PCV13
PCV13 (Pneumococcal Conjugate Vaccine 13-valent) to szczepionka przeciwko pneumokokom, zawierająca antygeny 13 najczęściej występujących serotypów bakterii Streptococcus pneumoniae. Chroni przed inwazyjną chorobą pneumokokową, zapaleniem płuc i ostrym zapaleniem ucha środkowego.
Szczepionka PCV13 stosowana jest w schemacie szczepień u niemowląt i małych dzieci, a także u osób dorosłych z grup ryzyka i seniorów powyżej 65. roku życia. Podaje się ją domięśniowo, zwykle w schemat 3+1 (trzy dawki podstawowe i jedna uzupełniająca) u niemowląt lub jako pojedynczą dawkę u starszych dzieci i dorosłych.
Skuteczność PCV13 została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując znaczącą redukcję zachorowań na inwazyjną chorobę pneumokokową o 80-90% w przypadku serotypów objętych szczepionką. Szczepienie PCV13 przyczyniło się również do zmniejszenia nosicielstwa pneumokoków w populacji, co skutkuje ochroną pośrednią osób nieszczepionych.
Najczęstsze działania niepożądane po szczepieniu PCV13 obejmują reakcje miejscowe (zaczerwienienie, ból, obrzęk w miejscu wkłucia), gorączkę, drażliwość, senność oraz zmniejszony apetyt. Poważne reakcje niepożądane występują rzadko. Szczepionka jest przeciwwskazana u osób z ciężką reakcją alergiczną na wcześniejszą dawkę lub którykolwiek składnik preparatu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko pneumokokom – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Skuteczność szczepionek przeciwko pneumokokom, zarówno skoniugowanych (PCV), jak i polisacharydowych (PPSV), jest kluczowa w profilaktyce chorób wywoływanych przez Streptococcus pneumoniae, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteriemia czy zapalenie płuc. Immunogenność mierzona stężeniem IgG (przy progu ochronnym Cp = 0,35 μg/ml) koreluje z przewidywaną skutecznością szczepionek, co potwierdzają dane z Wielkiej Brytanii (93% vs 90%), Australii (71% vs 70%) i Niemiec (91% vs 90%). Szczepionki PCV13 i PPSV23 wykazują skuteczność w zapobieganiu inwazyjnej chorobie pneumokokowej (IChP) oraz pozaszpitalnemu zapaleniu płuc (CAP) u dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, gdzie PPV23 zmniejsza 30-dniową śmiertelność (HR 0,58; 95% CI 0,41-0,81) i śmiertelność wewnątrzszpitalną (HR 0,53; 95% CI 0,37-0,78). W populacji ≥65 lat skuteczność PPV23 przeciw CAP utrzymuje się do 2 lat po szczepieniu, z HR odpowiednio 0,86 (65-74 lat), 0,74 (75-79 lat) i 0,65 (≥80 lat). W Afryce Południowej wprowadzenie PCV wiązało się ze zmniejszeniem śmiertelności z powodu zapalenia płuc o 23-33% u dzieci ≤19 lat, zapobiegając około 18 422 zgonom w latach 2009-2016.
bakteriemia, immunogenność, inwazyjna choroba pneumokokowa, ochrona krzyżowa, odpowiedź immunologiczna, PCV13, pozaszpitalne zapalenie płuc, randomizowane badanie kliniczne, reaktywność krzyżowa, regresja LASSO, śmiertelność wewnątrzszpitalna, Streptococcus pneumoniae, szczepionka przeciwko pneumokokom, szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom, współczynnik ryzyka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc