badanie teratogenności

Badanie teratogenności to proces oceny potencjału substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych do wywołania wad rozwojowych u płodu. Termin „teratogen” pochodzi od greckiego słowa „teratos” oznaczającego potwora i odnosi się do czynników, które mogą zakłócać prawidłowy rozwój embrionu lub płodu, prowadząc do strukturalnych lub funkcjonalnych anomalii.

W praktyce medycznej badania teratogenności stanowią kluczowy element oceny bezpieczeństwa nowych leków przed ich wprowadzeniem na rynek. Procedury te obejmują zazwyczaj eksperymenty na modelach zwierzęcych (najczęściej gryzoniach), w których ciężarne samice są eksponowane na badaną substancję w różnych dawkach i okresach ciąży, szczególnie w krytycznych fazach organogenezy.

Współcześnie badania teratogenności wykorzystują również zaawansowane techniki, takie jak hodowle zarodkowe in vitro, modele komórkowe czy metody obliczeniowe. Pozyskane dane są następnie analizowane pod kątem występowania wad wrodzonych, opóźnień rozwojowych czy śmiertelności zarodkowej, co pozwala na klasyfikację substancji według kategorii ryzyka teratogennego (np. kategorie FDA).

Wyniki badań teratogenności mają bezpośrednie przełożenie na zalecenia kliniczne dotyczące stosowania leków u kobiet w ciąży. Substancje o udowodnionym działaniu teratogennym (jak talidomid, izotretynoina czy niektóre leki przeciwpadaczkowe) są objęte szczególnymi restrykcjami lub przeciwwskazane w okresie ciąży.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl