mikrojądra w szpiku
Mikrojądra w szpiku kostnym są strukturami komórkowymi obecnymi w erytroblastach (komórkach prekursorowych erytrocytów) i mają istotne znaczenie diagnostyczne w hematologii. Występują one jako drobne, zasadochłonne struktury jądrowe, będące pozostałościami jądra komórkowego, które normalnie powinno ulec całkowitej eliminacji podczas procesu erytropoezy.
Obecność mikrojąder w szpiku kostnym może wskazywać na zaburzenia dojrzewania erytrocytów, często występujące w zespołach mielodysplastycznych (MDS), niedokrwistościach megaloblastycznych (spowodowanych niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego) oraz niektórych anemii hemolitycznych. Struktury te są widoczne podczas standardowego badania cytologicznego szpiku barwionego metodą Maya-Grünwalda-Giemsy.
Ilościowa ocena mikrojąder może służyć jako biomarker genotoksyczności, odzwierciedlający uszkodzenia DNA spowodowane czynnikami chemicznymi, fizycznymi lub biologicznymi. W praktyce klinicznej zwiększona liczba komórek z mikrojądrami w szpiku kostnym powinna skłaniać do pogłębionej diagnostyki hematologicznej, obejmującej badania cytogenetyczne i molekularne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atazanawir, stosowany w dawce 400 mg raz na dobę, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w obrębie wątroby, manifestującą się minimalnym do umiarkowanego wzrostem bilirubiny, podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych, wakuolizacją i hipertrofią hepatocytów oraz obumieraniem pojedynczych komórek wątroby u samic myszy. Ekspozycja zwierząt na dawki wywołujące te zmiany była porównywalna lub wyższa niż u ludzi. Dodatkowo, u szczurów zaobserwowano nieznaczne do umiarkowanego podwyższenie stężenia cholesterolu i glukozy. W badaniach kardiotoksyczności atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM, co odpowiada 30-krotnej ekspozycji wolnego leku u ludzi, oraz wydłużał czas trwania potencjału czynnościowego (APD90) o 13% w modelu króliczym. Zmiany w EKG (bradykardia, wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS) obserwowano jedynie w krótkotrwałym badaniu u psów, natomiast długotrwałe podawanie nie wykazało istotnych zaburzeń. Kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne, jednak nie można wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu PR, zwłaszcza przy przedawkowaniu.
aberracje chromosomalne, atazanawir, badanie toksyczności, bradykardia zatokowa, działanie drażniące, działanie teratogenne, ekspozycja na atazanawir, enzymy wątrobowe, gruczolak wątroby, hipertrofia komórek wątrobowych, kanał potasowy hERG, martwica pojedynczych komórek, mikrojądra w szpiku, naprawa DNA, odstęp PR, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, stężenie bilirubiny, test Amesa, uszkodzenie DNA, wakuolizacja komórek wątrobowych, włókna Purkinjego, zespół QRS, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały hepatotoksyczność manifestującą się minimalnym do umiarkowanego wzrostem bilirubiny i enzymów wątrobowych, wakuolizacją oraz hipertrofią hepatocytów u myszy, szczurów i psów, przy ekspozycji co najmniej równej terapeutycznej dawce 400 mg/dobę u ludzi. Martwica hepatocytów występowała jedynie u samic myszy przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach kardiologicznych odnotowano hamowanie kanału potasowego hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi), wydłużenie APD90 o 13% w włóknach Purkinjego oraz zmiany EKG (bradykardia zatokowa, wydłużenie PR, QT i QRS) w krótkoterminowych badaniach u psów, jednak bez potwierdzenia w długoterminowych badaniach 9-miesięcznych. Potencjalny wpływ na przewodnictwo elektryczne serca u ludzi, zwłaszcza ryzyko wydłużenia odstępu PR przy przedawkowaniu, pozostaje nie do końca poznany.
aberracje chromosomalne, badanie toksyczności, bilirubina w surowicy, bradykardia zatokowa, działanie drażniące, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, kanał potasowy hERG, martwica hepatocytów, mikrojądra w szpiku, naprawa DNA, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, stężenie cholesterolu, test Amesa, wakuolizacja hepatocytów, wątroba, zespół QRS, zmętnienie rogówki