metabolizm hormonu płciowego
Metabolizm hormonów płciowych to złożony proces biochemiczny obejmujący syntezę, transport, przekształcanie i eliminację steroidów płciowych w organizmie. Główne hormony płciowe to estrogeny i progesteron u kobiet oraz testosteron u mężczyzn, choć wszystkie te hormony występują u obu płci w różnych proporcjach.
Synteza hormonów płciowych rozpoczyna się od cholesterolu, który jest przekształcany w pregnenolon w mitochondriach komórek steroidogennych. Następnie, w zależności od typu komórki i obecnych enzymów, pregnenolon ulega dalszym przemianom do progesteronu, androgenów (DHEA, androstendion, testosteron) lub estrogenów (estron, estradiol, estriol). Główne miejsca syntezy to jajniki, jądra i nadnercza, ale również tkanka tłuszczowa, która może przekształcać androgeny w estrogeny.
W krwiobiegu hormony płciowe transportowane są głównie w połączeniu z białkami nośnikowymi, takimi jak globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG) oraz albumina. Tylko niewielka frakcja hormonów krąży w formie wolnej, biologicznie aktywnej. Metabolizm obwodowy hormonów płciowych zachodzi głównie w wątrobie, gdzie ulegają one inaktywacji poprzez hydroksylację, redukcję i koniugację z kwasem glukuronowym lub siarkowym, co zwiększa ich rozpuszczalność w wodzie i umożliwia wydalanie z moczem lub żółcią.
Zaburzenia metabolizmu hormonów płciowych mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, takich jak zespół policystycznych jajników, hipogonadyzm, ginekomastia czy niektóre nowotwory hormonozależne. Diagnostyka tych zaburzeń opiera się na oznaczaniu stężeń hormonów i ich metabolitów w surowicy i moczu, a także na ocenie ekspresji receptorów hormonalnych w tkankach docelowych.