szybki acetylator

Szybki acetylator to termin medyczny określający osobę, która posiada wariant genetyczny enzymu N-acetylotransferazy 2 (NAT2), umożliwiający szybszy metabolizm niektórych leków i substancji chemicznych. NAT2 jest odpowiedzialny za proces acetylacji, czyli dołączania grupy acetylowej do różnych związków, co często prowadzi do ich dezaktywacji i ułatwia wydalanie z organizmu.

Polimorfizm genu NAT2 dzieli populację na wolnych, pośrednich i szybkich acetylatorów. Szybcy acetylatorzy metabolizują niektóre leki znacznie szybciej niż osoby z fenotypem wolnego acetylatora, co może prowadzić do zmniejszonej skuteczności terapeutycznej przy standardowych dawkach. Dotyczy to m.in. izoniazydów stosowanych w leczeniu gruźlicy, sulfonamidów, hydralazyny, prokainamidu czy kofeiny.

Status acetylatora ma istotne znaczenie kliniczne, wpływając na indywidualną odpowiedź na leki, ryzyko działań niepożądanych oraz potencjalne interakcje lekowe. U szybkich acetylatorów może być konieczne stosowanie wyższych dawek niektórych leków lub częstsze ich podawanie. Fenotyp acetylatora jest dziedziczony autosomalnie recesywnie, a jego występowanie różni się w zależności od pochodzenia etnicznego – szybcy acetylatorzy stanowią około 40-70% populacji europejskiej i afrykańskiej oraz około 80-90% populacji azjatyckiej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl