reakcja tuberkulinowa
Reakcja tuberkulinowa, znana również jako próba tuberkulinowa, stanowi istotne narzędzie diagnostyczne w rozpoznawaniu zakażenia prątkiem gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Polega na śródskórnym podaniu tuberkuliny – preparatu zawierającego antygeny prątka – i ocenie miejscowej reakcji nadwrażliwości typu opóźnionego.
Najbardziej rozpowszechnioną metodą jest próba Mantoux, gdzie tuberkulinę wstrzykuje się śródskórnie w przedramię. Odczyt wykonuje się po 48-72 godzinach, mierząc średnicę nacieku (induracji) w miejscu iniekcji. Za wynik dodatni uznaje się naciek o średnicy ≥10 mm u osób z grupy średniego ryzyka, ≥5 mm u osób z wysokim ryzykiem (np. zakażonych HIV) oraz ≥15 mm u osób z niskim ryzykiem.
Reakcja tuberkulinowa nie pozwala na rozróżnienie między aktywną gruźlicą a przebytą infekcją lub szczepieniem BCG. U osób zaszczepionych BCG może dawać wyniki fałszywie dodatnie, a u pacjentów z immunosupresją – fałszywie ujemne. W diagnostyce stosuje się także nowocześniejsze testy IGRA (Interferon-Gamma Release Assay), które cechują się wyższą swoistością, zwłaszcza u osób szczepionych BCG.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
Szczepionka BCG AJVaccines, zawierająca żywe atenuowane bakterie Mycobacterium bovis BCG szczep duński 1331, jest stosowana w profilaktyce gruźlicy. Dawka dla dorosłych i dzieci powyżej 12 miesięcy wynosi 0,1 ml, zawierająca 2-8 x 10^5 CFU, natomiast dla niemowląt poniżej 12 miesięcy 0,05 ml z 1-4 x 10^5 CFU. Szczep wykazuje wrażliwość na standardowe leki przeciwgruźlicze z minimalnymi stężeniami hamującymi (MIC) wynoszącymi: izoniazyd 0,4 mg/l, streptomycyna 2,0 mg/l, rifampicyna 2,0 mg/l oraz etambutol 2,5 mg/l. Istotna jest naturalna oporność szczepu na pyrazynamid, co ma znaczenie kliniczne przy leczeniu powikłań poszczepiennych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami odporności.
Bacillus Calmette-Guérin, etambutol, izoniazyd, lek przeciwgruźliczy, minimalne stężenie hamujące, Mycobacterium bovis BCG, Mycobacterium tuberculosis, odporność poszczepienna, odpowiedź immunologiczna typu komórkowego, powikłanie poszczepienne, pyrazinamid, reakcja tuberkulinowa, rifampicyna, rozsiane zakażenie BCG, streptomycyna, szczep duński 1331, szczepionka przeciw gruźlicy, zaburzenie odporności