do uzyskania jednorodnej dawki.¹³

Przed każdym użyciem należy dokładnie wstrząsnąć pojemnikiem. Po zużyciu produktu lub po dwóch miesiącach od pierwszego użycia, butelkę należy wyrzucić.¹⁴

W przypadku stosowania aerozolu końcówka dozownika powinna być skierowana w stronę nozdrza, a nie dośrodkowo (czyli nie w kierunku przegrody nosowej).¹⁵

Dawkowanie mometazonu w preparatach do stosowania na skórę

Mometazon jest dostępny również w postaci preparatów do stosowania miejscowego na skórę, takich jak maści, kremy oraz roztwory na skórę, zawierające 1 mg mometazonu furoinianu w 1 g produktu.¹⁶

Dawkowanie u dorosłych – preparaty na skórę

Cienką warstwę produktu należy nakładać na zmienione chorobowo miejsca na skórze raz na dobę.^{17 18}

W przypadku roztworów na skórę, które są przeznaczone głównie do stosowania na owłosioną skórę głowy, należy nanosić kilka kropli produktu na chorobowo zmienione miejsca raz na dobę, a następnie delikatnie i dokładnie masować, aż do wchłonięcia.^{19 20}

Należy unikać stosowania produktów z mometazonem długotrwale (dłużej niż 3 tygodnie) lub na rozległe powierzchnie (na więcej niż 20% powierzchni ciała).²¹

Glikokortykosteroidy o silnym działaniu, takie jak mometazon, na ogół nie powinny być stosowane na skórę twarzy bez ścisłego monitorowania przez lekarza. W przypadku stosowania na twarz, czas leczenia nie powinien przekraczać 5 dni.^{22 23}

W przypadku poprawy klinicznej często można zalecić stosowanie glikokortykosteroidów o słabszym działaniu.²⁴

Dawkowanie u dzieci – preparaty na skórę

Nie są dostępne wystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatów z mometazonem u dzieci w wieku poniżej 2 lat.^{25 26}

U dzieci w wieku 2 lat i starszych maksymalna powierzchnia skóry, na którą można stosować produkt leczniczy, wynosi 10% powierzchni ciała.^{27 28}

Czas trwania leczenia u dzieci powinien wynosić maksymalnie 3 tygodnie.²⁹

W przypadku roztworów na skórę, niektóre produkty są zalecane dopiero od 6. roku życia.³⁰

Szczegółowe informacje dawkowania dla poszczególnych postaci leku

Aerozole do nosa

U pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa początek klinicznie znaczącego działania mometazonu może wystąpić w ciągu 12 godzin po podaniu pierwszej dawki. Należy jednak pamiętać, że pełne działanie lecznicze może nie wystąpić w ciągu pierwszych 48 godzin po rozpoczęciu stosowania.^{31 32}

U pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich objawami alergicznego sezonowego zapalenia błony śluzowej nosa w wywiadzie, konieczne może być rozpoczęcie leczenia produktem na kilka dni przed spodziewanym początkiem okresu pylenia.³³

Jeśli po maksymalnie 14 dniach stosowania produktu poprawa objawów nie nastąpi lub jest niewystarczająca, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.^{34 35}

Produktów zawierających mometazon w postaci aerozolu do nosa nie należy stosować dłużej niż 3 miesiące bez konsultacji z lekarzem.^{36 37}

Maść i krem

Podobnie jak w przypadku stosowania innych kortykosteroidów, leczenie preparatami z mometazonem w postaci maści lub kremu należy zakończyć po ustąpieniu objawów chorobowych.³⁸

Jeżeli po 2 tygodniach stosowania produktu nie następuje wyraźna poprawa, konieczne jest zweryfikowanie diagnozy.³⁹

Nie ustalono bezpieczeństwa oraz skuteczności stosowania produktów z mometazonem dłużej niż przez 3 tygodnie.⁴⁰

W przypadku stosowania maści zaleca się stosowanie preparatu w leczeniu bardzo suchej, łuskowatej, pękającej skóry.⁴¹

Przydatna może być również terapia tandemowa, polegająca np. na stosowaniu raz na dobę produktu z mometazonem, a następnie 12 godzin później odpowiedniego zewnętrznego środka bez substancji czynnej.⁴²

Inną opcją jest leczenie przerywane, czyli zamienne stosowanie produktu z mometazonem i środka stosowanego zewnętrznie bez substancji czynnej w schemacie tygodniowym.⁴³

Roztwór na skórę

Roztwory zawierające mometazon powinny być głównie stosowane w leczeniu owłosionej skóry głowy.⁴⁴

Należy unikać stosowania roztworów z mometazonem na duże powierzchnie skóry.⁴⁵

Roztwory nie są zalecane do stosowania u dzieci w wieku poniżej 2 lat ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.⁴⁶

Podsumowanie dawkowania mometazonu

Należy dostosować dawkowanie do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz odpowiedzi klinicznej. Po osiągnięciu poprawy zawsze zaleca się zmniejszenie dawki lub zastosowanie produktu o słabszym działaniu.⁴⁷