idiopatyczny hirsutyzm
Idiopatyczny hirsutyzm to stan kliniczny charakteryzujący się nadmiernym owłosieniem u kobiet według męskiego typu rozmieszczenia (broda, wąsy, klatka piersiowa, linia biała brzucha), bez towarzyszących zaburzeń hormonalnych czy metabolicznych. Jest to diagnoza stawiana po wykluczeniu innych przyczyn hirsutyzmu, takich jak zespół policystycznych jajników, wrodzony przerost nadnerczy czy guzy wydzielające androgeny.
Patofizjologia idiopatycznego hirsutyzmu obejmuje zwiększoną wrażliwość mieszków włosowych na prawidłowe stężenia androgenów krążących we krwi lub zwiększoną aktywność 5α-reduktazy w skórze, która przekształca testosteron do bardziej aktywnego dihydrotestosteronu (DHT). Mimo prawidłowych poziomów androgenów w surowicy, lokalne zmiany w metabolizmie hormonów w skórze prowadzą do klinicznej manifestacji hirsutyzmu.
Diagnostyka idiopatycznego hirsutyzmu opiera się na wykluczeniu innych przyczyn nadmiernego owłosienia poprzez badania hormonalne (testosteron całkowity i wolny, DHEAS, androstendion, 17-hydroksyprogesteron) oraz badania obrazowe (USG miednicy mniejszej). Leczenie obejmuje zarówno metody miejscowe (krem z eflornithiną), jak i ogólne (leki antyandrogenne, doustne środki antykoncepcyjne), a także metody usuwania zbędnego owłosienia (depilacja laserowa, elektroliza).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Etiologia i przyczyny
Hirsutyzm definiuje się jako nadmierny wzrost włosów terminalnych u kobiet w lokalizacjach androgenozależnych, najczęściej spowodowany hiperandrogenizmem. Najczęstszą etiologią jest zespół policystycznych jajników (PCOS), odpowiadający za 70-80% przypadków, charakteryzujący się nieregularnymi miesiączkami, obecnością torbieli jajników oraz insulinoopornością. Inne przyczyny to idiopatyczny hirsutyzm (5-15%), wrodzony przerost nadnerczy (2-4%), zespół Cushinga, guzy wydzielające androgeny (0,2%) oraz farmakologiczne indukowanie hirsutyzmu. Diagnostyka obejmuje ocenę hormonalną (testosteron całkowity i wolny, DHEAS, LH, FSH, prolaktyna, kortyzol) oraz badania obrazowe, a test z deksametazonem pomaga różnicować źródło hiperandrogenizmu. Podwyższone stężenie wolnego testosteronu jest kluczowym markerem endokrynologicznym w hirsutyzmie.
5-alfa reduktaza, akromegalia, androgeny, cyklosporyna, danazol, dehydroepiandrosteron, DHEAS, dihydrotestosteron, fenytoina, guzy wydzielające androgeny, hiperandrogenizm, hiperprolaktynemia, hipertekoza jajnikowa, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, idiopatyczny hirsutyzm, IGF-1, insulinooporność, kortyzol, menopauza, minoksydyl, niedobór 21-hydroksylazy, niedoczynność tarczycy, PCOS, prednizon, SHBG, steroidy anaboliczne, testosteron, wirylizacja, włosy terminalne, wrodzony przerost nadnerczy, zaburzenia hormonalne, zaburzenia miesiączkowania, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Hirsutyzm, definiowany jako nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet, dotyka około 5-10% populacji żeńskiej i jest najczęściej związany z zespołem policystycznych jajników (PCOS) oraz idiopatycznym hirsutyzmem (IH), które stanowią około 90% przypadków. Rokowanie zależy od etiologii, wieku pacjentki oraz skuteczności leczenia. W większości przypadków możliwa jest skuteczna kontrola objawów za pomocą farmakoterapii, w tym doustnych środków antykoncepcyjnych jako terapii pierwszego rzutu oraz dodania leków przeciwandrogenowych po 6 miesiącach w przypadku suboptymalnej odpowiedzi. Wskazane jest unikanie monoterapii przeciwandrogenowej bez odpowiedniej antykoncepcji. U kobiet pomenopauzalnych hirsutyzm wiąże się z podwyższonym ryzykiem osteoporozy i złamań, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
antykoncepcja, badanie diagnostyczne, choroby współistniejące, czynnik etiologiczny, depresja, dermatologia, diagnostyka różnicowa, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, hirsutyzm, hirsutyzm pomenopauzalny, idiopatyczny hirsutyzm, kontrola lekarska, leczenie farmakologiczne, lek przeciwandrogenowy, nowotwór złośliwy, obraz kliniczny, osteoporoza, postępowanie medyczne, schorzenie dermatologiczne, terapia, terapia pierwszego rzutu, zaburzenia lękowe, zespół policystycznych jajników, złamanie kostne - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Leczenie
Hirsutyzm to nadmierny wzrost ciemnych, grubych włosów u kobiet w lokalizacjach typowych dla mężczyzn, dotykający 5-10% kobiet w wieku reprodukcyjnym. Etiologia obejmuje hiperandrogenemię (np. PCOS, zaburzenia nadnerczy) lub zwiększoną wrażliwość mieszków włosowych na androgeny. Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na doustnych lekach antykoncepcyjnych (estrogeny + progestageny), które obniżają LH i FSH, zmniejszając produkcję androgenów i podnosząc poziom SHBG, co redukuje wolny testosteron. Skuteczność obserwuje się u 60-100% pacjentek po 6-12 miesiącach terapii. Antyandrogeny takie jak spironolakton (25-100 mg 2x/d), finasteryd (5 mg/d) i flutamid (500 mg/d) blokują receptory androgenowe lub hamują konwersję testosteronu do DHT, jednak wymagają stosowania antykoncepcji ze względu na teratogenność. Miejscowo stosowany eflornitin hamuje dekarboksylazę ornityny, spowalniając wzrost włosów, z efektami widocznymi po 6-8 tygodniach. Leczenie jest długotrwałe, a poprawa wymaga minimum 6 miesięcy, ze względu na cykl życia mieszka włosowego.
analog GnRH, cyproteron, dekarboksylaza ornityny, dihydrotestosteron, eflornitin, elektroliza, finasteryd, flutamid, folikulotropina, fotoepilacja, glikokortykosteroid, globulina wiążąca hormony płciowe, gonadoliberyna, guz jajnika, guz nadnerczy, hiperandrogenemia, hirsutyzm, hormon luteinizujący, idiopatyczny hirsutyzm, insulinooporność, laseroterapia, lek antyandrogenowy, metformina, mieszek włosowy, receptor androgenowy, spironolakton, testosteron, tiazolidynedion, zespół policystycznych jajników