odruch wzdrygnięcia

Odruch wzdrygnięcia (startle reflex) to nagła, nieświadoma reakcja organizmu na niespodziewany bodziec, najczęściej akustyczny, choć może być również wywołany bodźcem wizualnym lub dotykowym. Jest to fizjologiczna odpowiedź obronna charakteryzująca się gwałtownym skurczem mięśni twarzy, szyi i kończyn górnych, przyspieszeniem rytmu serca oraz wzrostem ciśnienia tętniczego.

Odruch ten jest uwarunkowany neurologicznie i angażuje struktury pnia mózgu, zwłaszcza most i rdzeń przedłużony. Klasyczny odruch wzdrygnięcia na bodziec akustyczny (ASR – acoustic startle response) przebiega przez neurony słuchowe, jądro szwu mostu i neurony ruchowe rdzenia kręgowego, prowadząc do reakcji motorycznej w czasie krótszym niż 100 ms od zadziałania bodźca.

W praktyce klinicznej ocena odruchu wzdrygnięcia ma zastosowanie w diagnostyce niektórych zaburzeń neurologicznych, w tym hiperekspleksji (choroba wzdrygnięcia), a także może być wykorzystywana w badaniach nad lękiem, stresem pourazowym i schizofrenią. Wzmożony odruch wzdrygnięcia obserwuje się w stanach lękowych, natomiast osłabiony może świadczyć o zaburzeniach funkcji pnia mózgu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 400 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania niepożądane u zwierząt laboratoryjnych. U gryzoni główne narządy docelowe to układ krwiotwórczy, wątroba oraz tarczyca, gdzie obserwowano m.in. zmniejszenie parametrów erytrocytarnych, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów i pęcherzyków tarczycy. Skojarzone podawanie z rytonawirem nasilało te efekty oraz wywoływało włóknienie wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono istotnej toksyczności przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów odnotowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków jedynie przy toksyczności matczynej, bez wpływu na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę i ekspozycji poniżej 0,5-krotności AUC u ludzi. Nie wykazano działania teratogennego u szczurów, królików i myszy, choć ekspozycja była niższa niż kliniczna. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe opóźnienia rozwojowe potomstwa oraz ograniczoną przeżywalność przy skojarzeniu z rytonawirem, prawdopodobnie związane z przenikaniem leku do mleka matki lub toksycznością matczyną.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym mikrosomalny wątroby, enzym wątrobowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, krwinka czerwona, monoterapia, mutacja bakterii, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, stężenie w osoczu, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 300 mg

Badania przedkliniczne darunawiru, przeprowadzone na myszach, szczurach i psach, wykazały ograniczone działania toksyczne, głównie dotyczące układu krwiotwórczego, krzepnięcia, wątroby oraz tarczycy. Wątroba wykazywała przerost hepatocytów, wakuolizację i wzrost aktywności enzymów wątrobowych, natomiast tarczyca przerost pęcherzyków. Skojarzenie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany oraz zwiększało częstość włóknienia wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki toksyczne dla matki powodowały zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków, jednak dawki do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek klinicznych) nie wpływały na płodność ani teratogenezę. W okresie przed- i pourodzeniowym obserwowano przejściowe zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa oraz opóźnienie rozwoju sensorycznego, a u potomstwa karmionego przez matki leczone skojarzeniem darunawiru z rytonawirem stwierdzono obniżoną przeżywalność i opóźnione reakcje na bodźce akustyczne.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, implantacja zarodka, narząd docelowy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Accord 75 mg

Badania przedkliniczne darunawiru, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy), wykazały ograniczone działania toksyczne, głównie w obrębie układu krwiotwórczego (zmniejszenie parametrów erytrocytarnych), układu krzepnięcia (wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji), wątroby (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost aktywności enzymów wątrobowych) oraz tarczycy (przerost pęcherzyków). Skojarzenie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany, dodatkowo obserwowano włóknienie wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono istotnych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wpływał na płodność do dawki 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek klinicznych), nie wykazano działania teratogennego, jednak u potomstwa szczurów obserwowano przejściowe opóźnienia rozwojowe i zmniejszoną przeżywalność przy skojarzeniu z rytonawirem, co może wynikać z ekspozycji przez mleko matki lub toksyczności matczynej.
aberracja chromosomowa, badanie toksyczności, bariera krew-mózg, ciałko żółte, częściowa tromboplastyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enzym wątrobowy, funkcja rozrodcza, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodków, indukcja enzymów mikrosomalnych, laktacja, metabolizm leków, model zwierzęcy, monoterapia, mutacja bakterii, narząd docelowy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pole powierzchni pod krzywą, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, rozwój przed- i pourodzeniowy, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, włóknienie wysepek trzustkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 75 mg

Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania toksyczne u myszy, szczurów i psów. Narządy docelowe obejmowały układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę, z obserwowanymi zmianami takimi jak zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów, wakuolizacja wątroby oraz przerost pęcherzyków tarczycy. W skojarzeniu z rytonawirem nasilenie tych efektów było nieznaczne, z dodatkowym włóknieniem wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wykazał działania teratogennego, choć przy toksycznych dawkach dla matki obserwowano zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków. Przejściowe efekty rozwojowe u potomstwa szczurów obejmowały zmniejszenie masy ciała i opóźnienie otwarcia oczu i uszu, a także ograniczoną przeżywalność w okresie laktacji przy skojarzeniu z rytonawirem, co ustępowało po zakończeniu karmienia.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone krwinki, częściowa tromboplastyna, darunawir, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pęcherzyki tarczycy, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia postępująca, rak wątrobowokomórkowy, rytonawir, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Aurovitas 600 mg

Darunawir (Darunavir Aurovitas) przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające profil bezpieczeństwa, obejmujące monoterapię oraz terapię skojarzoną z rytonawirem, przy ekspozycji sięgającej poziomu klinicznego. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u gryzoni zaobserwowano ograniczone efekty na układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost enzymów wątrobowych) oraz tarczycę (przerost pęcherzyków). Kombinacja z rytonawirem nasilała te zmiany, a u samców szczurów stwierdzono zwiększone włóknienie wysepek trzustkowych. U psów nie wykryto istotnych działań toksycznych przy ekspozycji klinicznej. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę i ekspozycji AUC do 0,5-krotnej klinicznej. W okresie przed- i pourodzeniowym u szczurów odnotowano przejściowe zmniejszenie masy ciała potomstwa, opóźnienie otwarcia oczu i uszu oraz ograniczoną przeżywalność potomstwa przy terapii skojarzonej, prawdopodobnie związane z ekspozycją przez mleko matki i toksycznością matczyną.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czerwone ciałka krwi, częściowa tromboplastyna, darunawir, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczoł tarczowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, implantacja zarodka, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, pole pod krzywą AUC, potencjał rakotwórczy, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, rozwój pourodzeniowy, rytonawir, test Amesa, test mikrojądrowy, test odwracalnej mutacji bakterii, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Accord 800 mg

Darunawir (Darunavir Accord) przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego profil bezpieczeństwa, obejmujące toksyczność przy podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję, potencjał rakotwórczy oraz właściwości mutagenne i genotoksyczne. W badaniach na myszach, szczurach i psach zaobserwowano ograniczone efekty toksyczne, głównie dotyczące układu krwiotwórczego (zmniejszenie parametrów erytrocytarnych), układu krzepnięcia (wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji), wątroby (przerost hepatocytów, wakuolizacja, wzrost aktywności enzymów wątrobowych) oraz tarczycy (przerost pęcherzyków). Skojarzenie darunawiru z rytonawirem nasilało te zmiany, zwłaszcza w wątrobie i tarczycy, a u samców szczurów zwiększało częstość włóknienia wysepek trzustkowych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny w stosunku do dawek klinicznych), a teratogenność nie została wykazana zarówno przy monoterapii, jak i terapii skojarzonej, choć ekspozycja w badaniach była niższa niż kliniczna. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną śmiertelność i wyższe stężenia leku w osoczu, wątrobie i mózgu w pierwszych dniach życia, co wiązano z niedojrzałością enzymatyczną, co stanowi podstawę do przeciwwskazania stosowania u dzieci poniżej 3 lat.
aberracje chromosomowe, bariera krew-mózg, ciałko żółte, darunawir z rytonawirem, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, enzymy wątrobowe, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, implantacja zarodka, mutacja bakterii, niedojrzały układ enzymatyczny, nowotwór wątrobowokomórkowy, odruch wzdrygnięcia, potencjał genotoksyczny, przerost hepatocytów, przerost pęcherzyków tarczycy, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych, zmniejszenie przyrostu masy ciała
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Synoptis 800 mg

Badania przedkliniczne darunawiru, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z rytonawirem, wykazały ograniczone działania toksyczne przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych. Główne narządy docelowe u gryzoni to układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątroba oraz tarczyca, gdzie obserwowano m.in. zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny, przerost hepatocytów i pęcherzyków tarczycy oraz podwyższoną aktywność enzymów wątrobowych. Terapia skojarzona nasilała nieznacznie te efekty i zwiększała częstość włóknienia wysepek trzustkowych u samców szczurów. U psów nie stwierdzono poważniejszych działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. W badaniach reprodukcyjnych darunawir nie wpływał na płodność ani nie wykazywał działania teratogennego przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5-krotny dawek klinicznych). W okresie przed- i pourodzeniowym u szczurów odnotowano przejściowe zmniejszenie masy ciała potomstwa oraz opóźnienie rozwoju sensorycznego, a w terapii skojarzonej ograniczenie przeżywalności potomstwa w laktacji, co może wynikać z ekspozycji na lek przez mleko matki lub toksyczności matczynej.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, darunawir, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enzymy wątrobowe, narząd docelowy, nerczyca, niedojrzałość układu enzymatycznego, nowotwór wątrobowokomórkowy, odruch wzdrygnięcia, przerost hepatocytów, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, tromboplastyna, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Darunavir Glenmark 400 mg

Badania przedkliniczne darunawiru, zarówno jako monoterapii, jak i w połączeniu z rytonawirem, wykazały specyficzne działania toksyczne u gryzoni, obejmujące układ krwiotwórczy, krzepnięcia, wątrobę oraz tarczycę. Zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji, przerost hepatocytów, wakuolizację oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych, a także przerost pęcherzyków tarczycy. W terapii skojarzonej z rytonawirem nasiliły się te zmiany, dodatkowo zwiększając częstość włóknienia wysepek trzustkowych u samców szczurów. W badaniach rozrodczości stwierdzono zmniejszenie liczby ciałek żółtych i implantacji zarodków jedynie przy toksyczności dla matki, bez wpływu na płodność przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę (AUC 0,5x ekspozycji klinicznej). Nie wykazano działania teratogennego u szczurów, królików i myszy, choć ekspozycja była niższa niż kliniczna. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną śmiertelność i drgawki przy wysokich stężeniach leku, co wiązano z niedojrzałością enzymatyczną metabolizmu, co stanowi podstawę do przeciwwskazania stosowania darunawiru z rytonawirem u dzieci poniżej 3 lat.
aberracja chromosomowa, bariera krew-mózg, ciałko żółte, czas częściowej tromboplastyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym mikrosomalny wątroby, enzym wątrobowy, gruczoł tarczowy, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, hormon tarczycy, nerczyca, odruch wzdrygnięcia, parametr czerwonokrwinkowy, potencjał genotoksyczny, przerost hepatocytów, przewlekła nefropatia, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, wakuolizacja, włóknienie wysepek trzustkowych