wolny acetylator
Termin „wolny acetylator” odnosi się do wariantu genetycznego enzymu N-acetylotransferazy 2 (NAT2), który ma kluczowe znaczenie w metabolizmie leków oraz ksenobiotyków. Osoby będące wolnymi acetylatorami posiadają zmniejszoną aktywność tego enzymu, co powoduje wolniejsze tempo metabolizmu substancji wymagających acetylacji.
Status acetylatora ma istotne implikacje kliniczne, szczególnie w farmakoterapii. U wolnych acetylatorów obserwuje się podwyższone stężenia niektórych leków w osoczu, co może prowadzić do nasilonych działań niepożądanych lub toksyczności przy standardowych dawkach. Dotyczy to między innymi izoniazyd, hydralazyny, prokainamidu, sulfonamidów oraz niektórych leków przeciwnowotworowych.
Status acetylacji jest dziedziczony autosomalnie recesywnie, a częstość występowania wolnych acetylatorów różni się znacząco między populacjami – od około 50% u Europejczyków do zaledwie 10-20% w populacjach azjatyckich. W praktyce klinicznej, zwłaszcza przy leczeniu przeciwgruźliczym izoniazydem, identyfikacja statusu acetylacji może być kluczowa dla optymalizacji dawkowania i minimalizacji ryzyka polekowego uszkodzenia wątroby.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Lewozymendan wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach terapeutycznych 0,05-0,2 µg/kg mc./min, z objętością dystrybucji około 0,2 L/kg i wysokim wiązaniem z białkami osocza (97-98%). Lek jest intensywnie metabolizowany, a jedynie śladowe ilości są wydalane w postaci niezmienionej. Aktywne metabolity OR-1855 i OR-1896 osiągają maksymalne stężenia około 2 dni po zakończeniu infuzji, z okresem półtrwania 75-80 godzin, co odpowiada za przedłużone działanie hemodynamiczne lewozymendanu utrzymujące się do 7-9 dni po infuzji. Klirens leku wynosi około 3,0 mL/min/kg, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (54%) i kał (44%). Farmakokinetyka leku nie ulega istotnym zmianom u osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby, choć u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek obserwuje się zwiększoną ekspozycję na metabolity (do 170%) oraz nieznacznie wyższą frakcję niezwiązanego leku.
aminofenylopirydazynon, białko osocza, czynny metabolit, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, fenotyp acetylacji, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens, klirens dializacyjny, lewozymendan, metabolit OR-1855, N-acetylotransferaza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces metaboliczny, równowaga dynamiczna, skala Child-Pugh, szybki acetylator, wolny acetylator, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Izoniazyd (INH) jest lekiem przeciwgruźliczym o wysokiej biodostępności doustnej (~90%) i szybkim wchłanianiu, osiągającym maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 1-2 godzin po podaniu. Stężenie terapeutyczne w surowicy wynosi 0,5-12 mg/l, a typowe stężenie w osoczu po dawce terapeutycznej to 3-5 µg/ml. Lek charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (20% stężenia osoczowego), mleka kobiet karmiących oraz wysięków, co jest istotne w leczeniu gruźlicy ośrodkowego układu nerwowego i ocenie bezpieczeństwa stosowania w laktacji. Izoniazyd przenika również przez barierę łożyskową, co ma znaczenie w terapii kobiet ciężarnych. Objętość dystrybucji wynosi 0,6-0,75 l/kg, a lek wiąże się słabo z białkami osocza, co zwiększa jego frakcję wolną i aktywną biologicznie.
acetylacja, bariera łożyska, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, fenotyp metaboliczny, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lek przeciwgruźliczy, maksymalne stężenie leku, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, płyn mózgowo-rdzeniowy, przesączanie kłębuszkowe, stężenie terapeutyczne, szybki acetylator, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwości farmakokinetyczne, wolny acetylator
