działanie immunosupresyjne kortykosteroidu

Działanie immunosupresyjne kortykosteroidów polega na hamowaniu odpowiedzi immunologicznej organizmu poprzez wpływ na liczne komórki układu odpornościowego oraz mediatory reakcji zapalnej. Kortykosteroidy zmniejszają liczbę i aktywność limfocytów T, hamują proliferację limfocytów B oraz redukcję wytwarzania przeciwciał, a także hamują funkcje komórek prezentujących antygen.

Mechanizm działania kortykosteroidów obejmuje interakcję z receptorami cytoplazmatycznymi, co prowadzi do modulacji ekspresji genów. W efekcie dochodzi do zahamowania syntezy wielu cytokin prozapalnych (m.in. IL-1, IL-2, IL-6, TNF-α, IFN-γ), chemokin oraz czynników wzrostu. Kortykosteroidy hamują również aktywność fosfolipazy A2, co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn i leukotrienów.

Dodatkowo kortykosteroidy ograniczają migrację komórek zapalnych do miejsc zapalenia poprzez zmniejszenie ekspresji cząsteczek adhezyjnych oraz stabilizują błony lizosomalne, hamując uwalnianie enzymów proteolitycznych. Skutki kliniczne działania immunosupresyjnego kortykosteroidów obejmują zmniejszenie objawów zapalenia, hamowanie odpowiedzi immunologicznej oraz łagodzenie reakcji alergicznych.

Siła działania immunosupresyjnego różni się w zależności od preparatu kortykosteroidowego, jego dawki oraz drogi podania. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów w celach immunosupresyjnych wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększonej podatności na infekcje, zaburzeń metabolicznych, osteoporozy, zaćmy i nadciśnienia tętniczego.