długotrwałe żywienie dożylne
Długotrwałe żywienie dożylne (parenteral nutrition, PN) to metoda leczenia żywieniowego stosowana u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować wystarczającej ilości składników odżywczych drogą przewodu pokarmowego przez dłuższy okres. Jest kluczowym elementem leczenia w przypadkach niewydolności przewodu pokarmowego, ciężkiego niedożywienia oraz w stanach wymagających długoterminowego wsparcia żywieniowego.
Procedura polega na podawaniu mieszaniny składników odżywczych bezpośrednio do krwiobiegu, najczęściej przez cewnik centralny wprowadzony do żyły głównej górnej. Mieszanina zawiera wszystkie niezbędne makroskładniki (aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe) oraz mikroelementy (witaminy, elektrolity, pierwiastki śladowe), zapewniając pełne pokrycie zapotrzebowania energetycznego i odżywczego pacjenta.
Długotrwałe żywienie dożylne wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne, choroba zakrzepowo-zatorowa czy uszkodzenie wątroby. Z tego powodu wymaga regularnego monitorowania parametrów klinicznych, biochemicznych oraz stanu odżywienia pacjenta. Współczesne standardy zalecają interdyscyplinarne podejście z udziałem zespołu żywieniowego, składającego się z lekarzy, dietetyków, farmaceutów i pielęgniarek.
W leczeniu długoterminowym coraz częściej stosuje się żywienie pozaszpitalne (home parenteral nutrition, HPN), umożliwiające pacjentom powrót do środowiska domowego przy zachowaniu odpowiedniego wsparcia żywieniowego. Takie podejście znacząco poprawia jakość życia chorych wymagających przewlekłego leczenia żywieniowego.