radioaktywny izotop
Radioaktywny izotop to atom danego pierwiastka chemicznego posiadający niestabilne jądro, które ulega samorzutnym przemianom z emisją promieniowania jonizującego. Izotopy radioaktywne różnią się od stabilnych izotopów tego samego pierwiastka liczbą neutronów w jądrze, co powoduje ich niestabilność.
W medycynie radioaktywne izotopy są szeroko wykorzystywane zarówno w diagnostyce, jak i terapii. W diagnostyce medycznej stosuje się je jako znaczniki (tracery) w badaniach obrazowych, takich jak scyntygrafia czy pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Przykładami często używanych izotopów diagnostycznych są technet-99m, jod-123, fluor-18 czy węgiel-11.
W radioterapii stosuje się izotopy emitujące promieniowanie, które niszczy komórki nowotworowe. Mogą być one podawane systemowo (np. jod-131 w leczeniu raka tarczycy) lub umieszczane bezpośrednio w guzie lub jego pobliżu (brachyterapia). Istotne radioizotopy terapeutyczne to m.in. jod-131, lutet-177, rad-223 czy itr-90.
Praca z radioaktywnymi izotopami wymaga zachowania odpowiednich procedur bezpieczeństwa, a ich stosowanie podlega ścisłym regulacjom prawnym. Czas połowicznego rozpadu, rodzaj emitowanego promieniowania oraz właściwości biochemiczne związków znakowanych izotopami determinują ich zastosowanie kliniczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Ortofosforan sodu, Na2H32PO4, do wstrzykiwań Natrii phosphatis (32^P) solutio iniectabilis 37-370 MBq/ml
Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄, stosowany jako radiofarmaceutyk w formie roztworu do wstrzykiwań o aktywności 37-370 MBq/ml, wymaga ścisłej kontroli dawkowania ze względu na ryzyko przedawkowania prowadzącego do nadmiernego napromieniowania całego organizmu. Przedawkowanie może skutkować powikłaniami radiacyjnymi, w tym mielosupresją, nadmierną akumulacją radioizotopu ³²P w tkance kostnej oraz zwiększoną ekspozycją narządów wydalniczych, co wymaga monitorowania parametrów morfologicznych krwi oraz interwencji medycznych. Preparat jest dostarczany w porcjach zgodnych z indywidualnym zamówieniem, a każdorazowe podanie poprzedzone jest precyzyjnym obliczeniem aktywności przez lekarza prowadzącego, co minimalizuje ryzyko przedawkowania.
diureza, eliminacja radioizotopu, hamowanie szpiku kostnego, mielosupresja, napromieniowanie organizmu, nawodnienie, ortofosforan sodu, parametry morfologiczne krwi, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, radioaktywny izotop, radioaktywny izotop fosforu, radiofarmaceutyk, suplementacja fosforanów - Leksykon substancji czynnych
Lutet – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lutet-177 (177Lu), będący substancją czynną radiofarmaceutyku LutaPol, emituje cząstki β o maksymalnej energii 498 keV oraz promieniowanie gamma, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Kobiety te muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez określony czas po jej zakończeniu. Przed podaniem preparatu konieczne jest wykluczenie ciąży poprzez dokładny wywiad, zwracając uwagę na brak miesiączki, nieregularny cykl lub inne objawy sugerujące ciążę. Produkty znakowane 177Lu są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, z podejrzeniem ciąży, planujących ciążę lub gdy nie można jej wykluczyć, ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń rozwojowych płodu spowodowanych ekspozycją na promieniowanie jonizujące.