martwica toksyczna

Martwica toksyczna to proces patologiczny charakteryzujący się nieodwracalnym uszkodzeniem i śmiercią komórek lub tkanek w wyniku działania substancji toksycznych. Do czynników wywołujących martwicę toksyczną należą leki (np. paracetamol w wysokich dawkach), związki chemiczne, toksyny bakteryjne, metale ciężkie oraz różne substancje przemysłowe.

Mechanizm powstawania martwicy toksycznej obejmuje najczęściej zaburzenia funkcji komórkowych mitochondriów, uszkodzenie błon komórkowych, indukcję stresu oksydacyjnego, zaburzenia metabolizmu komórkowego oraz aktywację enzymów proteolitycznych. Najbardziej narażone na uszkodzenia toksyczne są narządy o intensywnym metabolizmie, takie jak wątroba i nerki, które pełnią funkcje detoksykacyjne.

Obraz kliniczny martwicy toksycznej zależy od uszkodzonego narządu – w przypadku wątroby objawiać się może żółtaczką, zaburzeniami krzepnięcia i encefalopatią, natomiast w nerkach prowadzi do ostrej niewydolności nerek. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (markery uszkodzenia narządów), obrazowe oraz w niektórych przypadkach biopsję, ukazującą charakterystyczne zmiany histopatologiczne.

Leczenie martwicy toksycznej polega na natychmiastowym odstawieniu czynnika toksycznego, zastosowaniu specyficznych antidotów (jeśli są dostępne), leczeniu objawowym oraz podtrzymującym funkcje narządów. W przypadku rozległych uszkodzeń niektórych narządów (np. wątroby) może być konieczne rozważenie przeszczepu narządu. Rokowanie zależy od rodzaju i ilości toksyny, czasu ekspozycji oraz skuteczności podjętego leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl