szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom
Szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom (PCV) jest rodzajem szczepionki chroniącej przed zakażeniami wywoływanymi przez bakterię Streptococcus pneumoniae, znaną również jako pneumokok. W przeciwieństwie do starszych szczepionek polisacharydowych, szczepionki skoniugowane zawierają polisacharydy otoczkowe pneumokoków połączone chemicznie z białkiem nośnikowym, co znacząco zwiększa ich immunogenność, zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci.
Mechanizm działania szczepionki skoniugowanej polega na indukcji odpowiedzi immunologicznej zależnej od limfocytów T, co prowadzi do wytworzenia pamięci immunologicznej i skuteczniejszej ochrony przed zakażeniami pneumokokowymi. Dostępne obecnie szczepionki PCV zawierają antygeny od 10 do 20 najczęstszych serotypów pneumokoków odpowiedzialnych za inwazyjną chorobę pneumokokową.
Szczepienia przeciwko pneumokokom są szczególnie istotne dla niemowląt, dzieci poniżej 5 roku życia, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością. Wdrożenie powszechnych szczepień skoniugowanymi szczepionkami przeciwko pneumokokom przyczyniło się do znaczącego spadku zachorowań na inwazyjną chorobę pneumokokową, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego oraz nosicielstwa pneumokoków w populacji, demonstrując efekt odporności zbiorowiskowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko pneumokokom – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Skuteczność szczepionek przeciwko pneumokokom, zarówno skoniugowanych (PCV), jak i polisacharydowych (PPSV), jest kluczowa w profilaktyce chorób wywoływanych przez Streptococcus pneumoniae, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteriemia czy zapalenie płuc. Immunogenność mierzona stężeniem IgG (przy progu ochronnym Cp = 0,35 μg/ml) koreluje z przewidywaną skutecznością szczepionek, co potwierdzają dane z Wielkiej Brytanii (93% vs 90%), Australii (71% vs 70%) i Niemiec (91% vs 90%). Szczepionki PCV13 i PPSV23 wykazują skuteczność w zapobieganiu inwazyjnej chorobie pneumokokowej (IChP) oraz pozaszpitalnemu zapaleniu płuc (CAP) u dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, gdzie PPV23 zmniejsza 30-dniową śmiertelność (HR 0,58; 95% CI 0,41-0,81) i śmiertelność wewnątrzszpitalną (HR 0,53; 95% CI 0,37-0,78). W populacji ≥65 lat skuteczność PPV23 przeciw CAP utrzymuje się do 2 lat po szczepieniu, z HR odpowiednio 0,86 (65-74 lat), 0,74 (75-79 lat) i 0,65 (≥80 lat). W Afryce Południowej wprowadzenie PCV wiązało się ze zmniejszeniem śmiertelności z powodu zapalenia płuc o 23-33% u dzieci ≤19 lat, zapobiegając około 18 422 zgonom w latach 2009-2016.
bakteriemia, immunogenność, inwazyjna choroba pneumokokowa, ochrona krzyżowa, odpowiedź immunologiczna, PCV13, pozaszpitalne zapalenie płuc, randomizowane badanie kliniczne, reaktywność krzyżowa, regresja LASSO, śmiertelność wewnątrzszpitalna, Streptococcus pneumoniae, szczepionka przeciwko pneumokokom, szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom, współczynnik ryzyka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Etiologia i przyczyny
Mastoiditis to bakteryjne zapalenie komórek powietrznych wyrostka sutkowatego kości skroniowej, najczęściej będące powikłaniem nieleczonego lub niewłaściwie leczonego ostrego zapalenia ucha środkowego (ostitis media). Wyróżnia się trzy główne formy mastoiditis: początkowe, ostre zlewne (coalescent) oraz podostre, różniące się zakresem zajęcia tkanek i stopniem erozji kostnej. Dominującym patogenem jest Streptococcus pneumoniae (22-77% przypadków), a także paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (9-33%), Staphylococcus aureus (7-15%) oraz Haemophilus influenzae (6-22%). W przewlekłych postaciach częściej izoluje się bakterie Gram-ujemne, Pseudomonas aeruginosa, bakterie beztlenowe i jelitowe. Rosnąca oporność na antybiotyki, w tym 40-50% szczepów S. pneumoniae opornych na penicylinę i około 25% na ceftriakson, komplikuje terapię. Czynniki ryzyka to wiek <2 lat, immunosupresja, nawracające zapalenia ucha środkowego, niepełna pneumatyzacja wyrostka oraz wcześniejsze cholesteatoma. Kluczowe jest szybkie i adekwatne leczenie antybiotykowe (7-10 dni) oraz szczepienia przeciwko pneumokokom i H. influenzae typu b.
bakteria beztlenowa, bakteria Gram-ujemna, erozja kostna, gronkowiec złocisty, kropidlak popielaty, moraksella, ostre zapalenie ucha środkowego, otolaryngolog, paciorkowiec beta-hemolizujący, paciorkowiec ropotwórczy, pałeczka hemofilna, pałeczka ropy błękitnej, perlak, pneumokok, prątek gruźlicy, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, szczepionka przeciwko pneumokokom, szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom, zapalenie kości, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego