brodawczakowatość bowenoidalna
Brodawczakowatość bowenoidalna (bowenoid papulosis) to rzadkie schorzenie skórne zaliczane do stanów przedrakowych. Klinicznie objawia się występowaniem wieloogniskowych, czerwonobrązowych lub fioletowych grudek i płytek, najczęściej zlokalizowanych w okolicy narządów płciowych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Etiologia brodawczakowatości bowenoidalnej związana jest z zakażeniem wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typami 16, 18, 31 i 33. Histologicznie zmiany wykazują cechy raka kolczystokomórkowego in situ (choroba Bowena), jednak w przeciwieństwie do niego, brodawczakowatość bowenoidalna ma lepsze rokowanie i może ulegać samoistnej regresji.
Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym, które wykazuje dezorganizację naskórka, obecność komórek dyskeratotycznych i atypowych keratynocytów. Leczenie zależy od rozległości zmian i może obejmować krioterapię, elektrokoagulację, wycięcie chirurgiczne, terapię laserową, miejscowe stosowanie 5-fluorouracylu lub imikwimodu. Kluczowe jest długoterminowe monitorowanie pacjentów ze względu na ryzyko transformacji nowotworowej, choć występuje ono rzadziej niż w przypadku choroby Bowena.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Etiologia i przyczyny
Choroba Bowena, będąca rakiem kolczystokomórkowym in situ, charakteryzuje się obecnością atypowych keratynocytów ograniczonych do naskórka bez naciekania błony podstawnej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym wpływem przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV, które indukuje mutacje w genie p53, szczególnie u osób o jasnej karnacji. Inne istotne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (zwłaszcza typ 16), immunosupresja (np. po przeszczepach, w AIDS), ekspozycja na arsen (po około 10 latach od kontaktu), napromieniowanie jonizujące oraz przewlekłe urazy i stany zapalne skóry. Choroba najczęściej dotyczy osób powyżej 60. roku życia, częściej kobiet i rasy kaukaskiej, manifestując się głównie w miejscach eksponowanych na słońce, ale także w okolicach narządów płciowych i paznokci. Wykrycie HPV DNA w 31% przypadków pozagenitalnej choroby Bowena podkreśla rolę infekcji wirusowej w patogenezie.
aneuploidia, azatiopryna, błona podstawna, brodawczakowatość bowenoidalna, brodawka łojotokowa, choroba Bowena, cyklosporyna, dermatoza zapalna, ekspozycja na arsen, fotochemoterapia PUVA, HPV-16, immunosupresja, karcinogeneza, kortykosteroid systemowy, lek immunosupresyjny, mutacja p53, nieczerniakowy nowotwór skóry, porokeratoza, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy in situ, rogowacenie słoneczne, stan przedrakowy, stres oksydacyjny, toczeń rumieniowaty, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus polyoma komórek Merkla