złamanie kończyny górnej
Złamanie kończyny górnej to uraz polegający na przerwaniu ciągłości kości w obrębie ramienia, przedramienia lub ręki. Złamania te mogą dotyczyć kości ramiennej, kości promieniowej, kości łokciowej, kości nadgarstka oraz kości śródręcza i paliczków.
Złamania kończyny górnej klasyfikuje się w zależności od mechanizmu urazu (złamania niskoenergetyczne lub wysokoenergetyczne), charakteru złamania (zamknięte lub otwarte), linii złamania (poprzeczne, skośne, spiralne, wieloodłamowe) oraz przemieszczenia odłamów. Najczęstszymi przyczynami złamań są upadki, urazy komunikacyjne oraz wypadki sportowe.
Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne oraz obrazowanie radiologiczne w co najmniej dwóch projekcjach. W przypadkach złożonych wykorzystuje się tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Leczenie może być zachowawcze (unieruchomienie w opatrunku gipsowym lub ortezie) lub operacyjne (stabilizacja wewnętrzna lub zewnętrzna), zależnie od rodzaju złamania, stopnia przemieszczenia odłamów oraz wieku i stanu ogólnego pacjenta.
Rehabilitacja stanowi kluczowy element procesu terapeutycznego, zapobiegający ograniczeniom ruchomości stawów, zanikowi mięśni oraz przykurczom. Rokowanie zależy od lokalizacji złamania, stopnia uszkodzenia tkanek miękkich, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Epidemiologia
Złamania kości ramiennej stanowią istotny problem kliniczny, zróżnicowany pod względem lokalizacji i demografii pacjentów. Złamania proksymalne stanowią około 5% wszystkich złamań i 25% złamań kości ramiennej, z przewagą u osób powyżej 60. roku życia, szczególnie kobiet (75% przypadków, stosunek 3:1 wobec mężczyzn). Złamania trzonu kości ramiennej to około 60% złamań tej kości, a dystalne złamania, w tym w obrębie stawu łokciowego, stanowią około 4,3% wszystkich złamań. Częstość złamań przedramienia u dorosłych wynosi 207,7/100 000 osób rocznie, z wyraźną przewagą u kobiet (323,4/100 000) w porównaniu do mężczyzn (93,3/100 000). W populacji pediatrycznej dominują złamania nadkłykciowe (80% złamań łokcia), najczęściej u chłopców w wieku 5-10 lat, a złamania dystalnej 1/3 przedramienia stanowią 40-50% wszystkich złamań dziecięcych. Epidemiologia wskazuje na stabilizację lub niewielki spadek częstości złamań w ostatnich dekadach, z wyjątkiem wzrostu złamań dalszej części przedramienia u kobiet w wieku 50-59 lat (wzrost roczny 3,9%).
cukrzyca, epilepsja, farmakoterapia, gęstość mineralna kości, guz kości, kość łokciowa, kość promieniowa, nowotwór przerzutowy, osteoporoza, osteoporoza pomenopauzalna, suplementacja wapnia i witaminy D, upadek na wyciągniętą rękę, uraz niskoenergetyczny, uraz sportowy, uraz wysokoenergetyczny, złamanie dalszej części kości promieniowej, złamanie kończyny górnej, złamanie kości ramiennej, złamanie kręgu, złamanie nadgarstka, złamanie osteoporotyczne, złamanie palca, złamanie patologiczne, złamanie przedramienia, złamanie ramienia, złamanie stawu łokciowego, złamanie szpiku kostnego, złamanie trzonu kości ramiennej - Leksykon chorób i schorzeń
Złamana ręka – Epidemiologia
Złamania ręki stanowią istotny problem w traumatologii, odpowiadając za 6,6-28,6% urazów układu mięśniowo-szkieletowego oraz około 29,7% złamań kończyny górnej. Częstość ich występowania wynosi około 99/100 000 osób rocznie u dorosłych i sięga do 448/100 000 u dzieci, z wyraźną przewagą u chłopców (639/100 000) nad dziewczętami (247/100 000). Najczęściej złamania dotyczą paliczków (szczególnie bliższych), kości śródręcza (około 33%, z dominacją V kości – złamanie „boksera”) oraz kości nadgarstka (70-80% złamań kości nadgarstka to złamania kości łódeczkowatej). Dominującymi mechanizmami urazu są upadki na wyciągniętą rękę (40,5%), urazy sportowe (42% u dzieci), wypadki drogowe (13-20,3%) oraz urazy zgnieceniowe (9,5-17%). Mężczyźni, zwłaszcza w wieku 10-29 lat, wykazują 5,5-krotnie wyższe ryzyko złamań niż kobiety. Pandemia COVID-19 spowodowała 39,2% spadek częstości złamań ręki u dzieci w USA w 2020 roku, co wiąże się z ograniczeniem aktywności fizycznej i mobilności.
amputacja palca, chirurg ręki, gęstość mineralna kości, infekcja związana ze złamaniem, kość łódeczkowata, kość nadgarstka, kość śródręcza, osteoporoza, paliczek bliższy, szyna ortopedyczna, terapeuta ręki, tomografia komputerowa, układ mięśniowo-szkieletowy, uraz ręki, uraz układu mięśniowo-szkieletowego, uraz zgnieceniowy, złamanie boksera, złamanie Collesa, złamanie kciuka, złamanie kończyny górnej, złamanie kości łódeczkowatej, złamanie kości nadgarstka, złamanie kości śródręcza, złamanie otwarte, złamanie paliczka, złamanie ręki, złamanie V kości śródręcza, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Złamania płytek wzrostowych – Epidemiologia
Złamania płytek wzrostowych stanowią 15-30% wszystkich urazów kostnych u dzieci i młodzieży, z częstością około 5,7% złamań kości długich według National Trauma Data Bank. Występują częściej u chłopców (proporcja 2-2,7:1) i najczęściej dotyczą paliczków (30%) oraz dystalnej części kości promieniowej (44%). Szczyt zachorowań przypada na wiek 14 lat u chłopców i 11 lat u dziewcząt, z dominacją złamań typu II według klasyfikacji Salter-Harris, które przebiegają przez płytkę wzrostową i metafizę, oszczędzając nasadę. Złamania te powstają głównie w wyniku urazów sportowych i rekreacyjnych, a czynniki ryzyka obejmują niski status społeczno-ekonomiczny, otyłość, sezon letni oraz czynniki genetyczne i środowiskowe wpływające na gęstość kości.
badanie obrazowe, dystalna część kości promieniowej, gęstość kości, klasyfikacja Salter-Harris, kortykosteroid, most kostny, płytka wzrostowa, przedwczesne zamknięcie płytki wzrostowej, przemieszczenie kości, różnica długości kończyn, uraz kostny, uraz wysokoenergetyczny, zaburzenie wzrostu, zatrzymanie wzrostu, złamanie kończyny dolnej, złamanie kończyny górnej, złamanie kości długiej, złamanie nadgarstka, złamanie niskoenergetyczne, złamanie płytki wzrostowej, złamanie przedramienia, złamanie typu V, złamanie zmiażdżeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Ból palców – Epidemiologia
Ból palców jest powszechnym problemem zdrowotnym, dotykającym około 17% populacji w ciągu miesiąca, z urazami ręki i palców stanowiącymi 6,6-28,6% wszystkich urazów mięśniowo-szkieletowych. Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) palców dotyka 6-8% dorosłych w USA, a rocznie odnotowuje się około 1,8 miliona wizyt w oddziałach ratunkowych z powodu urazów ręki, w tym 587 451 wizyt z powodu urazów palców. Najczęstsze mechanizmy urazów to upadki (29-33,56%) i zmiażdżenia (17-22,57%), z przytrzaśnięciem palców drzwiami stanowiącym 26,3% urazów opuszek. Palec trzaskający występuje z roczną częstością 63,09/100 000 osobolat, częściej u kobiet (4,72-krotnie), a zespół cieśni nadgarstka (CTS) ma średnią roczną częstość 360,26/100 000 osobolat, z wyższą częstością u pracowników biurowych intensywnie korzystających z komputera. Choroby zapalne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, oraz infekcje pochewek ścięgnistych również istotnie przyczyniają się do bólu palców.
badanie MRI, choroba naczyń obwodowych, choroba Raynauda, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, infekcja palca, niepełnosprawność ręki, ostre zapalenie kości i szpiku, otyłość, palec trzaskający, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenie zapalne, uraz ręki, uraz układu mięśniowo-szkieletowego, uraz zmiażdżeniowy, wypadek komunikacyjny, zapalenie pochewki ścięgna, zespół cieśni nadgarstka, złamanie kończyny górnej, złamanie palca