stan zanikowy błony śluzowej

Stan zanikowy błony śluzowej (atrofia) to patologiczny proces, w którym dochodzi do ścieńczenia warstwy nabłonkowej błony śluzowej, zmniejszenia liczby gruczołów oraz upośledzenia ich funkcji wydzielniczej. Może dotyczyć różnych narządów, ale najczęściej obserwowany jest w obrębie przewodu pokarmowego (szczególnie żołądka), układu moczowo-płciowego oraz jamy ustnej.

W przypadku żołądka, zanikowe zapalenie błony śluzowej charakteryzuje się redukcją liczby komórek gruczołowych, zwłaszcza komórek okładzinowych produkujących kwas solny, co prowadzi do hipochlorhydrii lub achlorhydrii. Stan ten często wiąże się z zakażeniem Helicobacter pylori, chorobami autoimmunologicznymi (np. niedokrwistość złośliwa) i zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka.

W układzie rozrodczym kobiet, atrofia błony śluzowej pochwy występuje głównie w okresie pomenopauzalnym wskutek niedoboru estrogenów, powodując suchość, świąd, dyspareunia i zwiększoną podatność na infekcje. W jamie ustnej, zanik błony śluzowej może być związany z anemią, niedoborami witamin, przewlekłym drażnieniem mechanicznym lub stanami zapalnymi.

Diagnostyka stanu zanikowego opiera się na badaniu histopatologicznym wycinków błony śluzowej, badaniach endoskopowych oraz ocenie klinicznej. Leczenie zależy od przyczyny i lokalizacji zmian – może obejmować suplementację niedoborów, eradykację H. pylori, miejscową lub ogólnoustrojową terapię hormonalną (w przypadku atrofii pochwy) oraz leczenie chorób podstawowych.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl