toksyczność selenu

Toksyczność selenu (selenoza) to stan kliniczny wynikający z nadmiernego spożycia selenu, pierwiastka śladowego, który w odpowiednich ilościach jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen wchodzi w skład selenoprotein, które pełnią ważne funkcje biologiczne, w tym ochronę antyoksydacyjną, regulację procesów redoks i metabolizm hormonów tarczycy.

Objawy toksyczności selenu mogą obejmować: charakterystyczny zapach czosnku w oddechu, metaliczny smak w ustach, wypadanie włosów, łamliwość paznokci, zmiany skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmęczenie, drażliwość oraz zmiany neurologiczne. W ciężkich przypadkach może dojść do uszkodzenia wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz nerek.

Selenoza najczęściej występuje w wyniku nadmiernej suplementacji selenu lub ekspozycji środowiskowej w rejonach o wysokiej zawartości tego pierwiastka w glebie. Górna bezpieczna granica spożycia selenu dla dorosłych wynosi 400 μg dziennie. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia selenu w surowicy krwi lub moczu, a leczenie polega głównie na eliminacji źródła nadmiernego selenu oraz leczeniu objawowym.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Selenu dwutlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Selen dwutlenek (SeO2) jest mikroelementem stosowanym w żywieniu pozajelitowym, obecnym w preparacie Pediaven NN1 w dawkach 6,7 µg na 250 ml roztworu (0,03 mg/1000 ml), co odpowiada dostarczeniu 4,8 µg selenu na 250 ml i 19 µg na 1000 ml. Nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych toksyczności dla SeO2, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na danych literaturowych dotyczących selenu jako pierwiastka śladowego oraz doświadczeniach klinicznych. Preparat stosowany jest na poziomie fizjologicznym, co minimalizuje ryzyko toksyczności, pod warunkiem przestrzegania zalecanych dawek. Selen pełni ważne funkcje biologiczne, m.in. antyoksydacyjne poprzez udział w syntezie selenobiałek, jednak jego nadmiar może prowadzić do objawów toksycznych.
aminokwas, mikroelement, osmolarność, Pediaven NN1, pierwiastek śladowy, preparat odżywczy, profil bezpieczeństwa, selen dwutlenek, selenobiałko, terapia zastępcza, terapia żywieniowa, toksyczność selenu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sodu selenin – Przeciwwskazania stosowania

Sodu selenin, obecny w preparacie Peditrace jako źródło selenu (1 μg Se/ml, 25,3 nmol), jest kluczowym pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Preparat ten zawiera również inne mikroelementy: cynk (250 μg/ml), miedź (20 μg/ml), mangan (1 μg/ml), fluor (57 μg/ml) oraz jod (1 μg/ml), a także sód (70 μg/ml, 3,05 μmol/ml) i potas (0,31 μg/ml, 7,88 nmol/ml). Podawanie dożylne wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, niewydolnością serca, nerek oraz obrzękiem płuc. Ze względu na niskie pH (2,0) i osmolalność (38 mOsm/kg H2O) preparatu, należy uwzględnić ryzyko u pacjentów z kwasicą, zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej oraz dysfunkcją nerek. Monitorowanie stężenia selenu, funkcji wątroby i nerek oraz obserwacja objawów toksyczności selenu są wskazane podczas terapii, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
biodostępność, choroba Wilsona, cynk, fluor, funkcja wątroby i nerek, gromadzenie w wątrobie, jod, koncentrat do infuzji, kwasica, mangan, miedź, nadciśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, parametry biochemiczne, Peditrace, pierwiastki śladowe, selen, sodu selenin, toksyczność selenu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia metabolizmu miedzi
Leksykon substancji czynnych
Selenu dwutlenek – Przeciwwskazania stosowania

Selen dwutlenek, obecny w preparacie Pediaven NN1 w dawkach 6,7 µg na 250 ml roztworu (4,8 µg selenu) oraz 0,03 mg na 1000 ml (19 µg selenu), jest istotnym mikroelementem w żywieniu parenteralnym, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na selen dwutlenek lub inne składniki preparatu, a także wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów i ciężka, niekontrolowana hiperglikemia, ze względu na zawartość glukozy (25 g/250 ml). Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z patologicznymi zaburzeniami elektrolitowymi (wapń, sód, magnez, chlorki, chrom, miedź, fluor, jod, mangan, cynk) oraz w stanach niestabilnych klinicznie, takich jak ciężki stan pourazowy, niewyrównana cukrzyca, ostra faza wstrząsu krążeniowego, ciężka kwasica metaboliczna, ciężki zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej czy śpiączka hiperosmolarna. Dodatkowo, ze względu na dożylną drogę podania, przeciwwskazania obejmują ostre obrzęki płuc, przewodnienie, nieleczoną niewydolność serca oraz odwodnienie hipotoniczne.
kumulacja selenu, kwasica metaboliczna, niekontrolowana hiperglikemia, niestabilny stan ogólny, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, patologiczne stężenie w osoczu, posocznica, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, roztwór hipertoniczny, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, toksyczność selenu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs krążeniowy, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie parenteralne

toksyczność selenu

Powiązane wpisy

Selenu dwutlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Sodu selenin – Przeciwwskazania stosowania

Selenu dwutlenek – Przeciwwskazania stosowania