nekroza kanalików nerkowych
Nekroza kanalików nerkowych (ostra martwica cewek nerkowych, acute tubular necrosis, ATN) to stan patologiczny charakteryzujący się śmiercią komórek nabłonka kanalików nerkowych, co prowadzi do ostrego uszkodzenia nerek i upośledzenia ich funkcji filtracyjnej.
Nekroza kanalików nerkowych może być spowodowana dwoma głównymi mechanizmami: niedokrwieniem (związanym z hipoperfuzją nerek w przebiegu wstrząsu, sepsy, odwodnienia czy zabiegów operacyjnych) oraz bezpośrednim działaniem substancji nefrotoksycznych (antybiotyki aminoglikozydowe, środki kontrastowe, niektóre chemioterapeutyki, miolobina uwalniana przy rabdomiolizie).
Klinicznie nekroza kanalików nerkowych objawia się jako ostra niewydolność nerek z oligurią lub anurią, wzrostem poziomu kreatyniny i mocznika we krwi, zaburzeniami elektrolitowymi oraz kwasicą metaboliczną. W badaniu ogólnym moczu stwierdza się obecność wałeczków ziarnistych, komórek nabłonkowych i białkomocz.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne krwi i moczu, badania obrazowe (USG, niekiedy tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję nerki. W obrazie mikroskopowym widoczne są zmiany martwicze w nabłonku kanalików, złuszczanie komórek do światła kanalików i tworzenie wałeczków.
Leczenie nekrozy kanalików nerkowych jest głównie objawowe i polega na wyrównywaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych, zapewnieniu odpowiedniego nawodnienia oraz, w ciężkich przypadkach, na dializoterapii. W większości przypadków nekroza kanalików nerkowych jest odwracalna, a funkcja nerek wraca do normy w ciągu 1-3 tygodni, choć pełna regeneracja może trwać dłużej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin Kabi 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd o działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym, może powodować uszkodzenia narządu przedsionkowego i ślimaka, objawiające się zawrotami głowy, nudnościami, oczopląsem oraz utratą słuchu wysokich tonów (≥4000 Hz), które mogą postępować do całkowitej głuchoty. Nefrotoksyczność manifestuje się uszkodzeniem kanalików nerkowych, prowadząc do wzrostu stężenia kreatyniny, albuminurii, krwinkomoczu, wałeczkomoczu, mocznicy i skąpomoczu. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy dawkach przekraczających zalecenia, terapii trwającej ponad 10 dni oraz u pacjentów z dysfunkcją nerek. Profilaktyka obejmuje monitorowanie funkcji nerek i słuchu, utrzymanie prawidłowego nawodnienia, kontrolę diurezy oraz stężenia amikacyny w surowicy, a także indywidualne dostosowanie dawkowania u pacjentów z grup ryzyka. Schemat dawkowania raz na dobę może zmniejszyć nefrotoksyczność.
alergia krzyżowa, aminoglikozyd, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie ototoksyczne, eozynofilia, erytrocyturia, fosfataza alkaliczna, gorączka polekowa, granulocytopenia, hipomagnezemia, kanaliki nerkowe, kreatynina w surowicy, krwinkomocz, leukopenia, małopłytkowość, mocznica, nadkażenie, narząd przedsionkowy, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, nekroza kanalików nerkowych, niedokrwistość, niewydolność nerek, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezje, porażenie oddechowe, skąpomocz, skurcz oskrzeli, ślimak ucha, stężenie leku w surowicy, utrata słuchu, wałeczkomocz, wstrząs anafilaktyczny, zawał siatkówki, zawroty głowy, zwiotczenie mięśni - Leksykon substancji czynnych
Amikacyna – Działania niepożądane
Amikacyna, aminoglikozydowy antybiotyk, wykazuje istotne ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecenia, terapii trwającej ponad 10 dni oraz u pacjentów z dysfunkcją nerek. Ototoksyczność manifestuje się początkowo utratą słyszenia wysokich tonów, wykrywalną audiometrycznie, a następnie może prowadzić do całkowitej głuchoty oraz zaburzeń przedsionkowych, takich jak zawroty głowy i oczopląs, które są zwykle odwracalne. Nefrotoksyczność objawia się podwyższeniem stężenia kreatyniny, albuminurią, obecnością erytrocytów i leukocytów w moczu, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Mechanizm uszkodzenia nerek obejmuje akumulację amikacyny w lizosomach, zahamowanie fosfolipazy i nekrozę kanalików nerkowych. Jednorazowe dzienne podanie leku może zmniejszyć ryzyko nefrotoksyczności.
akumulacja w lizosomach, albuminuria, antybiotyk aminoglikozydowy, azotemia, bakteria lekooporna, blokada nerwowo-mięśniowa, ciało szkliste, depresja oddechowa, dysfunkcja nerek, działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne, eozynofilia, fosfolipaza, głuchota nerwowo-czuciowa, gorączka polekowa, hipomagnezemia, nadkażenie, narząd słuchu, nefrotoksyczność, nekroza kanalików nerkowych, nerw ślimakowy, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, parestezja, porażenie oddechowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, środek zwiotczający mięśnie, stężenie kreatyniny, toksyczna nefropatia, VIII nerw czaszkowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie przedsionkowe, zawał siatkówki, zwapnienie rogówki