dekongestanty
Dekongestanty to grupa leków stosowana głównie w celu zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Działają poprzez zwężanie naczyń krwionośnych w błonie śluzowej, co prowadzi do zmniejszenia jej przekrwienia i obrzęku, a w konsekwencji do udrożnienia nosa i poprawy oddychania.
Do najczęściej stosowanych dekongestantów należą: oksymetazolina, ksylometazolina, fenylefryna i pseudoefedryna. Leki te są dostępne w różnych postaciach, takich jak krople, aerozole do nosa oraz preparaty doustne. Dekongestanty miejscowe (donosowe) działają szybko, zazwyczaj w ciągu kilku minut od aplikacji, natomiast ich działanie utrzymuje się od 4 do 12 godzin.
Stosowanie dekongestantów powinno być ograniczone w czasie – miejscowe nie dłużej niż 3-5 dni, ze względu na ryzyko rozwoju polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa) oraz tachyfilaksji (zmniejszenia skuteczności przy długotrwałym stosowaniu). Leki te są przeciwwskazane u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca, jaskrą, nadczynnością tarczycy oraz u kobiet w ciąży.
W praktyce klinicznej dekongestanty są często stosowane w leczeniu ostrego zapalenia zatok przynosowych, przeziębienia, alergicznego nieżytu nosa oraz jako przygotowanie do badań endoskopowych nosa i zatok. Ze względu na działania niepożądane i przeciwwskazania, ich stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Etiologia i przyczyny
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to grupa arytmii charakteryzujących się przyspieszeniem rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę, często osiągającym 150-250/min, z ogniskiem w przedsionkach lub okolicy węzła przedsionkowo-komorowego. Dominującym mechanizmem patofizjologicznym jest reentry, zwłaszcza w postaci nawrotnej tachykardii węzłowej (AVNRT) i nawrotnej tachykardii przedsionkowo-komorowej (AVRT), w tym zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a. Inne mechanizmy to zwiększony automatyzm i aktywność wyzwalana. SVT może mieć podłoże wrodzone (np. dodatkowe drogi przewodzenia, zespół WPW, wady serca jak anomalia Ebsteina) lub nabyte, a częstość występowania wynosi około 2,25 na 1000 osób, z przewagą u kobiet (2:1). Typy SVT różnią się wiekowo: u dzieci dominują AVRT, u młodych dorosłych AVNRT, a częstość AVRT maleje z wiekiem (z 60% w pierwszej dekadzie życia do 9% po 70 roku życia).
ablacja przezskórna, aktywność wyzwalana, anomalia Ebsteina, automatyzm serca, beta-agoniści, bezdech senny, dekongestanty, dodatkowa droga przewodzenia, kardiomiopatia, leki przeciwastmatyczne, leki przeciwhistaminowe, leki rozszerzające oskrzela, mechanizm nawrotny, nadczynność tarczycy, nawrotna tachykardia przedsionkowo-komorowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudoefedryna, tachykardia nadkomorowa, tachykardia przedsionkowa, teofilina, toksyczność digoksyny, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowy, wypadanie zastawki mitralnej, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie osierdzia, zastawka trójdzielna, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pleśń – Objawy
Alergia na pleśń stanowi nadwrażliwą reakcję immunologiczną na zarodniki pleśni, dotykającą 3-10% populacji. Objawy obejmują przede wszystkim górne drogi oddechowe (kichanie, wodnisty lub zatkany nos, przewlekły kaszel, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świszczący oddech, ból gardła, chrypka), a także zmiany okulistyczne (świąd, pieczenie, łzawienie, zaczerwienienie, obrzęk, fotofobia) oraz skórne (suchość, łuszczenie, wysypka, pokrzywka, świąd). U pacjentów z astmą ekspozycja na pleśń może prowadzić do zaostrzenia objawów astmatycznych, w tym kaszlu, świszczącego oddechu, duszności i uczucia ucisku w klatce piersiowej. Rzadkie, ale poważne powikłania to alergiczne zapalenie oskrzelowo-płucne o etiologii grzybiczej (ABPA), alergiczne zapalenie zatok oraz reakcje anafilaktyczne. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, testach skórnych oraz oznaczeniu poziomu IgE specyficznego dla pleśni.
ABPA, alergia na pleśń, alergiczne zapalenie zatok, anafilaksja, czarna pleśń, dekongestanty, duszność, fotofobia, immunoterapia, kortykosteroidy donosowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwleukotrienowe, łzawienie oczu, montelukast, mykotoksyny, pokrzywka, przeciwciała IgE, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, przewlekły kaszel, reakcja zapalna, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świąd skóry, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, układ odpornościowy, zaczerwienienie oczu, zaostrzenie astmy, zapalenie płuc z nadwrażliwości, zarodniki pleśni - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie zatok – Leczenie
Zapalenie zatok (sinusitis) to zapalenie błony śluzowej zatok przynosowych, które może mieć charakter ostry lub przewlekły. W przypadku ostrego zapalenia zatok, które najczęściej ma etiologię wirusową, leczenie jest głównie objawowe i obejmuje stosowanie leków przeciwbólowych (paracetamol, ibuprofen), irygację nosa roztworem soli fizjologicznej, steroidy donosowe (flutikazon, budezonid, mometazon, beklometazon) oraz krótkotrwałe stosowanie dekongestantów (do 2-3 dni). Antybiotyki są wskazane jedynie przy podejrzeniu infekcji bakteryjnej, zwłaszcza gdy objawy utrzymują się powyżej 10 dni, nasilają się po początkowej poprawie lub towarzyszy im gorączka >39°C. Najczęściej stosowane antybiotyki to amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym oraz doksycyklina, a czas terapii wynosi 5-14 dni.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotykoterapia, bakteryjne zapalenie zatok, balonoplastyka zatok, dekongestanty, endoskopowa operacja zatok, guajfenezyna, infekcja grzybicza, irygacja nosa, kortykosteroid donosowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, laryngolog, lek biologiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, ostre zapalenie zatok, polipy nosa, przekrwienie z odbicia, przewlekłe zapalenie zatok, septoplastyka, skrzywiona przegroda nosowa, steroidy donosowe, wirusowe zapalenie zatok, zakażenie bakteryjne, zapalenie zatok, zatoki przynosowe