włos terminalny

Włos terminalny to typ włosa charakteryzujący się większą grubością, długością i intensywniejszym zabarwieniem w porównaniu do włosów meszkowych (vellus). Włosy terminalne powstają pod wpływem hormonów androgenowych, głównie dihydrotestosteronu (DHT), i stanowią większość owłosienia obserwowanego u dorosłych osób.

Z perspektywy anatomicznej włosy terminalne mają głęboko osadzone mieszki włosowe, które sięgają tkanki podskórnej. Posiadają dobrze rozwiniętą brodawkę włosa i gruczoły łojowe. Średnica włosa terminalnego wynosi zwykle powyżej 60 mikrometrów, co sprawia, że są one wytrzymalsze i bardziej odporne na czynniki zewnętrzne niż włosy meszkowe.

W praktyce klinicznej rozróżnienie włosów terminalnych od meszkowych ma znaczenie diagnostyczne, szczególnie w ocenie zaburzeń hormonalnych, takich jak hirsutyzm u kobiet czy łysienie androgenowe. Włosy terminalne występują fizjologicznie na skórze głowy, brwi, rzęsy, a po okresie dojrzewania również w okolicach pachowych, łonowych oraz na klatce piersiowej i twarzy u mężczyzn.

Transformacja włosów meszkowych w terminalne lub odwrotnie może wskazywać na zaburzenia endokrynologiczne, w tym zespół policystycznych jajników, guzy wydzielające androgeny czy inne nieprawidłowości hormonalne, które powinny być właściwie diagnozowane i leczone.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Epidemiologia

Hirsutyzm, definiowany jako nadmierne owłosienie terminalne w obszarach wrażliwych na androgeny u kobiet, dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym, z istotnymi różnicami etnicznymi i geograficznymi. Najczęstszą przyczyną jest zespół policystycznych jajników (PCOS), odpowiadający za ponad 70% przypadków, z częstością występowania hirsutyzmu u pacjentek z PCOS na poziomie 65-75%. Inne przyczyny to idiopatyczny hiperandrogenizm (15%), idiopatyczny hirsutyzm (10%) oraz nieklasyczna postać wrodzonego przerostu nadnerczy (NCAH) stanowiąca 1-10% przypadków. Ocena nasilenia hirsutyzmu opiera się na zmodyfikowanej skali Ferrimana-Gallweya (mFG), z wartościami odcięcia różniącymi się w zależności od populacji (np. ≥7 punktów u kobiet filipińskich, ≥8 u kobiet rasy kaukaskiej i afrykańskiej). Czynniki ryzyka obejmują otyłość, pochodzenie etniczne, rodzinne występowanie PCOS lub hirsutyzmu oraz odstawienie doustnej antykoncepcji.
17-hydroksyprogesteron, androgen, cykl miesiączkowy, doustny środek antykoncepcyjny, hiperandrogenizm, hirsutyzm, idiopatyczny hiperandrogenizm, idiopatyczny hirsutyzm, nadmiar androgenów, nadmierne owłosienie, NCAH, otyłość brzuszna, owłosienie terminalne, PCOS, powikłanie metaboliczne, rak endometrium, skala Ferrimana-Gallweya, skąpe miesiączkowanie, testosteron, wiek rozrodczy, włos terminalny, wrodzony przerost nadnerczy, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie metaboliczne, zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Patofizjologia i mechanizm

Hirsutyzm to nadmierne owłosienie u kobiet w typowo męskim wzorcu, wynikające z działania androgenów na mieszki włosowe. Dotyka 5-10% kobiet w wieku rozrodczym i często jest pierwszym objawem hiperandrogenizmu, który może manifestować się także trądzikiem i łysieniem androgenowym. Cykl wzrostu włosa na twarzy trwa około 4 miesięcy (faza anagenu), a efekty terapii hormonalnej widoczne są po około 6 miesiącach. Androgeny, takie jak testosteron i dihydrotestosteron (DHT), przekształcają delikatne włosy mieszkowe (vellus) w grubsze włosy terminalne, co zależy od poziomu androgenów, aktywności 5-alfa-reduktazy oraz wrażliwości mieszka włosowego. Hirsutyzm może wynikać z podwyższonego stężenia androgenów, zwiększonej aktywności 5-alfa-reduktazy lub nadwrażliwości mieszków włosowych na androgeny, a nasilenie objawów nie zawsze koreluje z poziomem androgenów w surowicy.
5-alfa reduktaza, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, cykl wzrostu włosa, dihydrotestosteron, doustne środki antykoncepcyjne, dyslipidemia, flutamid, GnRH, guzy wydzielające androgeny, hiperandrogenizm, hiperprolaktynemia, hirsutyzm, hirsutyzm idiopatyczny, IGF-1, insulinooporność, jednostka włosowo-łojowa, łysienie androgenowe, metformina, nadmierne owłosienie, octan cyproteronu, SHBG, spironolakton, trądzik, włos terminalny, wrodzona hiperplazja nadnerczy, zespół Cushinga, zespół metaboliczny, zespół policystycznych jajników
Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Hirsutyzm to nadmierne owłosienie u kobiet, manifestujące się wzrostem ciemnych, grubych włosów w lokalizacjach androgenozależnych (twarz, szyja, klatka piersiowa, brzuch, dolna część pleców, pośladki, uda). Dotyczy 5-10% populacji kobiet, z wyższą częstością u osób pochodzenia śródziemnomorskiego i bliskowschodniego. Etiologia opiera się na nadprodukcji androgenów (pochodzących z jajników i nadnerczy) lub zwiększonej wrażliwości mieszków włosowych na androgeny. Najczęstszą przyczyną jest zespół policystycznych jajników (PCOS), obecny u 80% pacjentek z hirsutyzmem. Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne, ocenę nasilenia hirsutyzmu skalą Ferrimana-Gallweya, badania hormonalne (testosteron i inne androgeny) oraz w razie potrzeby badania obrazowe (USG miednicy, nadnerczy). Warto podkreślić, że nadwaga i otyłość nasilają objawy poprzez zwiększenie produkcji androgenów w tkance tłuszczowej.
eflornitin, elektroliza, fotoepilacja, glikokortykoidy, guz jajnika, guz nadnerczy, hirsutyzm, laseroterapia, lek antyandrogenowy, mieszek włosowy, nadprodukcja androgenów, odpowiedź na leczenie, przerost nadnerczy, redukcja masy ciała, skala Ferrimana-Gallweya, spironolakton, środki antykoncepcyjne, trądzik, włos terminalny, wrażliwość na androgeny, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników

włos terminalny

Powiązane wpisy

Hirsutyzm – Epidemiologia

Hirsutyzm – Patofizjologia i mechanizm

Hirsutyzm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka