zawał siatkówki
Zawał siatkówki (retinal infarction) to stan chorobowy spowodowany nagłym zamknięciem naczyń krwionośnych zaopatrujących siatkówkę, prowadzący do niedokrwienia i martwicy tkanki siatkówkowej. Najczęściej występuje jako zawał tętnicy środkowej siatkówki (CRAO) lub jej gałęzi (BRAO), rzadziej jako niedrożność żylna.
Klinicznie zawał siatkówki objawia się nagłą, bezbolesną utratą widzenia o różnym stopniu nasilenia, zależnym od lokalizacji i rozległości niedokrwienia. W badaniu dna oka obserwuje się bladość siatkówki, objaw „wiśniowej plamki” w dołku środkowym, zwężenie tętnic oraz możliwe zatory naczyniowe.
Etiologia zawału siatkówki obejmuje zatory pochodzenia zatorowo-zakrzepowego (miażdżyca, zaburzenia rytmu serca), stany nadkrzepliwości, zapalenia naczyń, uraz, a także choroby ogólnoustrojowe jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy hiperlipidemia. Zawał siatkówki stanowi stan nagły w okulistyce, wymagający pilnej interwencji, gdyż tkanka siatkówkowa wykazuje bardzo niską tolerancję na niedotlenienie.
Leczenie zawału siatkówki obejmuje próby przywrócenia przepływu krwi poprzez obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, masaż gałki ocznej, trombolizę, hemodylucję, leki rozszerzające naczynia oraz tlenoterapię hiperbaryczną. Rokowanie jest zazwyczaj niepomyślne, szczególnie przy całkowitej niedrożności tętnicy środkowej siatkówki, gdzie trwałe uszkodzenie następuje już po 90-100 minutach od początku niedokrwienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin B.Braun 10 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd o działaniu ototoksycznym, nefrotoksycznym oraz zdolności do blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, przy jednoczesnej terapii lekami o podobnej toksyczności oraz podczas długotrwałego leczenia lub przekraczania zalecanych dawek. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ototoksyczność manifestującą się niedosłuchem wysokich częstotliwości, nefrotoksyczność z odwracalnymi zaburzeniami czynności nerek (m.in. wzrost stężenia kreatyniny, azotemia, albuminuria) oraz zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Rzadziej obserwuje się objawy neurologiczne (zawroty głowy, parestezje, porażenia), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, eozynofilia), metaboliczne (hipomagnezemia), a także rzadkie przypadki uszkodzeń oka po nieprawidłowym podaniu do ciała szklistego.
antybiotyk aminoglikozydowy, badanie audiometryczne, bezdech, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, ból stawów, eozynofilia, głuchota neurosensoryczna, hipomagnezemia, lekooporne bakterie, nadkażenie, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, niedokrwistość, nudności, obniżenie ciśnienia tętniczego, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, porażenie czynności oddechowej, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, szumy uszne, uszkodzenie kanalików nerkowych, uszkodzenie nerwu ślimakowego, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zawał siatkówki, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Etiologia i przyczyny
Migrena siatkówkowa to rzadki podtyp migreny, charakteryzujący się przemijającymi, jednostronnymi zaburzeniami widzenia, które mogą poprzedzać lub towarzyszyć bólowi głowy. Patofizjologia obejmuje głównie skurcz naczyń krwionośnych siatkówki prowadzący do niedotlenienia, z następowym przywróceniem przepływu i ustąpieniem objawów. Inne mechanizmy to korowa depresja szerząca się (CSD) w siatkówce, zaburzenia elektryczne i chemiczne oraz rola mediatorów zapalnych, takich jak substancja P, tlenek azotu i peptydy zależne od genu kalcytoniny (CGRP). Migrena siatkówkowa dotyka głównie kobiety poniżej 40 roku życia, często z dodatnim wywiadem rodzinnym (50-70% przypadków) oraz współistniejącymi chorobami naczyniowymi i autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty, miażdżyca, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa czy zespół antyfosfolipidowy. Czynniki wyzwalające obejmują stres, nadciśnienie tętnicze, zmiany hormonalne, palenie tytoniu, odwodnienie, hipoglikemię, ekspozycję na jasne światła, silne zapachy oraz określone pokarmy i substancje (np. alkohol, azotany, tyramina, glutaminian monosodowy, kofeina).
glutaminian monosodowy, hipoglikemia, korowa depresja szerząca się, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, mediator zapalny, miażdżyca, migrena siatkówkowa, niedokrwienie naczyniówki, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, obrzęk siatkówki, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, peptyd związany z genem kalcytoniny, przejściowy atak niedokrwienny, substancja P, tlenek azotu, toczeń rumieniowaty, zapalenie neurogenne, zawał siatkówki, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin Adamed 250 mg/ml
Amikacyna (250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest aminoglikozydowym antybiotykiem o potencjale ototoksycznym i nefrotoksycznym. Działania niepożądane obejmują nefrotoksyczność manifestującą się skąpomoczem, wzrostem stężenia kreatyniny, albuminurią, azotemią oraz obecnością erytro- i leukocytów w moczu, które w większości przypadków ustępują po odstawieniu leku. Ototoksyczność dotyczy głównie uszkodzenia nerwu ślimakowego, objawiającego się początkowo zaburzeniami słyszenia wysokich tonów, szumami usznymi, niedosłuchem, a w skrajnych przypadkach głuchotą nerwowo-czuciową. Ryzyko tych powikłań jest zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki oto- lub nefrotoksyczne, a także przy długotrwałej terapii lub dawkach przekraczających zalecane. Ponadto amikacyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich (anafilaksja, wstrząs anafilaktyczny), a także objawy neurotoksyczne (drżenie, parestezje, porażenie) i zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów, skurcze mięśni).
albuminuria, antybiotyk aminoglikozydowy, azotemia, bezdech, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, ciałko szkliste oka, drżenie, eozynofilia, głuchota nerwowo-czuciowa, hipomagnezemia, kreatynina we krwi, lekooporność bakterii, nadkażenie, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedosłuch, nudności, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skąpomocz, skurcz oskrzeli, ślepota, świąd, szumy uszne, toksyczna nefropatia, uszkodzenie nerwu ślimakowego, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zawał siatkówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biodacyna 250 mg/ml
Lek Biodacyna zawiera amikacynę w stężeniach 125 mg/ml lub 250 mg/ml i należy do grupy aminoglikozydów, charakteryzujących się specyficznym profilem toksyczności. Najistotniejsze działania niepożądane obejmują ototoksyczność (uszkodzenie ślimaka prowadzące do utraty słuchu, zwłaszcza wysokich tonów, wykrywane audiometrycznie), nefrotoksyczność (zmiany czynności nerek, które zwykle ustępują po odstawieniu leku) oraz blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Ryzyko tych powikłań wzrasta u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki oto- lub nefrotoksyczne oraz u osób leczonych długotrwale lub dawkami przekraczającymi zalecenia. Dodatkowo, działania niepożądane obejmują m.in. reakcje anafilaktyczne, hipomagnezemię, zaburzenia neurologiczne, niedosłuch, niedociśnienie, bezdech, nudności, wysypki oraz objawy nefrotoksyczności (skąpomocz, wzrost kreatyniny, albuminuria). Częstość występowania działań niepożądanych jest różna, od bardzo rzadkich (<1/10 000) do niezbyt częstych (≥1/1000 do <1/100).
albuminuria, amikacyna disiarczan, antybiotyk aminoglikozydowy, azotemia, badanie audiometryczne, bezdech, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, drżenie, eozynofilia, erytrocyturia, głuchota nerwowo-czuciowa, hipomagnezemia, klirens kreatyniny, leukocyturia, nadkażenie, nefrotoksyczność, niedociśnienie, niedokrwistość, niedosłuch, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, podwyższone stężenie kreatyniny, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczna nefropatia, uszkodzenie ślimaka, VIII nerw czaszkowy, wstrząs anafilaktyczny, zawał siatkówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin Kabi 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd o działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym, może powodować uszkodzenia narządu przedsionkowego i ślimaka, objawiające się zawrotami głowy, nudnościami, oczopląsem oraz utratą słuchu wysokich tonów (≥4000 Hz), które mogą postępować do całkowitej głuchoty. Nefrotoksyczność manifestuje się uszkodzeniem kanalików nerkowych, prowadząc do wzrostu stężenia kreatyniny, albuminurii, krwinkomoczu, wałeczkomoczu, mocznicy i skąpomoczu. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy dawkach przekraczających zalecenia, terapii trwającej ponad 10 dni oraz u pacjentów z dysfunkcją nerek. Profilaktyka obejmuje monitorowanie funkcji nerek i słuchu, utrzymanie prawidłowego nawodnienia, kontrolę diurezy oraz stężenia amikacyny w surowicy, a także indywidualne dostosowanie dawkowania u pacjentów z grup ryzyka. Schemat dawkowania raz na dobę może zmniejszyć nefrotoksyczność.
alergia krzyżowa, aminoglikozyd, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie ototoksyczne, eozynofilia, erytrocyturia, fosfataza alkaliczna, gorączka polekowa, granulocytopenia, hipomagnezemia, kanaliki nerkowe, kreatynina w surowicy, krwinkomocz, leukopenia, małopłytkowość, mocznica, nadkażenie, narząd przedsionkowy, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, nekroza kanalików nerkowych, niedokrwistość, niewydolność nerek, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezje, porażenie oddechowe, skąpomocz, skurcz oskrzeli, ślimak ucha, stężenie leku w surowicy, utrata słuchu, wałeczkomocz, wstrząs anafilaktyczny, zawał siatkówki, zawroty głowy, zwiotczenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Migrena siatkówkowa to rzadka forma migreny objawiająca się przejściową, monokularną utratą widzenia, najczęściej z aurą. Rokowanie jest generalnie dobre, a widzenie zwykle wraca do normy po ataku. Jednak w niektórych przypadkach objawy mogą utrzymywać się dłużej, a rzadko dochodzi do nieodwracalnej utraty wzroku wskutek przedłużającego się niedotlenienia siatkówki, naczyniówki lub nerwu wzrokowego. Patofizjologia opiera się na skurczu naczyń siatkówki, co może prowadzić do zawału nerwu wzrokowego lub siatkówki. Warto podkreślić, że migrena siatkówkowa nie jest stanem nagłym, ale wymaga monitorowania, zwłaszcza gdy epizody utraty widzenia stają się częstsze, dłuższe lub pojawiają się nowe objawy wzrokowe.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Biodacyna 125 mg/ml
Biodacyna, zawierająca amikacynę w stężeniach 125 mg/ml oraz 250 mg/ml, jest aminoglikozydowym antybiotykiem o potencjalnym działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym. Najczęstszymi i najbardziej charakterystycznymi działaniami niepożądanymi są uszkodzenia narządu słuchu, manifestujące się szumami usznymi, niedosłuchem (zwłaszcza w zakresie wysokich tonów wykrywanym audiometrycznie) oraz głuchotą nerwowo-czuciową, a także zaburzeniami równowagi. Uszkodzenia nerek mogą objawiać się skąpomoczem, wzrostem stężenia kreatyniny, albuminurią, azotemią oraz ostrą niewydolnością nerek, jednak zmiany te są zwykle odwracalne po zaprzestaniu terapii. Ryzyko tych powikłań wzrasta u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki oto- lub nefrotoksyczne, przy długotrwałym leczeniu lub przekraczaniu zalecanych dawek.
albuminuria, amikacyna, aminoglikozyd, anemia, azotemia, badanie audiometryczne, bezdech, drżenie, eozynofilia, głuchota nerwowo-czuciowa, hipomagnezemia, hipotensja, kolonizacja bakteryjna, nadkażenie, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, nerw przedsionkowo-ślimakowy, niedosłuch, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, porażenie, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szumy uszne, uszkodzenie ślimaka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia równowagi, zawał siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Amikacyna – Działania niepożądane
Amikacyna, aminoglikozydowy antybiotyk, wykazuje istotne ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecenia, terapii trwającej ponad 10 dni oraz u pacjentów z dysfunkcją nerek. Ototoksyczność manifestuje się początkowo utratą słyszenia wysokich tonów, wykrywalną audiometrycznie, a następnie może prowadzić do całkowitej głuchoty oraz zaburzeń przedsionkowych, takich jak zawroty głowy i oczopląs, które są zwykle odwracalne. Nefrotoksyczność objawia się podwyższeniem stężenia kreatyniny, albuminurią, obecnością erytrocytów i leukocytów w moczu, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Mechanizm uszkodzenia nerek obejmuje akumulację amikacyny w lizosomach, zahamowanie fosfolipazy i nekrozę kanalików nerkowych. Jednorazowe dzienne podanie leku może zmniejszyć ryzyko nefrotoksyczności.
akumulacja w lizosomach, albuminuria, antybiotyk aminoglikozydowy, azotemia, bakteria lekooporna, blokada nerwowo-mięśniowa, ciało szkliste, depresja oddechowa, dysfunkcja nerek, działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne, eozynofilia, fosfolipaza, głuchota nerwowo-czuciowa, gorączka polekowa, hipomagnezemia, nadkażenie, narząd słuchu, nefrotoksyczność, nekroza kanalików nerkowych, nerw ślimakowy, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, parestezja, porażenie oddechowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, środek zwiotczający mięśnie, stężenie kreatyniny, toksyczna nefropatia, VIII nerw czaszkowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie przedsionkowe, zawał siatkówki, zwapnienie rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Leczenie
Migrena siatkówkowa to rzadki typ migreny charakteryzujący się nawracającymi, przejściowymi zaburzeniami widzenia w jednym oku, takimi jak zaciemnienie, mroczki czy ślepota, trwającymi zwykle kilkadziesiąt minut i często towarzyszącym bólem głowy. W odróżnieniu od migreny z aurą, objawy dotyczą tylko jednego oka. Diagnostyka wymaga wykluczenia innych poważnych przyczyn utraty widzenia, takich jak odwarstwienie siatkówki czy udar. W trakcie ataku zaleca się odpoczynek w zaciemnionym pomieszczeniu, stosowanie leków przeciwbólowych (paracetamol, ibuprofen) oraz unikanie czynności wymagających pełnej sprawności wzrokowej. Tryptany są przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedłużenia utraty widzenia.
amitryptylina, antagonista CGRP, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, choroba zakrzepowo-zatorowa, ergotamina, flunaryzyna, koenzym Q10, krwotok do ciała szklistego, kwas acetylosalicylowy, leczenie profilaktyczne, lek przeciwbólowy, lek przeciwpadaczkowy, migrena siatkówkowa, migrena z aurą, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odwarstwienie siatkówki, okluzja naczyń siatkówki, propranolol, przejściowe zaburzenia widzenia, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, ryboflawina, stymulacja nerwu błędnego, stymulacja nerwu nadoczodołowego, terapia behawioralno-poznawcza, toksyna botulinowa, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, tryptan, utrata widzenia, zaburzenia widzenia, zamknięcie tętnicy środkowej siatkówki, zawał siatkówki - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Objawy
Migrena siatkówkowa to rzadki podtyp migreny, charakteryzujący się nawracającymi, jednoocznymi zaburzeniami widzenia, takimi jak scyntylacje, mroczki (skotomy), przejściowa ślepota czy zamazane widzenie, które trwają zazwyczaj od 5 do 60 minut (średnio 10-20 minut) i są całkowicie odwracalne. Objawom wzrokowym często towarzyszy ból głowy o charakterze pulsującym, jednostronnym, trwającym od 4 do 72 godzin, z towarzyszącą fotofobią, fonofobią oraz nudnościami. W około 50% przypadków pacjenci doświadczają całkowitej utraty widzenia w jednym oku, a inne objawy towarzyszące obejmują m.in. drętwienie, zaburzenia mowy i poznawcze. Migrena siatkówkowa może mieć różną częstotliwość ataków, od sporadycznych do codziennych, a z wiekiem częstość i nasilenie objawów maleją. W większości przypadków stan ten jest łagodny, a objawy ustępują całkowicie między epizodami.
ból głowy migrenowy, ból pulsujący, faza prodromalna, fonofobia, fotofobia, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, migrena siatkówkowa, migrena z aurą, mroczek, nerw wzrokowy, niedokrwienie naczyniówki, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, nudności, obrzęk siatkówki, parestezja, prodrom, scyntylacja, udar, zaburzenie poznawcze, zaburzenie węchu, zaburzenie widzenia, zamazane widzenie, zawał siatkówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin B.Braun 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozydowy antybiotyk, wykazuje działania niepożądane głównie ototoksyczne i nefrotoksyczne, a także może powodować blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Ryzyko tych działań wzrasta u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki o podobnej toksyczności lub przyjmujących amikacynę w dawkach przekraczających zalecenia. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Do najważniejszych objawów należą: nadkażenia bakteryjne i drożdżakowe (niezbyt często), niedokrwistość i eozynofilia (rzadko), reakcje anafilaktyczne (częstość nieznana), hipomagnezemia (rzadko), zawroty głowy, parestezje, drżenia i zaburzenia równowagi (rzadko), a także poważne powikłania okulistyczne po nieprawidłowym podaniu do ciała szklistego (rzadko). Ototoksyczność manifestuje się szumami usznymi, niedosłuchem i głuchotą neurosensoryczną, z uszkodzeniem nerwu ślimakowego rozpoczynającym się od wysokich częstotliwości.
albuminuria, amikacyna, aminoglikozyd, audiometria, azotemia, bezdech, blokada nerwowo-mięśniowa, ból głowy, ból stawów, drżenie, eozynofilia, erytrocyturia, głuchota, głuchota neurosensoryczna, gorączka, hiperkreatynemia, hipomagnezemia, hipotensja, kolonizacja bakteryjna, leukocyturia, nadkażenie, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, nerw ślimakowy, niedokrwistość, niedosłuch, niewydolność oddechowa, nudności, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, porażenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skąpomocz, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, ślepota, świąd, szumy uszne, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie równowagi, zawał siatkówki, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Patofizjologia i mechanizm
Migrena siatkówkowa to rzadki typ migreny objawiający się przemijającymi, jednostronnymi zaburzeniami widzenia trwającymi od 5 do 60 minut, po których następuje ból głowy o charakterze migrenowym. Patofizjologia pozostaje nie do końca poznana, jednak dominują dwie teorie: skurcz naczyń krwionośnych zaopatrujących siatkówkę (wazospazm tętnicy środkowej siatkówki lub tętnicy ocznej) prowadzący do przejściowego niedokrwienia, oraz rozprzestrzeniająca się depresja neuronów siatkówki, analogiczna do korowej depresji rozprzestrzeniającej się (CSD). W patomechanizmie istotną rolę odgrywają neuropeptydy, takie jak CGRP, substancja P i tlenek azotu, które wywołują zapalenie neurogenne i rozszerzenie naczyń. Badania OCTA wykazały zmniejszenie gęstości naczyń siatkówki i zmiany w nerwie wzrokowym u pacjentów z migreną, co może prowadzić do ścieńczenia warstwy włókien nerwowych siatkówki (RNFL) i potencjalnej utraty aksonów komórek zwojowych.
allodynia, amaurosis fugax, ergot, fonofobia, fotofobia, fotopsja, hiperkoagulacja, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, migrena siatkówkowa, mroczek, naczyniówka, niedokrwienie naczyniówki, niedokrwienie siatkówki, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, obrzęk siatkówki, peptyd związany z genem kalcytoniny, przetrwały otwór owalny, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, scyntylacja, siatkówka, skurcz naczyń, substancja P, tętnica oczna, tętnica środkowa siatkówki, tlenek azotu, tryptan, układ trójdzielno-naczyniowy, warstwa włókien nerwowych siatkówki, wazospazm, zapalenie neurogenne, zapalenie tętnicy skroniowej, zawał siatkówki