profilaktyka nudności i wymiotów

Profilaktyka nudności i wymiotów to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie występowaniu tych objawów u pacjentów z grupy ryzyka. Szczególnie istotna jest w przypadku nudności i wymiotów pooperacyjnych (PONV), indukowanych chemioterapią (CINV) oraz związanych z radioterapią.

W profilaktyce PONV stosuje się stratyfikację ryzyka według skali Apfela, obejmującą czynniki takie jak: płeć żeńska, niepalenie tytoniu, wywiad PONV/choroby lokomocyjnej oraz stosowanie opioidów pooperacyjnie. U pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się wielolekowe podejście profilaktyczne, obejmujące m.in. deksametazon, antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, palonosetron) oraz antagonistów receptora NK-1 (aprepitant).

W przypadku CINV kluczowe znaczenie ma kategoryzacja potencjału emetogennego chemioterapeutyków. Schematy profilaktyczne obejmują kombinacje leków przeciwwymiotnych dostosowane do ryzyka: antagonistów 5-HT3, deksametazonu, antagonistów NK-1 oraz czasem olanzapiny. Profilaktyka pierwotna powinna być wdrażana przed pierwszym cyklem chemioterapii o średnim i wysokim potencjale emetogennym.

Oprócz farmakoterapii, istotne elementy profilaktyki obejmują również modyfikacje dietetyczne (małe, częste posiłki, unikanie potraw tłustych i intensywnie pachnących), odpowiednie nawodnienie oraz techniki komplementarne jak akupresura punktu P6 czy relaksacja. Dobór metod profilaktycznych powinien być indywidualizowany w zależności od czynników ryzyka i preferencji pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl