ATRA
ATRA (kwas all-trans retinowy) to aktywna forma witaminy A stosowana w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL). Działa poprzez indukowanie różnicowania się komórek nowotworowych do dojrzałych granulocytów, co prowadzi do remisji choroby.
Terapia ATRA w połączeniu z chemioterapią lub trójtlenkiem arsenu znacząco poprawiła rokowanie w APL, przekształcając ją z choroby o wysokiej śmiertelności w jedną z najbardziej uleczalnych postaci ostrej białaczki szpikowej. Mechanizm działania obejmuje wiązanie się z receptorami kwasu retinowego (RAR) i degradację białka fuzyjnego PML-RARα, charakterystycznego dla APL.
Do najważniejszych działań niepożądanych ATRA należy zespół różnicowania (dawniej nazywany zespołem kwasu retinowego), objawiający się gorączką, dusznością, przyrostem masy ciała, obrzękami i wysiękami opłucnowymi. Stan ten wymaga natychmiastowego leczenia kortykosteroidami. Inne działania niepożądane obejmują suchość skóry, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz bóle głowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Vesanoid 10 mg
Produkt leczniczy Vesanoid zawiera 10 mg tretynoiny (kwasu all-trans-retinowego, ATRA) w postaci miękkich kapsułek, co zapewnia precyzyjną i powtarzalną dawkę terapeutyczną. Kapsułki zawierają również substancje pomocnicze, takie jak 107,92 mg oleju sojowego oraz 1,93-2,94 mg sorbitolu, a także wosk pszczeli, uwodorniony i częściowo uwodorniony olej sojowy, żelatynę, glicerol, mannitol, skrobię kukurydzianą oraz barwniki (dwutlenek tytanu, tlenki żelaza). Dwukolorowy design kapsułek (żółtopomarańczowa i czerwonobrązowa część) ułatwia identyfikację produktu. Lek jest pakowany w butelki ze szkła oranżowego chroniące przed światłem, każda zawiera 100 kapsułek.
ATRA, biodostępność tretynoiny, dwutlenek tytanu, glicerol, kapsułki miękkie, kwas all-trans-retinowy, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy, schemat dawkowania, sorbitol, substancje pomocnicze, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, tretynoina, uwodorniony olej sojowy, wosk pszczeli, żelatyna - Leksykon substancji czynnych
Tretynoina – Właściwości farmakodynamiczne
Tretynoina (kwas all-trans-retynowy, ATRA) jest retynoidem o zróżnicowanym działaniu farmakodynamicznym, stosowanym miejscowo w leczeniu trądziku oraz ogólnoustrojowo w terapii ostrej białaczki promielocytowej (APL). W dermatologii jej mechanizm obejmuje działanie komedolityczne, przeciwzapalne oraz normalizację rogowacenia, co prowadzi do redukcji zmian zapalnych i niezapalnych. W badaniach klinicznych preparat złożony Acnatac (tretynoina + klindamycyna) wykazał wyższą skuteczność w zmniejszaniu liczby zmian trądzikowych (np. redukcja zmian zapalnych o 65,2% po 12 tygodniach) w porównaniu z monoterapią. U młodzieży w wieku 12-17 lat efektywność leczenia była porównywalna z dorosłymi. W połączeniu z antybiotykami (klindamycyna, erytromycyna) tretynoina wykazuje synergistyczne działanie, łącząc efekty komedolityczne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, co pozwala na kompleksowe zwalczanie patogenezy trądziku.
ATRA, białaczka szpikowa, całkowita remisja, działanie komedolityczne, erytromycyna, guz rzekomy mózgu, keratynocyt, klindamycyna, komórki blastyczne, kwas all-trans-retynowy, makrolid, mikrozaskórnik, monoterapia, ostra białaczka promielocytowa, Propionibacterium acnes, receptor kwasu retynowego, receptor Toll-podobny, retynoid, trądzik pospolity, trójtlenek arsenu, układ krwiotwórczy, zaskórnik, złuszczanie naskórka, zmiana torbielowata, zmiany zapalne - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Wskazania do stosowania
Trójtlenek arsenu (Arsenii trioxidum) w stężeniu 1 mg/ml, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤10 x 10³/µl) w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA) w fazie indukcji i konsolidacji. Ponadto, jest stosowany u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których potwierdzono obecność translokacji t(15;17) i/lub genu fuzyjnego PML/RAR-alfa, po wcześniejszym leczeniu retynoidem i chemioterapią. Terapia wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, biochemicznych (elektrolity, funkcja wątroby i nerek) oraz EKG, ze szczególnym uwzględnieniem poziomów potasu i magnezu, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i innych działań niepożądanych. Konieczna jest interdyscyplinarna opieka specjalistów, w tym hematologa, kardiologa i nefrologa.
ATRA, badanie molekularne, białaczka oporna na leczenie, białaczka szpikowa, dieta niskosodowa, gen fuzyjny, gen PML/RAR-alfa, indukcja remisji, kwas all-trans-retynowy, morfologia krwi, nowotwór hematologiczny, odpowiedź molekularna, ostra białaczka promielocytowa, parametr hematologiczny, roztwór do infuzji, terapia indukcyjna, terapia konsolidacyjna, translokacja t(15;17), trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QT, zespół różnicowania APL