uszkodzenie szkliwa
Uszkodzenie szkliwa zębowego to stan, w którym twarda, zewnętrzna powłoka zęba (szkliwo) ulega osłabieniu, pęknięciu lub starciu. Szkliwo, będąc najtwardszą tkanką w organizmie człowieka, stanowi ochronną barierę dla zębiny i miazgi zębowej, a jego uszkodzenie może prowadzić do zwiększonej wrażliwości zębów oraz podatności na próchnicę.
Etiologia uszkodzeń szkliwa jest wieloczynnikowa i obejmuje: erozję kwasową (spowodowaną kwasami pokarmowymi lub żołądkowymi), abrazję (mechaniczne ścieranie się szkliwa), atrycję (naturalne zużycie przez kontakt zębów przeciwstawnych), abfrakcję (mikropęknięcia w okolicy szyjki zęba) oraz demineralizację (utratę składników mineralnych). Do uszkodzeń mogą również przyczyniać się wady rozwojowe szkliwa, jak amelogenesis imperfecta.
Diagnostyka uszkodzeń szkliwa opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, często wspomaganym diagnostyką obrazową. Leczenie zależy od stopnia uszkodzenia – od remineralizacji przy użyciu preparatów fluorkowych, przez lakownie i wypełnienia, po bardziej zaawansowane metody rekonstrukcyjne jak licówki czy korony. Kluczową rolę odgrywa profilaktyka, obejmująca odpowiednią higienę jamy ustnej, dietę ubogą w kwasy oraz regularne wizyty kontrolne u stomatologa.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa doksycykliny wykazały brak jednoznacznych dowodów na działanie karcinogenne samej substancji, choć inne tetracykliny (np. oksytetracyklina, minocyklina) indukowały nowotwory u szczurów. W badaniu półtorarocznym na szczurach z produktem Ligosan nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast w badaniu z produktem Efracea zaobserwowano wzrost liczby nowotworów niezłośliwych gruczołu sutkowego, macicy i tarczycy u samic. Mutagenność doksycykliny nie została potwierdzona, a testy in vitro z innymi tetracyklinami wykazały pozytywne wyniki mutagenne. W przypadku Efracea stwierdzono brak działania mutagennego i klastogennego. Wpływ na reprodukcję wykazano jedynie przy dawkach ≥50 mg/kg mc./dobę u szczurów, gdzie zaobserwowano zmniejszenie prędkości liniowej spermy, bez wpływu na płodność, natomiast dawki wyższe powodowały negatywne efekty na płodność i zdolności rozrodcze. Dawkowanie 50 mg/kg mc./dobę odpowiada około 4-krotnemu narażeniu w stosunku do dawek terapeutycznych u ludzi stosujących Efracea.
działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, glikoliza, gruczolak komórek C, gruczolakowłókniak, kwas glikolowy, kwas mlekowy, metabolizm doksycykliny, minocyklina, nowotwór nadnerczy, nowotwór tarczycy, oksytetracyklina, opóźnienie osteogenezy, płodność, polip, przebarwienie tarczycy, przebarwienie zęba, przenikanie przez łożysko, teratogenność, tetracyklina, toksyczność, toksyczność około- i poporodowa, uszkodzenie szkliwa, wrodzona nieprawidłowość, zwyrodnienie kanalików nerkowych -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Ligosan, zawierający doksycyklinę w stężeniu 140 mg/g w formie żelu okołozębowego, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone i obejmują mniej niż 300 przypadków, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa. Badania na modelach zwierzęcych wykazały przenikanie doksycykliny przez barierę łożyskową oraz jej toksyczny wpływ na rozwijający się płód, w tym opóźnienie osteogenezy i embriotoksyczność. Ponadto, stosowanie tetracyklin w okresie odontogenezy może prowadzić do trwałych przebarwień zębów i uszkodzenia szkliwa u płodu. W związku z tym zaleca się unikanie stosowania Ligosanu w ciąży.
bariera łożyskowa, doksycyklina hyklan, działanie niepożądane, embriotoksyczność, laktacja, Ligosan, osteogeneza, przebarwienie zębów, rozwój układu kostnego, tetracyklina, uszkodzenie szkliwa, zdolności reprodukcyjne, żel okołozębowy
