ciężka hiperstymulacja jajników

Ciężka hiperstymulacja jajników (OHSS – Ovarian Hyperstimulation Syndrome) stanowi poważne powikłanie kontrolowanej stymulacji jajników, stosowanej najczęściej w technikach wspomaganego rozrodu. W ciężkiej postaci charakteryzuje się znacznym powiększeniem jajników, wysokim stężeniem estradiolu w surowicy oraz przemieszczaniem się płynu z łożyska naczyniowego do trzeciej przestrzeni, prowadząc do wodobrzusza, płynu w opłucnej i osierdziu.

Patofizjologia ciężkiej hiperstymulacji obejmuje zwiększoną przepuszczalność naczyń kapilarnych, indukowaną przez czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), którego produkcja jest stymulowana przez hCG. Skutkuje to hipowolemią, hemokoncentracją, zaburzeniami elektrolitowymi, oligurią, niewydolnością nerek, powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi, a w skrajnych przypadkach niewydolnością oddechową i krążeniową.

Diagnostyka ciężkiej OHSS opiera się na objawach klinicznych (silny ból brzucha, nudności, wymioty, duszność), badaniu ultrasonograficznym (znacznie powiększone jajniki z licznymi pęcherzykami, obecność wolnego płynu w jamie brzusznej) oraz badaniach laboratoryjnych (podwyższony hematokryt, leukocytoza, hipoalbuminemia, zaburzenia elektrolitowe). Leczenie wymaga hospitalizacji i obejmuje intensywne nawadnianie dożylne, korekcję zaburzeń elektrolitowych, profilaktykę przeciwzakrzepową oraz monitorowanie funkcji życiowych.

Zapobieganie ciężkiej OHSS opiera się na identyfikacji pacjentek z grupy ryzyka (zespół policystycznych jajników, młody wiek, niska masa ciała), stosowaniu protokołów stymulacji z antagonistą GnRH, stosowaniu mniejszych dawek gonadotropin oraz wykorzystaniu strategii trigger maturation z użyciem agonisty GnRH zamiast hCG. W przypadkach wysokiego ryzyka rozważa się również zamrożenie wszystkich zarodków i odroczenie transferu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl