przewlekłe leczenie kortykosteroidami
Przewlekłe leczenie kortykosteroidami to długotrwała terapia z wykorzystaniem syntetycznych analogów hormonów produkowanych przez korę nadnerczy. Stosowana jest w leczeniu wielu chorób o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym, alergicznym czy hematologicznym, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, astma, POCHP, choroby zapalne jelit czy zespoły dermatologiczne.
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych. Do najczęstszych należą: osteoporoza i zwiększone ryzyko złamań, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa), otyłość typu centralnego, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia elektrolitowe, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra, miopatia, atrofia skóry, zaburzenia nastroju oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
W przewlekłej steroidoterapii kluczowe jest stosowanie najniższej skutecznej dawki leku przez jak najkrótszy czas oraz monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych. Zaleca się profilaktykę osteoporozy (suplementacja wapnia i witaminy D, bisfosfoniany), kontrolę glikemii i ciśnienia tętniczego, a także ochronę błony śluzowej żołądka. Ważne jest również, aby nie przerywać leczenia nagle, ze względu na ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nadnerczy.
Nowsze strategie przewlekłego leczenia kortykosteroidami obejmują stosowanie preparatów miejscowych (wziewnych, dostawowych, miejscowych na skórę), terapię naprzemienną, wprowadzanie leków oszczędzających steroidy oraz wykorzystanie leków biologicznych jako alternatywy terapeutycznej. Te metody pozwalają zmniejszyć ogólnoustrojowe działania niepożądane przy zachowaniu skuteczności leczenia.