triglicerydy o średniej długości łańcucha

Triglicerydy o średniej długości łańcucha (Medium Chain Triglycerides, MCT) to rodzaj tłuszczów składających się z kwasów tłuszczowych o długości łańcucha węglowego od 6 do 12 atomów węgla. W przeciwieństwie do długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, MCT są łatwiej i szybciej trawione, nie wymagają działania kwasów żółciowych i są transportowane bezpośrednio do wątroby przez układ żyły wrotnej.

MCT stanowią cenne źródło energii, ponieważ są metabolizowane znacznie szybciej niż triglicerydy długołańcuchowe. Ze względu na swoje właściwości farmakokinetyczne są wykorzystywane w żywieniu klinicznym pacjentów z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, chorobami wątroby, trzustki oraz w leczeniu pacjentów z padaczką lekooporną w ramach diety ketogennej.

Naturalnymi źródłami MCT są olej kokosowy (zawierający około 60% MCT) oraz olej z ziaren palmowych. W praktyce klinicznej stosuje się preparaty MCT w postaci olejów, emulsji oraz jako składnik specjalistycznych diet przemysłowych. Coraz częściej badane są również potencjalne korzyści ze stosowania MCT w terapii otyłości, zespołu metabolicznego oraz choroby Alzheimera, ze względu na ich zdolność do indukowania ketozy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SMOFlipid –

SMOFlipid to emulsja do infuzji zawierająca mieszaninę lipidów: olej sojowy oczyszczony, triglicerydy o średniej długości łańcucha, olej z oliwek oczyszczony oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3, stosowana w żywieniu parenteralnym, głównie w warunkach szpitalnych. Wartości fizykochemiczne preparatu to: wartość energetyczna 8,4 MJ/l (2000 kcal/l), pH około 8 oraz osmolalność około 380 mOsm/kg wody. W charakterystyce produktu leczniczego wpływ SMOFlipid na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn określono jako „nie dotyczy”, co wynika z faktu, że preparat jest podawany w kontrolowanych warunkach, a pacjenci zazwyczaj nie podejmują w tym czasie takich aktywności.
emulsja do infuzji, emulsja lipidowa, kwasy omega-3, leczenie żywieniowe, mieszanina lipidów, olej rybny omega-3, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, podaż parenteralna, SMOFlipid, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wartość energetyczna, zdolności psychomotoryczne, żywienie parenteralne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

Produkt SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożona emulsja do infuzji zawierająca emulsję tłuszczową (SMOFlipid), roztwór aminokwasów oraz glukozę, zróżnicowaną pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych (MCT), oleju z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w omega-3, gdzie MCT wykazują najszybszy klirens, a olej z oliwek najniższy, co zapewnia optymalne tempo eliminacji lipidów. Aminokwasy podawane dożylnie (m.in. alanina, arginina, leucyna, lizyna) są metabolizowane w wątrobie lub wykorzystywane do syntezy białek, z dystrybucją bezpośrednio do krążenia ogólnego, różniącą się od drogi pokarmowej. Glukoza (42,8–214 g w zależności od opakowania) wykazuje farmakokinetykę podobną do glukozy pokarmowej, ulegając natychmiastowej dystrybucji i wykorzystaniu jako źródło energii lub magazynowaniu w formie glikogenu.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoza, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, krążenie ogólne, leucyna, lizyna, metionina, olej rybi, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, synteza białek, tauryna, treonina, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy o średniej długości łańcucha, tryptofan, tyrozyna, układ krążenia, walina, wartość energetyczna pozabiałkowa, węglowodany, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SMOFlipid –

SMOFlipid to emulsja do infuzji zawierająca mieszaninę tłuszczów o zróżnicowanych profilach farmakokinetycznych, w tym olej sojowy (60 g/1000 ml), triglicerydy o średniej długości łańcucha (MCT, 60 g/1000 ml), olej z oliwek (50 g/1000 ml) oraz olej rybny (30 g/1000 ml). Klirens poszczególnych składników wykazuje hierarchię: MCT charakteryzują się najszybszym klirensem, co przyspiesza eliminację całej emulsji, olej rybny ma klirens porównywalny do triglicerydów długołańcuchowych (LCT), olej sojowy wykazuje umiarkowany klirens, natomiast olej z oliwek cechuje się najwolniejszym klirensem, nawet niższym niż standardowe LCT. Taka kompozycja zapewnia szybszą eliminację SMOFlipidu w porównaniu do tradycyjnych emulsji zawierających wyłącznie LCT, co ma istotne znaczenie kliniczne w kontekście metabolizmu i dystrybucji lipidów po podaniu dożylnym.
biodostępność, działanie synergistyczne, eliminacja leku, emulsja do infuzji, klirens, kwasy omega-3, olej rybny, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy o średniej długości łańcucha, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon substancji czynnych
Octan – Właściwości farmakodynamiczne

Octan, obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Lipoflex peri i Lipoflex special (odpowiednio 32 mmol/1000 ml i 48 mmol/1000 ml), pełni kluczową rolę jako metaboliczny anion. Po dożylnym podaniu ulega szybkiej przemianie do acetylo-CoA, włączając się w cykl Krebsa i wspomagając produkcję ATP, co zapewnia energię niezbiałkową niezbędną do procesów anabolicznych, takich jak synteza białek i regeneracja tkanek. Octan metabolizuje się także do wodorowęglanów, co istotnie wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, zwłaszcza u pacjentów z tendencją do kwasicy metabolicznej. Preparaty zawierają octan w formie soli sodu, potasu i magnezu, co umożliwia precyzyjne bilansowanie elektrolitów (np. w Lipoflex peri 1000 ml: 0,435 g sodu octan trójwodny, 2,354 g potasu octan, 0,515 g magnezu octan czterowodny), a także współwystępują z aminokwasami egzogennymi i endogennymi oraz emulsjami tłuszczowymi (MCT i LCT), co zapewnia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania energetycznego i odżywczego pacjenta w stanach katabolicznych, niewydolności przewodu pokarmowego czy okresach okołooperacyjnych.
acetylo-CoA, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, bilans kwasowo-zasadowy, cykl Krebsa, gospodarka kwasowo-zasadowa, kwasica metaboliczna, Lipoflex peri, Lipoflex special, lipogeneza, magnezu octan czterowodny, niedobór lipazy lipoproteinowej, osmolarność teoretyczna, ośrodkowy układ nerwowy, potasu octan, regeneracja tkanek, równowaga elektrolitowa, sodu octan trójwodny, szpik kostny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Olej sojowy, będący składnikiem wielu emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Intralipid 10%, Lipoflex peri, Lipoflex special, Omegaflex, SmofKabiven czy preparaty pediatryczne Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E, generalnie nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Podobne oznaczenia dotyczą produktów zawierających olej sojowy w połączeniu z innymi olejami, np. triglicerydami o średniej długości łańcucha, olejem z oliwek czy olejem rybim. W przypadku części preparatów, takich jak Lipofundin MCT/LCT, Nutriflex czy ClinOleic 20%, wpływ ten jest określany jako „nie dotyczy”, co wynika z ich sposobu podawania (infuzja dożylna) i charakterystyki substancji. Produkty doustne zawierające olej sojowy, np. Piascledine, również nie wykazują istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, emulsja tłuszczowa do infuzji, hiperlipidemia, infuzja dożylna, Intralipid, olej rybi, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy o średniej długości łańcucha, zaburzenie neurologiczne, zawrót głowy, zespół przeciążenia tłuszczem, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Właściwości farmakodynamiczne

Olej sojowy oczyszczony jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego i emulsji tłuszczowych, dostarczając niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie kwas linolowy (omega-6, 55-60%) oraz kwas alfa-linolenowy (omega-3, około 8%). W preparatach mieszanych, takich jak ClinOleic czy SmofKabiven, olej sojowy stanowi około 20% mieszaniny z olejem z oliwek (80%), co zapewnia korzystny profil kwasów tłuszczowych: 15% SFA, 65% MUFA i 20% EPUFA. Olej sojowy pełni funkcję wysokoenergetycznego źródła kalorii (około 9 kcal/g), dostarczając od 30% do 50% całkowitej wartości energetycznej w żywieniu pozajelitowym, co umożliwia oszczędzanie aminokwasów i efektywne wykorzystanie białek do syntezy. Jego metabolizm jest wolniejszy niż triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), co wpływa na dłuższy czas przebywania w krążeniu i wykorzystanie głównie jako materiał budulcowy. Kombinacje z olejem z oliwek, MCT i olejem rybim poprawiają stabilność oksydacyjną, profil kwasów tłuszczowych oraz właściwości przeciwzapalne i immunomodulujące.
alfa-tokoferol, całkowite żywienie pozajelitowe, chondrocyt, choroba zwyrodnieniowa stawów, diacerina, działanie chondroprotekcyjne, eikozanoidy, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kolagenaza, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, leukotrien, lipaza lipoproteinowa, macierz zewnątrzkomórkowa chrząstki, nasycone kwasy tłuszczowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyna, proteoglikany, siarczan chondroityny, stromelizyna, triglicerydy o średniej długości łańcucha, tromboksan, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

Stosowanie żywienia pozajelitowego u kobiet w ciąży i karmiących piersią, w tym preparatu SmofKabiven extra Nitrogen EF, wymaga szczegółowej oceny klinicznej i ostrożności ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Produkt ten zawiera aminokwasy (m.in. alaninę, argininę, glicynę, histydynę), glukozę oraz emulsję tłuszczową z oleju sojowego, triglicerydów o średniej długości łańcucha, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Brak jest badań toksyczności reprodukcyjnej u zwierząt, co ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka dla płodu i płodności. Żywienie pozajelitowe jest wskazane w sytuacjach klinicznych, gdy żywienie enteralne jest niemożliwe, np. w ciężkich zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego, zespole krótkiego jelita, ciężkim zapaleniu trzustki czy niedrożności przewodu pokarmowego.
aminokwas, droga enteralna, emulsja tłuszczowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, kwas omega-3, niedrożność przewodu pokarmowego, parametr metaboliczny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe w ciąży
Leksykon leków
Skład i postać leku – Fluanxol Depot 20 mg/ml

Fluanxol Depot to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml, zawierający dekanian cis(Z)-flupentyksolu jako substancję czynną. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego lub jasnożółtego oleju, co umożliwia przedłużone uwalnianie leku po podaniu. Jako substancję pomocniczą zastosowano wyłącznie olej roślinny w formie triglicerydów o średniej długości łańcucha. Produkt jest pakowany w ampułki ze szkła typu I, dostępne w opakowaniach zawierających 1 lub 10 ampułek o objętości 1 ml lub 2 ml. Okres ważności wynosi 4 lata, a lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, bez specjalnych wymagań temperaturowych.
ampułka, dekanian flupentyksolu, Fluanxol Depot, flupentiksol, lek o przedłużonym uwalnianiu, olej roślinny, olej sezamowy, postać depot, produkt leczniczy, przedłużone uwalnianie, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, triglicerydy o średniej długości łańcucha, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Właściwości farmakodynamiczne

Olej z oliwek jest kluczowym składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, stanowiąc około 25-80% mieszaniny tłuszczowej, często w połączeniu z olejem sojowym (20-30%), triglicerydami o średniej długości łańcucha (MCT, 25-30%) oraz olejem rybim (15-20%). Profil kwasów tłuszczowych oleju z oliwek charakteryzuje się wysoką zawartością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA, 65%), umiarkowaną ilością nasyconych (SFA, 15%) oraz wielonienasyconych niezbędnych kwasów tłuszczowych (PUFA, 20%). Emulsje te dostarczają od 28% do 43% całkowitej wartości energetycznej w postaci tłuszczów, co odpowiada zrównoważonemu żywieniu pozajelitowemu. Wysoka zawartość alfa-tokoferolu (witamina E) w oleju z oliwek oraz jego odporność na peroksydację lipidową sprzyjają ograniczeniu stresu oksydacyjnego, co potwierdzono w badaniach klinicznych u wcześniaków i dzieci długotrwale żywionych pozajelitowo.
alfa-tokoferol, DHA, emulsja lipidowa, endogenny chylomikron, EPA, fosfolipid, fosfolipid krwinek czerwonych, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lipoproteina osocza, MCT, nasycony kwas tłuszczowy, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, peroksydacja lipidowa, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycony niezbędny kwas tłuszczowy, witamina E, żyła obwodowa, żywienie obwodowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Wskazania do stosowania

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza z grup omega-6 i omega-3. Wskazania do jego stosowania obejmują pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a także osoby z niedoborem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD). Preparaty zawierające olej sojowy są stosowane u różnych grup wiekowych, od wcześniaków i noworodków, przez dzieci powyżej 2 lat, aż po dorosłych, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb i wskazań klinicznych.
całkowite żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, preparat wielokomorowy, trigliceryd o średniej długości łańcucha, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wartość energetyczna, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –

SmofKabiven Low Osmo Peripheral to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową (SMOFlipid), aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, o osmolalności około 870 mOsm/kg wody i osmolarności około 750 mOsm/l, co umożliwia bezpieczne podanie do żył obwodowych. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych (MCT), oleju z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w omega-3, charakteryzujących się różną kinetyką eliminacji: MCT wykazują najszybszy klirens, olej rybi i triglicerydy długołańcuchowe (LCT) mają klirens pośredni, a olej z oliwek najniższy. Preparat dostarcza pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, które podawane dożylnie omijają pierwszy etap metabolizmu wątrobowego, co różni je od aminokwasów pochodzących z diety. Glukoza w preparacie wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do glukozy pokarmowej, jednak jej dożylne podanie powoduje bezpośredni wzrost stężenia w osoczu, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, emulsja tłuszczowa, infuzja, infuzja dożylna, krążenie ogólne, kwasy omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy o średniej długości łańcucha, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, żyła wrotna, żyły obwodowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – SMOFlipid –

Preparat SMOFlipid (200 mg/ml, emulsja do infuzji) jest mieszaniną lipidów do żywienia pozajelitowego, zawierającą olej sojowy (60 g/1000 ml), triglicerydy o średniej długości łańcucha (60 g/1000 ml), olej z oliwek (50 g/1000 ml) oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3 (30 g/1000 ml). Dane kliniczne dotyczące stosowania SMOFlipid u kobiet ciężarnych są ograniczone, a brak badań toksyczności reprodukcyjnej na zwierzętach uniemożliwia pełną ocenę bezpieczeństwa. W praktyce klinicznej preparat może być stosowany u ciężarnych wymagających żywienia pozajelitowego po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki oraz jej potrzeby żywieniowe. Preparat zawiera do 5 mmol sodu na 1000 ml emulsji, co jest istotne u pacjentek z nadciśnieniem lub preeklampsją.
działanie toksyczne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa SMOFlipid, funkcja reprodukcyjna, kwasy omega-3, mieszanina do żywienia pozajelitowego, mleko kobiece, oleinian sodu, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, preeklampsja, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Wskazania do stosowania

Olej z oliwek oczyszczony jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym energii oraz niezbędnych jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu oleinowego. Emulsje te, często łączone z olejem sojowym, rybim i triglicerydami o średniej długości łańcucha, wykazują korzystny profil metaboliczny, immunomodulacyjny oraz mniejszą podatność na peroksydację lipidów w porównaniu do tradycyjnych preparatów opartych wyłącznie na oleju sojowym. Preparaty takie jak ClinOleic 20% (około 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego) czy SMOFlipid (zawierający 50 g/l oleju oliwkowego) są stosowane u pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, w okresach okołooperacyjnych, w zespole krótkiego jelita, ciężkich zapaleniach jelit, po chemioterapii, w stanach wyniszczenia nowotworowego oraz u wcześniaków (np. Numeta G13%E Preterm). Dawkowanie tłuszczów wynosi 0,7-1,5 g/kg m.c./dobę (3,5-7,5 ml emulsji 20%/kg m.c./dobę), z maksymalną dawką dobową 2,0 g/kg m.c., a szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,1-0,2 g tłuszczu/kg m.c./godz., monitorując stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l.
cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężkie oparzenia, cukrzyca niewyrównana, emulsja tłuszczowa, gospodarka lipidowa, hiperosmolarność, hipertriglicerydemia, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, metabolizm lipidów, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność przewodu pokarmowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, niezbędne kwasy tłuszczowe, obrzęk płuc, peroksydacja lipidów, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, stan kataboliczny, stres oksydacyjny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie organizmu, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawał serca, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe noworodków
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omegaflex peri –

Produkt Omegaflex peri to emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz emulsję tłuszczową z triglicerydów MCT, oleju sojowego i kwasów omega-3, stosowana w żywieniu pozajelitowym. Składniki są bezpośrednio dostępne w krwiobiegu, co eliminuje etap wchłaniania. Stężenie triglicerydów w osoczu zależy od dawki, szybkości infuzji, stanu metabolicznego i poziomu niedożywienia, zwykle nie przekraczając 4,6 mmol/l (400 mg/dl). Mieszanka MCT i LCT zapobiega toksyczności na OUN, a aminokwasy uczestniczą w syntezie białek i procesach metabolicznych. Glukoza o teoretycznej osmolarności 840 mOsm/l dystrybuuje się dwufazowo: najpierw w przestrzeni śródnaczyniowej, następnie wewnątrzkomórkowej, wspierając ciśnienie onkotyczne. Brak danych o przechodzeniu składników przez barierę łożyskową.
albumina osocza, aminokwasy, bariera krew-mózg, beta-oksydacja kwasów tłuszczowych, cykl kwasów trikarboksylowych, cytokiny prozapalne, eikozanoidy, glikoliza, glukoneogeneza, infuzja dożylna, lipogeneza, lipoproteiny, niedożywienie, osocze, ośrodkowy układ nerwowy, posocznica, próg nerkowy, synteza białek, transaminacja, triglicerydy, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipoflex special –

Produkt leczniczy Lipoflex special, będący wielokomorową emulsją do infuzji dożylnej stosowaną w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Preparat zawiera aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz tłuszcze (olej sojowy i triglicerydy o średniej długości łańcucha) i jest dostępny w objętościach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml oraz 1875 ml, dostarczając odpowiednio 3090 (740 kcal), 4945 (1180 kcal), 6175 (1475 kcal) oraz 9260 kJ (2215 kcal) energii całkowitej. Osmolalność wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Brak składników o działaniu sedatywnym, psychotropowym lub wpływających na funkcje poznawcze potwierdza formalny brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów pod kątem farmakologicznym.
aminokwasy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie psychotropowe, działanie sedatywne, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, infuzja dożylna, interakcja lekowa, olej sojowy, osmolalność, osmolarność teoretyczna, ośrodkowy układ nerwowy, parametry fizykochemiczne, roztwór aminokwasów, stan kliniczny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipidem 200 mg/ml

Lipidem (200 mg/ml, emulsja do infuzji) to preparat zawierający mieszaninę triglicerydów o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz triglicerydy kwasów omega-3, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem obejmują rzadkie, ale potencjalnie poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak nadkrzepliwość (<1/10 000), leukopenia i małopłytkowość (częstość nieznana), które mogą zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, infekcji oraz krwawień. Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, występują bardzo rzadko (<1/10 000). Emulsja może powodować zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperlipidemia, kwasica metaboliczna i hiperglikemia, wszystkie o częstości bardzo rzadkiej (<1/10 000). Objawy neurologiczne (ból głowy, senność), naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie, uderzenia gorąca), oddechowe (duszność, sinica), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, utrata apetytu) oraz skórne (rumień, potliwość) również występują bardzo rzadko. W zakresie wątroby możliwe jest wystąpienie cholestazy (częstość nieznana), a ze strony układu mięśniowo-szkieletowego bóle pleców, kości, klatki piersiowej i okolicy lędźwiowej (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000).
cholestaza, dawkowanie leku, duszność, emulsja do infuzji, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, naciek tłuszczowy, nadkrzepliwość, niedokrwistość, nudności, obrzęk gardła, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, równowaga kwasowo-zasadowa, rumień, sinica, stężenie triglicerydów, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy o średniej długości łańcucha, uderzenia gorąca, zespół przeciążenia tłuszczem, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – SMOFlipid –

Produkt leczniczy SMOFlipid to emulsja do infuzji zawierająca łącznie 200 g tłuszczów na litr, w tym olej sojowy (60 g/1000 ml), triglicerydy o średniej długości łańcucha (60 g/1000 ml), olej z oliwek (50 g/1000 ml) oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3 (30 g/1000 ml). Preparat dostarcza 2000 kcal/l i jest stosowany do żywienia pozajelitowego. Dawkowanie u dorosłych wynosi 1,0-2,0 g tłuszczu/kg mc./dobę (5-10 ml/kg mc./dobę) z zalecaną szybkością infuzji 0,125 g tłuszczu/kg mc./godzinę (0,63 ml/kg mc./godz.), nie przekraczając 0,15 g tłuszczu/kg mc./godzinę (0,75 ml/kg mc./godz.). U noworodków i niemowląt dawkę początkową ustala się na 0,5-1,0 g tłuszczu/kg mc./dobę, stopniowo zwiększając do maksymalnie 3,0 g tłuszczu/kg mc./dobę (15 ml/kg mc./dobę), przy szybkości infuzji nieprzekraczającej 0,125 g tłuszczu/kg mc./godzinę. W przypadku wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową zaleca się ciągłą infuzję przez około 24 godziny. U dzieci starszych dawka maksymalna to również 3,0 g tłuszczu/kg mc./dobę, z szybkim zwiększaniem dawki w ciągu pierwszego tygodnia i maksymalną szybkością infuzji 0,15 g tłuszczu/kg mc./godzinę.
dostęp naczyniowy, eliminacja tłuszczów, emulsja do infuzji, infuzja dożylna, metabolizm tłuszczów, monitorowanie terapii, niewydolność wątroby, noworodek z niską masą urodzeniową, olej rybny omega-3, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wcześniak, zaburzenia gospodarki lipidowej, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – SMOFlipid –

SMOFlipid 200 mg/ml to emulsja lipidowa do infuzji o białym, jednorodnym wyglądzie, zawierająca zrównoważoną mieszankę oleju sojowego (60 g), triglicerydów o średniej długości łańcucha (60 g), oleju z oliwek (50 g) oraz oleju rybnego bogatego w kwasy omega-3 (30 g) na 1000 ml. Produkt dostarcza 8,4 MJ/l (2000 kcal/l), ma pH około 8 oraz osmolalność około 380 mOsm/kg wody. Zawiera do 5 mmol sodu na litr w postaci sodu wodorotlenku i sodu oleinianu. Substancje pomocnicze, takie jak lecytyna z jaja kurzego, glicerol, all-rac-α-tokoferol oraz woda do wstrzykiwań, zapewniają stabilność fizykochemiczną emulsji. Produkt dostępny jest w butelkach szklanych typu II oraz w innowacyjnych workach Biofine z systemem ochrony przed tlenem i wskaźnikiem szczelności OxalertTM.
całkowite żywienie pozajelitowe, emulsja do infuzji, folia polimerowa, jednorodna emulsja, lecytyna jaja kurzego, ochrona przed światłem, olej rybny, olej sojowy, olej z oliwek, pochłaniacz tlenu, port infuzyjny, roztwór aminokwasów, rozwarstwienie faz, stabilność fizyczna i chemiczna, substancja pomocnicza, tokoferol, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wartość energetyczna, warunki aseptyczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Olej sojowy oczyszczony, stosowany jako główny składnik lipidowy w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje dobrą tolerancję i akceptowalny profil bezpieczeństwa w zalecanych dawkach terapeutycznych. Badania toksykologiczne na psach i królikach, z dawkami dożylnymi do 6 g tłuszczów/kg masy ciała, nie wykazały istotnych objawów zatrucia ani uszkodzeń wątroby czy innych narządów. Typowe zmiany obserwowane przy dużych dawkach emulsji tłuszczowych to stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu. W badaniach porównawczych emulsji tłuszczowych, produkty zawierające mieszankę oleju sojowego i oliwy z oliwek (np. ClinOleic 20%) wykazały korzystniejszy wpływ na funkcje immunologiczne i mniejszą peroksydację lipidów w porównaniu do emulsji zawierających wyłącznie olej sojowy.
badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, cholesterol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, interleukina-2, małopłytkowość, martwica tkanki, olej sojowy oczyszczony, peroksydacja tłuszczów, proliferacja limfocytów, reakcja zapalna, stężenie plemników, stłuszczenie wątroby, triglicerydy o średniej długości łańcucha, uszkodzenie embriotoksyczne, uszkodzenie wątroby, właściwość uczulająca, właściwości immunomodulujące, wpływ teratogenny, zaburzenie płodności, żywienie pozajelitowe, β-sitosterol
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnych, stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca aminokwasy (33,1–166 g), azot (5,3–26,5 g), glukozę bezwodną (42,8–214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6–73 g) w opakowaniach o objętości od 506 ml do 2531 ml. Całkowita wartość energetyczna preparatu waha się od 450 kcal (1,9 MJ) do 2250 kcal (9,4 MJ). Ze względu na brak działania na ośrodkowy układ nerwowy, preparat nie wpływa na funkcje poznawcze ani zdolności psychomotoryczne, co przekłada się na nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt jest przeznaczony do stosowania w warunkach szpitalnych lub kontrolowanego środowiska domowego, a jego podawanie wymaga infuzji dożylnej, często z użyciem pompy infuzyjnej.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, infuzja dożylna, kwas omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, ośrodkowy układ nerwowy, pompa infuzyjna, roztwór aminokwasów, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omegaflex special bez elektrolitów

Omegaflex special bez elektrolitów to kompleksowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową z triglicerydami o średniej długości łańcucha (MCT), olejem sojowym i kwasami omega-3. Składniki te są natychmiast dostępne metabolicznie, co jest kluczowe u pacjentów wymagających całkowitego żywienia pozajelitowego, zwłaszcza z zaburzeniami funkcji przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie triglicerydów w osoczu przy prawidłowym stosowaniu nie przekracza 4,6 mmol/l (400 mg/dl). Mieszane triglicerydy MCT i LCT zapobiegają toksycznemu działaniu na OUN, dzięki hamowaniu hydrolizy MCT przez LCT. Metabolizm aminokwasów obejmuje transaminację, utlenianie szkieletu węglowego i glukoneogenezę, a glukoza jest przekształcana do CO₂ i H₂O, dostarczając ATP. Triglicerydy ulegają hydrolizie do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych, które mogą być wykorzystywane energetycznie lub do syntezy związków biologicznie aktywnych. Kwasy omega-3 zmniejszają produkcję prozapalnych eikozanoidów i cytokin, co może być korzystne w stanach zapalnych i posocznicy.
aminokwasy, bariera krew-mózg, cytokiny, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, glicerol, glukoneogeneza, hiperglikemia, kwas arachidonowy, kwasy omega-3, niedożywienie, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, posocznica, próg nerkowy, reakcja zapalna, synteza białek ustrojowych, transaminacja, triglicerydy, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, wolne kwasy tłuszczowe, zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego, żywienie pozajelitowe