odporność śluzówkowa
Odporność śluzówkowa to wyspecjalizowany mechanizm obronny organizmu, który funkcjonuje na powierzchniach błon śluzowych wyściełających przewód pokarmowy, drogi oddechowe, drogi moczowo-płciowe oraz spojówki. Stanowi pierwszą linię obrony przed patogenami, które próbują przedostać się do organizmu przez te naturalne bariery.
Kluczowym elementem odporności śluzówkowej jest obecność immunoglobuliny A wydzielniczej (sIgA), która neutralizuje patogeny, zapobiega ich przyleganiu do komórek nabłonkowych i hamuje penetrację przez błonę śluzową. System ten obejmuje również tkanki limfatyczne związane z błonami śluzowymi (MALT), w tym GALT (tkanka limfatyczna związana z przewodem pokarmowym) i BALT (tkanka limfatyczna związana z układem oddechowym).
Odporność śluzówkowa działa zarówno poprzez mechanizmy nieswoiste (bariera śluzowa, peptydy przeciwdrobnoustrojowe, defensyny, lizozymy), jak i swoiste (przeciwciała, komórki immunologiczne). Zaburzenia w funkcjonowaniu odporności śluzówkowej mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, rozwoju chorób alergicznych czy autoimmunologicznych, a także zaburzeń tolerancji pokarmowej.
Prawidłowe funkcjonowanie bariery śluzówkowej zależy od wielu czynników, w tym mikrobioty, diety i stanu ogólnego organizmu. Modulacja odporności śluzówkowej stanowi obiecujący kierunek badań w kontekście profilaktyki i leczenia wielu schorzeń, w tym chorób zapalnych jelit, chorób alergicznych oraz infekcji dróg oddechowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Patofizjologia i mechanizm
Szczepionka MMR, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podawana w dwóch dawkach: pierwsza w wieku 12-15 miesięcy, druga w wieku 4-6 lat, z odstępem co najmniej 4 tygodni w przypadku opóźnienia. Mechanizm działania opiera się na stymulacji układu odpornościowego do produkcji przeciwciał IgG, których poziom ≥120 mIU/ml dla odry jest uznawany za ochronny. Skuteczność jednej dawki wynosi 93% dla odry, 78% dla świnki i 97% dla różyczki, natomiast dwie dawki zwiększają skuteczność do 97%, 88% i 97% odpowiednio. Szczepionka indukuje również odporność śluzówkową w drogach oddechowych, co jest kluczowe w zapobieganiu transmisji wirusa odry. W badaniach wykazano związek odpowiedzi immunologicznej z określonymi allelami HLA, co może wpływać na indywidualną skuteczność szczepienia.
amnezja immunologiczna, białko fuzyjne, białko hemaglutyninowe, ciężka reakcja alergiczna, komórka dendrytyczna, miano przeciwciał, morbillivirus, odporność śluzówkowa, okres inkubacji, paramyksowirus, podanie śródskórne, przeciwciało IgG, różyczka, świnka, szczepionka MMR, test immunoenzymatyczny, test neutralizacji, układ HLA, układ odpornościowy, wiremia, wirus odry, zakażenie ogólnoustrojowe, żywy atenuowany wirus - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko pneumokokom – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szczepionki przeciwko pneumokokom, w tym skoniugowane PCV15, PCV20, PCV21 oraz polisacharydowa PPSV23, stanowią kluczowy element profilaktyki zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae. Szczepionki skoniugowane indukują odpowiedź immunologiczną zależną od limfocytów T, zapewniając trwałą odporność śluzówkową i tworzenie komórek pamięci B, natomiast PPSV23 wywołuje krótkotrwałą odpowiedź humoralną bez odporności śluzówkowej, z ochroną utrzymującą się do 5-6 lat. Schematy szczepień różnią się w zależności od wieku i czynników ryzyka: niemowlęta poniżej 5 lat otrzymują 4 dawki PCV15 lub PCV20 (w 2, 4, 6 oraz 12-15 miesiącu życia), dorośli ≥50 lat jedną dawkę PCV20, PCV21 lub PCV15 (z następną dawką PPSV23 po ≥12 miesiącach w przypadku PCV15), a osoby 19-64 lat z ryzykiem – jedną dawkę PCV15 + PPSV23 lub PCV20/PCV21. Szczepienia należy podawać domięśniowo (PCV) lub domięśniowo/podskórnie (PPSV23), z zachowaniem odpowiednich odstępów (min. 4 tygodnie między dawkami u dzieci <12 m.ż., 8 tygodni między PCV15 a PPSV23 u dorosłych 19-64 lat, ≥12 miesięcy u osób ≥65 lat).
anafilaksja, asplenia, astma, bakteriemia, choroba Alzheimera, choroba płuc, choroba pneumokokowa, choroba serca, choroba sierpowatokrwinkowa, choroba wątroby, cukrzyca, immunoglobulina, implant ślimakowy, inwazyjna choroba pneumokokowa, komórka pamięci B, limfocyt T, marskość wątroby, odporność śluzówkowa, pokrzywka, przeciwciało, reakcja alergiczna, splenektomia, Streptococcus pneumoniae, szczepionka polisacharydowa, szczepionka skoniugowana, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Moraxella catarrhalis – Właściwości farmakodynamiczne
Moraxella catarrhalis, dawniej Branhamella/Neisseria catarrhalis, jest kluczowym patogenem zakażeń dróg oddechowych, często występującym obok Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae i innych. W preparacie Broncho-Vaxom dla dzieci, stosowanym w profilaktyce nawracających infekcji układu oddechowego, zawarte są liofilizowane lizaty bakteryjne, w tym M. catarrhalis, w dawce 3,5 mg substancji czynnej na saszetkę (20 mg liofilizatu OM-85). Preparat klasyfikowany jest jako lek z grupy „inne leki układu oddechowego” (kod ATC: R07AX) i wykazuje działanie immunomodulujące poprzez stymulację układu odpornościowego, co potwierdzono w badaniach na modelach zwierzęcych i klinicznych.
Broncho-Vaxom, działanie immunomodulujące, galusan propylu, glutaminian sodu, Haemophilus influenzae, immunoglobulina, immunoglobulina IgA, Klebsiella pneumoniae, limfocyt B, limfocyt T, liofilizat OM-85, lizat bakteryjny, makrofag, mannitol, mitogen poliklonalny, Moraxella catarrhalis, nawracająca infekcja dróg oddechowych, odporność śluzówkowa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego