uczulenie na parabeny

Uczulenie na parabeny stanowi reakcję nadwrażliwości na grupę syntetycznych konserwantów powszechnie stosowanych w kosmetykach, lekach i produktach spożywczych. Parabeny (metyloparaben, etyloparaben, propyloparaben, butyloparaben) są używane ze względu na ich właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

Klinicznie uczulenie na parabeny manifestuje się najczęściej w postaci kontaktowego zapalenia skóry, charakteryzującego się zaczerwienieniem, świądem, pęcherzami lub wysypką w miejscu kontaktu z alergenem. Rzadziej występują reakcje natychmiastowe typu pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy. Należy podkreślić, że mimo powszechnego stosowania parabenów, prawdziwe alergie na te związki występują relatywnie rzadko (poniżej 1% populacji).

Diagnostyka obejmuje wykonanie testów płatkowych z zastosowaniem mieszanki parabenów lub poszczególnych substancji. W przypadku potwierdzenia uczulenia, leczenie polega na eliminacji produktów zawierających parabeny z otoczenia pacjenta. Ważne jest dokładne czytanie składu kosmetyków i leków, gdyż parabeny występują pod różnymi nazwami handlowymi. Pacjenci uczuleni na parabeny mogą bezpiecznie korzystać z produktów oznaczonych jako „paraben-free”.

Warto zaznaczyć, że istnieją doniesienia o reakcjach krzyżowych między parabenami a innymi substancjami, jak kwas para-hydroksybenzoesowy czy niektóre leki z grupy NLPZ, co może mieć znaczenie kliniczne przy doborze terapii dla pacjentów uczulonych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Metylu parahydroksybenzoesan – Interakcje

Metylu parahydroksybenzoesan (E218) jest stosowany jako konserwant w produkcie leczniczym Barium sulfuricum Medana w stężeniu 0,75 mg/ml. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie wykazano istotnych interakcji tego parabenu z innymi lekami, a także z alkoholem, mimo że preparat zawiera śladowe ilości etanolu (0,04 mg/ml). Ze względu na diagnostyczny charakter i krótkotrwałe stosowanie produktu, ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest minimalne. W praktyce klinicznej nie odnotowano wpływu metylu parahydroksybenzoesanu na wiązanie leków z białkami osocza ani na działanie estrogenowe, choć teoretycznie możliwe jest słabe działanie estrogenopodobne przy większych dawkach.
Barium sulfuricum Medana, charakterystyka produktu leczniczego, działanie addytywne, efekt addytywny, interakcja farmakologiczna, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość krzyżowa, paraben, reakcja nadwrażliwości, środek konserwujący, substancja pomocnicza, uczulenie na parabeny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sapoven

Lek Sapoven w postaci maści zawiera 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na escynę) na gram preparatu i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do reakcji alergicznych. Substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy, kwas sorbowy, glikol propylenowy (2,0%), metylu parahydroksybenzoesan (0,1%) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,05%) mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry oraz reakcje alergiczne typu późnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią uczuleń na parabeny, u których stosowanie metylu i propylu parahydroksybenzoesanu jest przeciwwskazane. Zaleca się monitorowanie miejsc aplikacji oraz ostrożność u osób z wrażliwą skórą lub skłonnościami do podrażnień.
alkohol cetostearylowy, ból, glikol propylenowy, glikozydy trójterpenowe, kontaktowe zapalenie skóry, kwas sorbowy, obrzęk, owrzodzenie, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja typu późnego, stwardnienie podskórne, uczulenie na parabeny, wrzód, zapalenie skóry, zapalenie żył
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sulphodent 370 mg/g

Pasta do zębów SULPHODENT 370 mg/g zawiera wodę chlorkowo-sodową (solankę) siarczkową i jodkową (36% składu) oraz bocheńską leczniczą sól jodowo-bromową (1% składu), które stanowią główne składniki czynne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na te związki, a także na metylu parahydroksybenzoesan – konserwant mogący wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na parabeny. Dodatkowo, obecność sacharozy i sorbitolu jako substancji pomocniczych wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją sacharozy oraz fruktozy. Wystąpienie objawów alergicznych, takich jak zaczerwienienie, obrzęk, świąd czy pieczenie, wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania pasty.
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa, higiena jamy ustnej, konserwant, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy, objawy alergiczne, obrzęk, pieczenie, próba uczuleniowa, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, świąd, uczulenie na parabeny, woda chlorkowo-sodowa siarczkowa jodkowa, wywiad alergologiczny, zaczerwienienie, związek bromu, związek jodu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – AKVIR FORTE o smaku truskawkowym 500 mg/5 ml

AKVIR FORTE to syrop o stężeniu 500 mg/5 ml inozyny pranobeksu, stosowany doustnie w leczeniu zakażeń wirusowych, w tym opryszczki. Substancja czynna to kompleks inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3. Dawkowanie ustala się indywidualnie, bazując na masie ciała i nasileniu choroby, z podziałem całkowitej dawki dobowej na 3-4 równe dawki. Standardowa terapia trwa 5-14 dni, z kontynuacją 1-2 dni po ustąpieniu objawów, aby zapobiec nawrotom. W leczeniu nawracających zakażeń opryszczkowych kluczowe jest wczesne rozpoczęcie terapii, najlepiej w fazie prodromalnej lub zaraz po pojawieniu się zmian skórnych.
acetamidobenzoesan hydroksypropylodimetyloamoniowy, dawka dobowa, droga doustna, inozyna pranobeks, leczenie zakażenia, masa ciała, nawrót infekcji, nietolerancja sacharozy, objawy choroby, objawy prodromalne, pacjent pediatryczny, parahydroksybenzoesan, sacharoza, substancja czynna, substancja pomocnicza, uczulenie na parabeny, zaburzenie metabolizmu glukozy, zakażenie opryszczkowe, zmiany skórne
Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan etylu – Działania niepożądane

Parahydroksybenzoesan etylu, składnik mieszaniny parabenów w produkcie TRUE Test 36, jest istotnym alergenem kontaktowym, wywołującym alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10) występują przewlekłe reakcje alergiczne i pieczenie skóry, często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się przejściowe odbarwienia, przebarwienia i rumień, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) dochodzi do zaostrzenia zmian zapalnych, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) rozwija się uczulenie na parahydroksybenzoesan etylu. Ponadto, bardzo często (≥1/10) występuje podrażnienie mechaniczne spowodowane taśmą chirurgiczną plastra, niezwiązane z działaniem alergicznym substancji. Reakcje ogólnoustrojowe, w tym rzadkie reakcje uczuleniowe i potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, są niezwykle rzadkie, jednak wymagają przygotowania ośrodków alergologicznych do ich leczenia.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, działanie niepożądane leku, miejscowy kortykosteroid, mieszanina parabenów, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, oddział alergologiczny, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, plaster testowy, podrażnienie skóry, próba prowokacyjna, przebarwienie skóry, przewlekła reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, rumień, uczulenie na parabeny, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Proaxon 1000 mg/10 ml

Lek Proaxon 1000 mg/10 ml, zawierający cytykolinę jako substancję czynną, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cytykolinę lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym sorbitol (200 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (1,6 mg/ml), propylu parahydroksybenzoesan (0,4 mg/ml) oraz czerwień koszenilową (0,005 mg/ml). Reakcje alergiczne mogą mieć charakter od łagodnych objawów skórnych do ciężkich anafilaktycznych. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nasilonym napięciem przywspółczulnego układu nerwowego, co może manifestować się bradykardią zatokową, wzmożonym napięciem oskrzelowym oraz hiperperystaltyką. Warto podkreślić, że każda saszetka zawiera 80,83 mg sodu, co stanowi około 4% dziennego zalecanego spożycia, co wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca, nadciśnieniem opornym lub zaawansowaną niewydolnością nerek.
alergen, bradykardia zatokowa, charakterystyka produktu leczniczego, cytykolina, czerwień koszenilowa, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość na barwniki azowe, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sorbitolu, niewydolność nerek, niewydolność serca, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, uczulenie na parabeny, układ parasympatyczny, zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy, zawartość sodu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Altażel Oceanic 10 mg/g

Preparat Altażel Oceanic zawiera octanowinian glinu w stężeniu 10 mg/g i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym parabeny (etylu parahydroksybenzoesan E 214 – 1 mg/g, propylu parahydroksybenzoesan E 216 – 0,5 mg/g) oraz etanol (20 mg/g). Preparatu nie należy stosować na otwarte, rozległe rany, zakażoną, zmienioną chorobowo lub uszkodzoną skórę oraz na duże powierzchnie ciała ze względu na ryzyko nadmiernej absorpcji i działań niepożądanych. Doustne podanie jest kategorycznie przeciwwskazane z uwagi na ryzyko toksyczności aluminium.
bariera skórna, długotrwała farmakoterapia, etylu parahydroksybenzoesan, kumulacja aluminium, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość skóry, octanowinian glinu, otwarta rana, podanie doustne, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, stosowanie zewnętrzne, uczulenie na parabeny, uszkodzenie skóry, wywiad alergologiczny, zakażenie skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pecto Drill 5 g/100 ml

Lek Pecto Drill w postaci syropu zawiera karbocysteinę w dawce 50 mg/ml i posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na karbocysteinę lub substancje pomocnicze, w tym metylu parahydroksybenzoesan (1,5 mg/ml), sacharozę (400 mg/ml) oraz sód (6,6 mg/ml). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią, pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy oraz u dzieci poniżej 2 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Wskazane jest także zachowanie ostrożności u pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej w remisji, alergią na mukolityki o podobnej strukturze chemicznej, kobiet planujących laktację oraz dzieci w wieku 2-3 lat.
choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, czynna choroba wrzodowa, dieta niskosodowa, dzieci poniżej 2 lat, karbocysteina, karmienie piersią, lek mukolityczny, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na karbocysteinę, niewydolność serca, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, substancja mukolityczna, uczulenie na parabeny
Leksykon substancji czynnych
Nifuratel – Przeciwwskazania stosowania

Nifuratel, stosowany w preparatach takich jak Macmiror (tabletki powlekane 200 mg), Macmiror Complex (maść dopochwowa 100 mg/g + 40 000 j.m. nystatyny) oraz Macmiror Complex 500 (globulki 500 mg + 200 000 j.m. nystatyny), wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwpierwotniakowe. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na nifuratel oraz na substancje pomocnicze, w tym sacharozę (150 mg/tabletkę w Macmiror), glikol propylenowy (50 mg/g w maści), metylu p-hydroksybenzoesan (1,1 mg/g) i propylu p-hydroksybenzoesan (0,4 mg/g) w maści, a także etylu hydroksybenzoesan sodowy (1,8 mg/globulkę) i propylu hydroksybenzoesan sodowy (1,0 mg/globulkę) w globulkach. Dodatkowo, preparaty złożone zawierające nystatynę są przeciwwskazane u pacjentek z alergią na ten składnik. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje alergiczne na parabeny oraz możliwość podrażnienia skóry przez glikol propylenowy.
alergen kontaktowy, alergia na nystatynę, cukrzyca, glikol propylenowy, Macmiror, metylu p-hydroksybenzoesan, nadwrażliwość na nystatynę, nadwrażliwość na parabeny, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja cukru, nietolerancja sacharozy, nifuratel, nystatyna, opcja terapeutyczna, podrażnienie skóry, propylu p-hydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, sacharoza, substancja pomocnicza, substancja przeciwbakteryjna, uczulenie na parabeny, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy