działanie opioidopodobne
Działanie opioidopodobne odnosi się do efektów farmakologicznych przypominających te wywoływane przez opioidy, jednak pochodzących od substancji niebędących klasycznymi opioidami. Substancje o działaniu opioidopodobnym mogą częściowo aktywować receptory opioidowe (μ, δ, κ) lub wpływać na układ endogennych opioidów, wywołując efekty przeciwbólowe, sedatywne oraz euforyczne.
Mechanizmy działania opioidopodobnego obejmują bezpośrednią lub pośrednią aktywację receptorów opioidowych, modulację uwalniania neuroprzekaźników (np. serotoniny, noradrenaliny) lub zmianę przewodnictwa kanałów jonowych. Przykładami substancji o działaniu opioidopodobnym są tramadol (słaby agonista receptora μ z dodatkowym działaniem serotoninergicznym), tapentadol (łączący działanie opioidowe z hamowaniem wychwytu zwrotnego noradrenaliny) oraz niektóre naturalne substancje, jak mitragynina z rośliny Mitragyna speciosa (kratom).
W praktyce klinicznej substancje o działaniu opioidopodobnym często wykorzystuje się w leczeniu bólu, szczególnie gdy klasyczne opioidy są przeciwwskazane lub wiążą się z wysokim ryzykiem uzależnienia. Istotną zaletą tych leków może być mniejsze ryzyko depresji oddechowej i rozwoju tolerancji w porównaniu do typowych opioidów, choć nadal wymagają ostrożnego stosowania ze względu na potencjał uzależniający i interakcje lekowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dacepton 5 mg/ml
Przedawkowanie apomorfiny chlorowodorku półwodnego w postaci roztworu do infuzji (Dacepton 5 mg/ml) stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Do najczęstszych objawów należą silne wymioty, depresja oddechowa, hipotonia oraz bradykardia. Silne wymioty wynikają z działania apomorfiny na ośrodek wymiotny i wymagają podania domperydonu jako leku przeciwwymiotnego. Depresja oddechowa, będąca efektem opioidopodobnego działania apomorfiny, wymaga zastosowania naloksonu – antagonisty receptorów opioidowych. Hipotonia powinna być leczona poprzez odpowiednie pozycjonowanie pacjenta (uniesienie kończyn dolnych) oraz, w ciężkich przypadkach, podanie leków wazopresyjnych. Bradykardię, definiowaną jako zwolnienie rytmu serca poniżej wartości fizjologicznych, leczy się atropiną, antagonizującą działanie nerwu błędnego na węzeł zatokowo-przedsionkowy.
antagonista receptorów dopaminowych, antagonista receptorów muskarynowych, antagonista receptorów opioidowych, apomorfina chlorowodorek półwodny, automatyzm serca, bradykardia, ciśnienie tętnicze, Dacepton, depresja oddechowa, domperydon, działanie opioidopodobne, działanie przeciwwymiotne, hipoksja, hipotonia, lek wazopresyjny, nerw błędny, nudności i wymioty, ośrodek wymiotny, saturacja krwi, sodu pirosiarczyn, węzeł zatokowo-przedsionkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levopront 60 mg/10 ml
Lewodropropizyna, będąca S(-)3-(4-fenylo-piperazyn-1-ylo)-propano-1,2-diol, to lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym, hamujący aktywność włókien C w oskrzelach i tchawicy, co prowadzi do zmniejszenia uwalniania neuropeptydów odpowiedzialnych za przewodzenie bodźców czuciowych. W modelach zwierzęcych wykazano, że jej skuteczność przeciwkaszlowa jest porównywalna lub wyższa niż dropropizyny i kloperastyny, a w testach stymulacji obwodowej jej działanie mieści się w zakresie 0,5-2 w stosunku do kodeiny. Lewodropropizyna wykazuje również działanie rozkurczające mięśniówkę gładką oskrzeli, hamując skurcze wywołane histaminą, serotoniną i bradykininą, przy braku działania antycholinergicznego. Dawka efektywna (ED50) dla działania rozkurczającego jest zbliżona do dawki przeciwkaszlowej. U zdrowych ochotników pojedyncza dawka 60 mg leku redukuje natężenie kaszlu indukowanego kwasem cytrynowym na co najmniej 6 godzin, bez wpływu na EEG, funkcje psychomotoryczne oraz parametry sercowo-naczyniowe przy dawkach do 240 mg.
bradykinina, depresja oddechowa, drażnienie substancjami chemicznymi, działanie antycholinergiczne, działanie miejscowo znieczulające, działanie opioidopodobne, funkcje psychomotoryczne, hamowanie kaszlu, hiperkapnia, histamina, kaszel o różnej etiologii, kaszel wywołany bodźcami centralnymi, krztusiec, krzywa EEG, lek przeciwkaszlowy, mechanizm działania przeciwkaszlowego, mięśniówka gładka oskrzeli, nerw błędny, neuropeptydy, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, przewlekła niewydolność oddechowa, rak płuca, receptor opioidowy, serotonina, skurcz oskrzeli, stymulacja obwodowa, stymulacja tchawicy, włókna C, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zakażenie dróg oddechowych, zespół abstynencyjny