otyłość typu centralnego

Otyłość typu centralnego, znana również jako otyłość brzuszna lub wisceralna, charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej i narządów wewnętrznych. W odróżnieniu od otyłości typu obwodowego (gynoidalnej), gdzie tkanka tłuszczowa odkłada się głównie w okolicach bioder i ud, otyłość centralna wiąże się z większym ryzykiem rozwoju chorób metabolicznych.

Z klinicznego punktu widzenia, otyłość centralna jest diagnozowana na podstawie obwodu talii (u mężczyzn ≥94 cm, u kobiet ≥80 cm) lub stosunku obwodu talii do obwodu bioder (WHR). Jest ona istotnym komponentem zespołu metabolicznego i stanowi niezależny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego oraz niektórych nowotworów.

Patogeneza otyłości centralnej wiąże się z zaburzeniami metabolicznymi, w tym z insulinoopornością, dyslipidemią oraz przewlekłym stanem zapalnym. Tkanka tłuszczowa trzewna wykazuje większą aktywność metaboliczną niż podskórna, produkując cytokiny prozapalne i hormony wpływające niekorzystnie na gospodarkę węglowodanową i lipidową organizmu.

Leczenie otyłości centralnej opiera się na kompleksowym podejściu obejmującym modyfikację stylu życia (dieta redukcyjna, regularna aktywność fizyczna), farmakoterapię oraz w wybranych przypadkach leczenie bariatryczne. Redukcja masy ciała o 5-10% przynosi istotne korzyści zdrowotne, zmniejszając ryzyko powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Dexamytrex to maść okulistyczna zawierająca 5 mg gentamycyny siarczanu oraz 0,3 mg deksametazonu na gram preparatu, łącząca antybiotyk aminoglikozydowy z kortykosteroidem. Profil działań niepożądanych obejmuje reakcje nadwrażliwości miejscowe (obrzęk powiek i spojówek, świąd, przekrwienie, kontaktowe zapalenie skóry) o częstości nieznanej. Długotrwałe lub szerokie stosowanie może prowadzić do systemowego wchłaniania deksametazonu i wywołania zaburzeń endokrynologicznych, takich jak zespół Cushinga (otyłość centralna, zaczerwienienie twarzy, nadciśnienie) oraz zahamowanie czynności nadnerczy (osłabienie, zmęczenie, zaburzenia elektrolitowe). W obrębie układu wzrokowego obserwuje się rzadkie, łagodne i przejściowe zaburzenia widzenia oraz działania niepożądane o częstości nieznanej, takie jak opóźnione gojenie rogówki, zaćma podtorebkowa, jaskra, rozszerzenie źrenicy, podrażnienie oczu, złogi w rogówce i nieostre widzenie.
antybiotyk aminoglikozydowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, działanie immunosupresyjne kortykosteroidu, gentamycyna siarczan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, maść do oczu, nieostre widzenie, obrzęk powiek, otyłość typu centralnego, owrzodzenie rogówki, perforacja gałki ocznej, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie źrenicy, ścieńczenie rogówki, ubytek pola widzenia, uraz rogówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne oka, zakażenie grzybicze rogówki, zakażenie wirusem opryszczki, zakażenie wtórne, zespół Cushinga, złóg rogówki, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Przedawkowanie – Predasol 25 mg

Prednizolon w postaci parenteralnej (Predasol) stosowany w dawkach 25 mg, 50 mg, 250 mg oraz 1000 mg wykazuje silne działanie glikokortykosteroidowe. Przedawkowanie tego leku nie zostało dotychczas opisane jako ostre zatrucie, jednak może prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych, szczególnie w obrębie układu endokrynologicznego (zespół Cushinga polekowy, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenia miesiączkowania, hirsutyzm, zahamowanie wzrostu u dzieci), metabolizmu (hiperglikemia, cukrzyca posteroidowa, dyslipidemia, otyłość centralna, zaburzenia gospodarki białkowej) oraz gospodarki elektrolitowej (retencja sodu i wody, hipokaliemia, alkaloza metaboliczna, obrzęki, nadciśnienie tętnicze). Mechanizmy obejmują nadmierne działanie glikokortykosteroidowe, nasilona glukoneogenezę, katabolizm białek oraz zwiększoną aktywność mineralokortykoidową, co szczególnie zagraża pacjentom z chorobami sercowo-naczyniowymi i predyspozycją do cukrzycy.
alkaloza metaboliczna, cukrzyca posteroidowa, dyslipidemia, działanie glikokortykosteroidowe, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, insulinoterapia, jaskra, katabolizm białek, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, osteoporoza, otyłość typu centralnego, prednizolon sodu bursztynian, prednizolon wodorobursztynian, psychoza, retencja sodu, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zespół Cushinga polekowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diprogenta

Diprogenta to maść zawierająca betametazonu dipropionian (0,64 mg/g) oraz gentamycynę siarczan (1 mg/g), której stosowanie wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Należy natychmiast przerwać terapię w przypadku podrażnienia skóry, reakcji alergicznych lub wtórnych zakażeń. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do selekcji opornych szczepów drobnoustrojów, co ogranicza przyszłe możliwości terapeutyczne. U pacjentów z alergią na antybiotyki aminoglikozydowe istnieje ryzyko reakcji krzyżowej. Produkt nie powinien być stosowany w okolicy oczu ani na błony śluzowe ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy i wzrostu ciśnienia śródgałkowego. Opatrunki okluzyjne zwiększają wchłanianie substancji czynnych i powinny być unikane, zwłaszcza przy dużych powierzchniach skóry lub długotrwałym leczeniu.
alergia krzyżowa, aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, betametazonu dipropionian, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne, gentamycyna, hormon adrenokortykotropowy, jaskra, kora nadnerczy, kortykosteroid, niedoczynność nadnerczy, nieostre widzenie, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, opatrunek okluzyjny, oporność bakteryjna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość typu centralnego, rozstępy skórne, siarczan gentamycyny, stymulacja ACTH, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaćma, zespół Cushinga

otyłość typu centralnego

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Przedawkowanie – Predasol 25 mg

Specjalne ostrzeżenia – Diprogenta