Działania niepożądane
Palonosetron
Palonosetron, antagonista receptora 5-HT3, stosowany jest w profilaktyce nudności i wymiotów po chemioterapii. W badaniach klinicznych u 633 dorosłych pacjentów po podaniu dawki 250 µg najczęściej obserwowano bóle głowy (9%) oraz zaparcia (5%). Działania niepożądane klasyfikowano jako częste (≥1/100 do <1/10) i niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), a także bardzo rzadkie (<1/10 000) zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i wstrząs, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, palonosetron może wywoływać zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia, skurcze dodatkowe), niedokrwienie mięśnia sercowego oraz zaburzenia naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie tętnicze). Występują także zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hipokalcemia, hipokaliemia) i metaboliczne (hiperglikemia), które mogą wpływać na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy. Zgłaszano również hiperbilirubinemię, wskazującą na możliwy wpływ na funkcję wątroby.
Działania niepożądane palonosetronu
Palonosetron jest antagonistą receptora 5-HT3 stosowanym w profilaktyce nudności i wymiotów związanych z chemioterapią. Jak każdy lek, również palonosetron może wywoływać działania niepożądane, które obserwowano zarówno w badaniach klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu substancji do obrotu.1
Profil bezpieczeństwa u dorosłych
W badaniach klinicznych z udziałem 633 dorosłych pacjentów otrzymujących dawkę 250 mikrogramów palonosetronu, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy (9%) oraz zaparcia (5%). Działania te uznano za przynajmniej potencjalnie związane ze stosowaniem leku.2
Działania niepożądane zaobserwowane w badaniach klinicznych klasyfikowano jako częste (występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów) lub niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100). Dodatkowo niektóre działania niepożądane bardzo rzadkie (<1/10 000) były zgłaszane po wprowadzeniu palonosetronu do obrotu.3
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane podczas stosowania palonosetronu (Palonosetron Fresenius Kabi), sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane uszeregowano zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.4
| Klasyfikacja układów i narządów | Częste działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) |
Niezbyt częste działania niepożądane (≥1/1000 do <1/100) |
Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Anafilaksja, reakcje anafilaktyczne i (lub) anafilaktoidalne oraz wstrząs | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperkaliemia, zaburzenia metaboliczne, hipokalcemia, hipokaliemia, jadłowstręt, hiperglikemia, zmniejszenie łaknienia | ||
| Zaburzenia psychiczne | Lęk, euforia | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | ||
| Zaburzenia oka | Podrażnienie oka, niedowidzenie | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Choroba lokomocyjna, szumy uszne | ||
| Zaburzenia serca | Tachykardia, bradykardia, skurcze dodatkowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, tachykardia zatokowa, zatokowe zaburzenia rytmu, skurcze dodatkowe nadkomorowe | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze, przebarwienia żylne, poszerzenie światła żył | ||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Czkawka | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, biegunka | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Hiperbilirubinemia | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Alergiczne zapalenie skóry, swędząca wysypka | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból stawów | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zatrzymanie moczu, cukromocz | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia, gorączka, zmęczenie, uczucie gorąca, stany grypopodobne, reakcje w miejscu wstrzyknięcia* | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności aminotransferaz, wydłużenie odstępu QT w EKG |
*Reakcje w miejscu wstrzyknięcia obejmują: uczucie pieczenia, twardy naciek, dyskomfort oraz ból.
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Chociaż palonosetron jest generalnie dobrze tolerowany, niektóre działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjenta:5
Zaburzenia układu immunologicznego
Szczególnie niebezpieczne są reakcje nadwrażliwości, które mogą przyjmować różne formy – od łagodnych do zagrażających życiu. W okresie po wprowadzeniu leku do obrotu raportowano przypadki poważnych reakcji, takich jak anafilaksja, reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz wstrząs. Reakcje te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.6
Zaburzenia serca i naczyniowe
Wśród działań niepożądanych palonosetronu występują różnorodne zaburzenia rytmu serca, w tym tachykardia, bradykardia oraz skurcze dodatkowe. Dodatkowo obserwowano przypadki niedokrwienia mięśnia sercowego, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobą wieńcową. Należy zwrócić uwagę na zaburzenia naczyniowe, takie jak nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, które mogą wymagać monitorowania parametrów życiowych pacjenta.7
Zaburzenia metaboliczne
Palonosetron może powodować szereg zaburzeń elektrolitowych i metabolicznych, w tym hiperkaliemię, hipokalcemię i hipokaliemię. Te zaburzenia mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Dodatkowo obserwowano hiperglikemię, która może być szczególnie problematyczna u pacjentów z cukrzycą.8
Zaburzenia wątroby
Raportowano występowanie hiperbilirubinemii, co wskazuje na potencjalny wpływ palonosetronu na funkcję wątroby. U pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby może to stanowić dodatkowe ryzyko.9
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa palonosetronu u dzieci i młodzieży został oceniony w badaniach klinicznych z udziałem 402 pacjentów pediatrycznych, którzy otrzymali pojedynczą dawkę leku (3, 10 lub 20 µg/kg mc.) w ramach profilaktyki nudności i wymiotów związanych z chemioterapią o umiarkowanym lub silnym działaniu wymiotnym.10
U pacjentów pediatrycznych zgłaszano działania niepożądane znacznie rzadziej niż u dorosłych. Żadne z działań niepożądanych nie występowało z częstością większą niż 1%. Najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym były bóle głowy.11
Działania niepożądane obserwowane u dzieci i młodzieży obejmowały:
- Działania częste (≥1/100 do <1/10):
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle głowy
- Działania niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100):
- Zaburzenia serca: wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG, zaburzenia przewodzenia, tachykardia zatokowa
- Zaburzenia układu oddechowego: kaszel, duszność, krwawienia z nosa
- Zaburzenia skóry: alergiczne zapalenie skóry, świąd, zaburzenia skóry, pokrzywka
- Zaburzenia ogólne: gorączka, ból w miejscu infuzji, reakcja w miejscu infuzji, ból
12
Warto podkreślić, że działania niepożądane oceniano u pacjentów pediatrycznych otrzymujących palonosetron w czasie do 4 cykli chemioterapii, co umożliwiło obserwację również potencjalnych skutków długotrwałego stosowania leku.13
Monitorowanie działań niepożądanych
Ze względu na istotność stałego monitorowania profilu bezpieczeństwa produktów leczniczych, po dopuszczeniu palonosetronu do obrotu zaleca się zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.14
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania