przewlekła nefropatia postępująca
Przewlekła nefropatia postępująca to schorzenie nerek charakteryzujące się stopniową, nieodwracalną utratą funkcji nefronów, prowadzącą do upośledzenia czynności wydalniczej, endokrynnej i metabolicznej nerek. Jest to proces patologiczny rozwijający się przez miesiące lub lata, którego konsekwencją może być przewlekła choroba nerek (PChN) i niewydolność nerek.
Etiologia przewlekłej nefropatii postępującej jest zróżnicowana i obejmuje choroby pierwotne nerek (np. kłębuszkowe zapalenia nerek, nefropatię IgA), choroby układowe (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, toczeń rumieniowaty układowy), wady wrodzone (wielotorbielowatość nerek) oraz czynniki toksyczne i polekowe. Niezależnie od przyczyny pierwotnej, mechanizmy prowadzące do progresji choroby są podobne i obejmują hiperperfuzję kłębuszków nerkowych, aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz przewlekły stan zapalny.
Diagnostyka nefropatii postępującej opiera się na ocenie funkcji nerek (eGFR, stężenie kreatyniny), badaniu moczu (białkomocz, krwinkomocz), badaniach obrazowych oraz w wybranych przypadkach biopsji nerki. W monitorowaniu choroby kluczowa jest regularna ocena filtracji kłębuszkowej oraz wielkości białkomoczu, które stanowią niezależne czynniki prognostyczne.
Leczenie przewlekłej nefropatii postępującej ma na celu spowolnienie progresji choroby i zapobieganie powikłaniom. Obejmuje ono kontrolę ciśnienia tętniczego (zwłaszcza przy użyciu inhibitorów ACE lub sartanów), odpowiednią kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą, leczenie dyslipidemii, ograniczenie białka w diecie oraz leczenie powikłań PChN. W zaawansowanych stadiach choroby konieczne może być leczenie nerkozastępcze (dializa) lub transplantacja nerki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Accord 300 mg
Badania przedkliniczne darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania toksyczne głównie na układ krwiotwórczy, wątrobę oraz tarczycę u myszy, szczurów i psów. Zaobserwowano zmniejszenie parametrów erytrocytarnych, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji, przerost hepatocytów, wakuolizację oraz podwyższenie enzymów wątrobowych, a także przerost pęcherzyków tarczycy. Skojarzone podawanie z rytonawirem nieznacznie nasilało te efekty, a u samców szczurów pojawiło się włóknienie wysepek trzustkowych. U psów nie stwierdzono istotnych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wykazał działania teratogennego, choć u szczurów odnotowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków jedynie przy toksycznym wpływie na matkę. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe opóźnienia rozwojowe potomstwa, które ustępowały po zakończeniu karmienia mlekiem matki.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone ciałka krwi, częściowa tromboplastyna po aktywacji, darunawir, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzym mikrosomalny wątroby, enzym wątrobowy, gruczoł tarczowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, implantacja zarodka, nerczyca, nowotwór tarczycy, nowotwór wątrobowokomórkowy, odwracalna mutacja bakterii, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, wątroba, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 150 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa darunawiru obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję, rozwój okołoporodowy oraz potencjał rakotwórczy i genotoksyczny. W badaniach na myszach, szczurach i psach zaobserwowano ograniczone działania toksyczne, głównie w układzie krwiotwórczym, wątrobie i tarczycy u gryzoni, z objawami takimi jak zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, przerost hepatocytów i pęcherzyków tarczycy. Stosowanie darunawiru z rytonawirem nasilało nieznacznie te efekty, a u samców szczurów odnotowano zwiększone włóknienie wysepek trzustkowych. U psów nie wykryto poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. Wpływ na płodność był ograniczony, z nieistotnym klinicznie zmniejszeniem liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek ludzkich). Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów, królików i myszy, a obserwowane efekty rozwojowe u potomstwa (np. opóźnienie otwarcia oczu i uszu, zmniejszenie przyrostu masy ciała) były przejściowe i związane z ekspozycją przez mleko matki.
aberracja chromosomowa, badanie teratogenności, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwona krwinka, częściowa tromboplastyna po aktywacji, darunawir, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enzym wątrobowy, gruczoł tarczowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hepatocyt, implantacja zarodka, indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby, nerczyca, nowotwór wątrobowokomórkowy, odwracalna mutacja bakterii, profil bezpieczeństwa substancji, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rozwój przed- i pourodzeniowy, rytonawir, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 300 mg
Badania przedkliniczne darunawiru, przeprowadzone na myszach, szczurach i psach, wykazały ograniczone działania toksyczne, głównie dotyczące układu krwiotwórczego, krzepnięcia, wątroby oraz tarczycy. Wątroba wykazywała przerost hepatocytów, wakuolizację i wzrost aktywności enzymów wątrobowych, natomiast tarczyca przerost pęcherzyków. Skojarzenie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany oraz zwiększało częstość włóknienia wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki toksyczne dla matki powodowały zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków, jednak dawki do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek klinicznych) nie wpływały na płodność ani teratogenezę. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz opóźnienie rozwoju sensorycznego, a u potomstwa karmionego przez matki leczone skojarzeniem darunawiru z rytonawirem stwierdzono obniżoną przeżywalność i opóźnione reakcje na bodźce akustyczne.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, implantacja zarodka, narząd docelowy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Sandoz 600 mg
Dane przedkliniczne dotyczące darunawiru wskazują na ograniczone efekty toksyczne po podaniu wielokrotnym u myszy, szczurów i psów, z narządami docelowymi obejmującymi układ krwiotwórczy (zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych), układ krzepnięcia (wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji), wątrobę (rozrost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost enzymów wątrobowych) oraz tarczycę (rozrost pęcherzyków). W skojarzeniu z rytonawirem obserwowano nasilenie tych efektów oraz zwiększone włóknienie wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach rozrodczości darunawir nie wpływał na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę i ekspozycji AUC 0,5-krotnie mniejszej niż u ludzi. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego przy ekspozycji mniejszej niż kliniczna. W okresie przed- i pourodzeniowym odnotowano przejściowe zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a w skojarzeniu z rytonawirem zmniejszenie liczby potomstwa reagującego na bodźce akustyczne i przeżywalności w okresie laktacji, co ustępowało po zaprzestaniu karmienia mlekiem matki.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, bariera krew-mózg, ciałko żółte, częściowa tromboplastyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym mikrosomalny wątroby, enzym wątrobowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, mutacja bakterii, nerczyca, parametr czerwonokrwinkowy, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rozrost hepatocytów, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 75 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania toksyczne u myszy, szczurów i psów. Narządy docelowe obejmowały układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę, z obserwowanymi zmianami takimi jak zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów, wakuolizacja wątroby oraz przerost pęcherzyków tarczycy. W skojarzeniu z rytonawirem nasilenie tych efektów było nieznaczne, z dodatkowym włóknieniem wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wykazał działania teratogennego, choć przy toksycznych dawkach dla matki obserwowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków. Przejściowe efekty rozwojowe u potomstwa szczurów obejmowały zmniejszenie masy ciała i opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a także ograniczoną przeżywalność w okresie laktacji przy skojarzeniu z rytonawirem, co ustępowało po zakończeniu karmienia.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone krwinki, częściowa tromboplastyna, darunawir, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pęcherzyki tarczycy, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Glenmark 600 mg
Przedkliniczne badania toksyczności darunawiru przeprowadzone na myszach, szczurach i psach wykazały ograniczone działanie toksyczne, głównie na układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę. U gryzoni obserwowano zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji, przerost hepatocytów, wakuolizację oraz przerost pęcherzyków tarczycy. Podawanie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany oraz zwiększało częstość włóknienia wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów odnotowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, bez wpływu na płodność. Nie wykazano działania teratogennego u szczurów, królików i myszy, a ekspozycja w badaniach była niższa niż u ludzi. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a stosowanie darunawiru z rytonawirem wiązało się z obniżoną przeżywalnością potomstwa w okresie laktacji.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny, darunawir, drgawka, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, mutacja bakterii, nerczyca, parametry czerwonych krwinek, pęcherzyki tarczycy, pole powierzchni pod krzywą, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Glenmark 800 mg
Badania przedkliniczne darunawiru wykazały ograniczoną toksyczność po wielokrotnym podaniu u myszy, szczurów i psów, z głównymi narządami docelowymi obejmującymi układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę. Zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów, wakuolizację oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a także przerost pęcherzyków tarczycy. W badaniach na szczurach stwierdzono zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków jedynie przy toksyczności matczynej, bez wpływu na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5 razy mniejsza niż u ludzi). Nie wykazano działania teratogennego u szczurów, królików i myszy, a efekty rozwojowe u potomstwa były przejściowe i związane z ekspozycją przez mleko lub toksycznością matczyną. U młodych szczurów do 23-26 dnia życia obserwowano zwiększoną śmiertelność i drgawki, co wiązano z niedojrzałością układu enzymatycznego metabolizującego lek; dlatego darunawiru z rytonawirem nie zaleca się u dzieci poniżej 3 lat.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, nerczyca, parametry czerwonych krwinek, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rozwój pre- i postnatalny, test Amesa, test mikrojądrowy, test odwracalnej mutacji bakterii, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych