metabolit klarytromycyny
Metabolity klarytromycyny to produkty przemian biochemicznych tego makrolidowego antybiotyku, które powstają głównie w wątrobie. Najważniejszym metabolitem jest 14-hydroksyklarytromycyna (14-OH-klarytromycyna), która wykazuje aktywność przeciwbakteryjną podobną lub nawet większą niż związek macierzysty wobec niektórych patogenów.
14-hydroksyklarytromycyna działa synergistycznie z klarytromycyną, szczególnie przeciwko Haemophilus influenzae. Metabolit ten osiąga w surowicy stężenia stanowiące około 30-40% stężenia leku macierzystego. Jego okres półtrwania wynosi około 5-6 godzin, co jest porównywalne z okresem półtrwania klarytromycyny.
Metabolizm klarytromycyny zachodzi przy udziale izoenzymów cytochromu P450, głównie CYP3A4. Z tego powodu klarytromycyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez ten sam układ enzymatyczny. Sama klarytromycyna jest również inhibitorem CYP3A4, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji lekowych.
Wydalanie metabolitów klarytromycyny zachodzi głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek może dochodzić do kumulacji zarówno leku macierzystego, jak i jego metabolitów, co wymaga dostosowania dawkowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Taclar 250 mg
Klarytromycyna, podawana doustnie w dawce 250 mg dwa razy na dobę, charakteryzuje się biodostępnością około 50% i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, bez istotnej kumulacji. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 70% przy stężeniach terapeutycznych (0,45-4,5 µg/ml). Lek wykazuje wysoką penetrację do tkanek, zwłaszcza wątroby i płuc, gdzie stosunek stężeń tkankowych do osoczowych wynosi 10-20, natomiast stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym jest niskie (1-2% stężenia w surowicy). W stanie stacjonarnym maksymalne stężenia klarytromycyny i jej aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny wynoszą odpowiednio około 1 µg/ml i 0,6 µg/ml, z okresami półtrwania 3-4 godziny i 5-6 godzin. Zwiększenie dawki do 500 mg dwa razy na dobę powoduje nieliniowe zmiany farmakokinetyczne, w tym wydłużenie okresu półtrwania (4,5-4,8 h dla klarytromycyny i 6,9-8,7 h dla metabolitu) oraz ograniczenie wzrostu stężenia metabolitu.
bariera krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, białko osocza, biodostępność, błona śluzowa żołądka, dostępność biologiczna, HIV, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metabolit klarytromycyny, metabolizm wątrobowy, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, stan stacjonarny, tabletka powlekana, terapia skojarzona - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clarithromycin Genoptim 500 mg
Klarytromycyna charakteryzuje się dobrą biodostępnością około 50% po podaniu doustnym, z szybkim wchłanianiem i minimalną kumulacją. Spożycie pokarmu zwiększa biodostępność o około 25%, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego, umożliwiając podawanie leku zarówno na czczo, jak i podczas posiłku. Lek wiąże się z białkami osocza w około 70% przy stężeniach terapeutycznych (0,45-4,5 μg/ml), a jego stężenia w tkankach (np. wątroba, płuca) są wielokrotnie wyższe niż w osoczu (stosunek tkanka/osocze 10-20). W stanie stacjonarnym po dawce 250 mg co 12 h osiąga się Cmax około 1 μg/ml, a metabolit 14-OH-klarytromycyny 0,6 μg/ml, z okresem półtrwania odpowiednio 3-4 i 5-6 godzin. Wyższe dawki (500 mg co 12 h) powodują nieliniowe zmiany farmakokinetyczne, w tym wydłużenie okresu półtrwania do 4,5-4,8 h dla leku i 6,9-8,7 h dla metabolitu oraz brak proporcjonalnego wzrostu stężenia metabolitu.
14-hydroksymetabolit, 14-OH-klarytromycyna, antybiotyk makrolidowy, AUC, bariera krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, biodostępność klarytromycyny, błona śluzowa żołądka, dostępność biologiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metabolit klarytromycyny, metabolizm i eliminacja, Mycobacterium avium, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania toksyczności ostrej klarytromycyny wykazały, że po podaniu doustnym LD50 u myszy i szczurów przekracza 5 g/kg mc., natomiast po podaniu dożylnym LD50 jest znacznie niższe: u myszy wynosiło 184-227 mg/kg mc., a u szczurów 64 mg/kg mc. Objawy toksyczności obejmowały ataksję, drżenia mięśniowe, duszność i drgawki, a głównym narządem uszkodzenia była wątroba, z podwyższonymi enzymami wątrobowymi. Metabolity klarytromycyny wykazywały podobną toksyczność (LD50 od 200 do 337 mg/kg mc.). Młode zwierzęta (3-dniowe myszy i szczury) były bardziej wrażliwe, z LD50 około połowy wartości dorosłych. W badaniach przewlekłych dawki nietoksyczne u szczurów wynosiły 50 mg/kg mc./dobę, a u psów 100 mg/kg mc./dobę; dawki toksyczne powodowały zmiany w wątrobie, nerkach i układzie żółciowym. U psów obserwowano także zmiany w hepatocytach przy dawce 300 mg/kg mc./dobę. Podrażnienie żyły było istotnym efektem ubocznym podawania dożylnego w dużych stężeniach.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ataksja, badanie embriotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie pośmiertne, badanie teratogenności, dawka śmiertelna LD50, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki kloniczne, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, erytrocyt, fosfataza alkaliczna, hematokryt, kancerogenność, leukocyt, martwica tkanek, metabolit dekladynozylowy, metabolit demetylowy, metabolit izohydroksylowy, metabolit klarytromycyny, nefrotoksyczność, niezstąpione jądro, obrzęk płuc, płytki krwi, podanie dożylne, podrażnienie żyły, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, test Amesa, toksyczność matczyna, wada układu krążenia, zmiana histopatologiczna, zwyrodnienie nabłonka przewodów żółciowych, γ-glutamylotransferaza - Leksykon leków
Interakcje leku – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml
Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez ten enzym, co może prowadzić do istotnych klinicznie skutków ubocznych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC), statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), oraz lomitapidem ze względu na ryzyko arytmii, toksyczności sporyszu, nadmiernej sedacji, miopatii, rabdomiolizy i hepatotoksyczności. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają stężenie klarytromycyny, co może zmniejszać jej skuteczność, zwłaszcza w leczeniu zakażeń MAC. Rytonawir znacząco zwiększa ekspozycję na klarytromycynę (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%) i wymaga dostosowania dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min (zmniejszenie dawki o 50%) oraz <30 ml/min (zmniejszenie o 75%), nie przekraczając 1 g/dobę.
alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista kanału wapniowego, arytmia serca, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, glikoproteina p, hamowanie CYP3A4, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, makrolidowy antybiotyk, metabolit klarytromycyny, migotanie komór, niedokrwienie kończyn, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, politerapia, rabdomioliza, skurcz naczyń, stężenie stacjonarne, toksyczność digoksyny, toksyczność sporyszu, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Taclar 500 mg
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrej, działania drażniącego, embriotoksyczności oraz potencjału mutagennego na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności ostrej dożylne LD50 wynosiło 184 mg/kg mc. i 227 mg/kg mc. u myszy oraz 64 mg/kg mc. u szczurów, z objawami takimi jak ataksja, drżenia mięśniowe i drgawki. Metabolity leku wykazywały podobną toksyczność, z LD50 odpowiednio 200 mg/kg mc. (M1), 256 mg/kg mc. (M4) i 337 mg/kg mc. (M5). Podawanie dożylne w dużych stężeniach (7,5–30 mg/ml) wywoływało niewielkie działanie drażniące u królików. W badaniach toksyczności podostrej dawki niepowodujące toksyczności wynosiły 50 mg/kg mc./dobę u szczurów i 15 mg/kg mc./dobę u małp, przy czym wyższe dawki powodowały podrażnienie żyły i uszkodzenia wątroby, układu żółciowego oraz nerek.
ataksja, badanie histopatologiczne, drgawka kloniczna, duszność, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, klarytromycyna, metabolit klarytromycyny, nerka, niezstąpione jądro, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dożylne, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ żółciowy, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klacid 500 mg
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny wykazały, że ostra toksyczność po dożylnym podaniu jest wyraźnie wyższa u szczurów (LD50 64 mg/kg mc.) niż u myszy (LD50 184-227 mg/kg mc.). Objawy toksyczności obejmowały sedację, ataksję, drżenia mięśniowe, duszność oraz drgawki, wskazując na działanie na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ oddechowy. Metabolity klarytromycyny wykazywały podobny profil toksyczności, lecz z nieco wyższymi wartościami LD50 (M1: 200 mg/kg, M4: 256 mg/kg, M5: 337 mg/kg). Badania podostrej toksyczności (1 miesiąc) u szczurów i małp wykazały, że dawki niepowodujące działania toksycznego (NOAEL) wynosiły odpowiednio 50 mg/kg mc./dobę i 15 mg/kg mc./dobę, przy czym głównym ograniczeniem była miejscowa toksyczność żył po dożylnym podaniu. W badaniach embriotoksyczności u szczurów, królików i małp nie stwierdzono istotnego działania teratogennego, choć wysokie dawki powodowały toksyczność u matek, w tym zmniejszenie masy ciała, podrażnienie żył oraz zwiększoną częstość poronień u królików i wczesne poronienia u małp przy dawkach około 10-krotnie wyższych niż stosowane u ludzi.
antybiotyk makrolidowy, ataksja, drgawki, drgawki kloniczne, duszność, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hepatotoksyczność, LD50, metabolit dekladynozylowy, metabolit demetylowy, metabolit izohydroksylowy, metabolit klarytromycyny, NOAEL, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność zarodkowa, wada rozwojowa