niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy

Niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy (NNKT) to rodzaj kwasu tłuszczowego, którego organizm człowieka nie potrafi samodzielnie syntetyzować, a który jest konieczny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Do głównych NNKT zaliczamy kwasy z rodziny omega-3 (kwas alfa-linolenowy, ALA) oraz omega-6 (kwas linolowy, LA).

NNKT pełnią kluczowe funkcje w organizmie – są składnikami błon komórkowych, uczestniczą w procesach przeciwzapalnych, wpływają na gospodarkę lipidową oraz są prekursorami eikozanoidów (m.in. prostaglandyn, tromboksanów i leukotrienów). Kwasy omega-3 mają udowodnione działanie przeciwzapalne i kardioprotekcyjne, natomiast kwasy omega-6 w nadmiarze mogą wykazywać działanie prozapalne.

Właściwa proporcja między kwasami omega-6 a omega-3 w diecie (rekomendowana 4:1 lub niższa) ma istotne znaczenie dla zdrowia. Niedobór NNKT może prowadzić do zaburzeń skórnych, neurologicznych, wzrokowych oraz zaburzeń płodności. W praktyce klinicznej zwraca się uwagę na suplementację NNKT w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, w terapii zaburzeń lipidowych oraz stanów zapalnych.

Główne źródła dietetyczne NNKT to: oleje roślinne (oliwa, olej lniany, rzepakowy), tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź), orzechy i nasiona. Zapotrzebowanie na NNKT różni się w zależności od wieku, płci i stanu fizjologicznego, jednak szacuje się, że powinny one stanowić około 2-4% całkowitej wartości energetycznej diety.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Olej lniany – Właściwości farmakodynamiczne

Olej lniany, pozyskiwany z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.) i stosowany w preparatach dermatologicznych takich jak Linomag (płyn 1g/g, krem 200 mg/g, maść 200 mg/g), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne. Jego podstawowy mechanizm polega na tworzeniu ochronnej warstwy tłuszczowej na powierzchni naskórka, co zapobiega transepidermalnej utracie wody (TEWL) i przywraca prawidłowe nawilżenie skóry, szczególnie istotne w terapii skóry suchej z uszkodzoną barierą hydrolipidową. Olej lniany redukuje objawy suchości, takie jak nadmierne złuszczanie, oraz zmniejsza podatność skóry na czynniki środowiskowe nasilające stany zapalne i podrażnienia.
bariera hydrolipidowa, bariera naskórkowa, bariera skórna, dermatologia kliniczna, działanie farmakodynamiczne, działanie ochronne, działanie okluzyjne, działanie przeciwzapalne, działanie regeneracyjne, kwas linolenowy, kwas linolowy, len zwyczajny, nadmierne złuszczanie, nawilżenie skóry, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej lniany, proces naprawczy skóry, przeznaskórkowa utrata wody, regeneracja bariery naskórkowej, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, suchość naskórka, uszkodzenie naskórka, zaburzenie bariery skórnej
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Wskazania do stosowania

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza z grup omega-6 i omega-3. Wskazania do jego stosowania obejmują pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a także osoby z niedoborem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD). Preparaty zawierające olej sojowy są stosowane u różnych grup wiekowych, od wcześniaków i noworodków, przez dzieci powyżej 2 lat, aż po dorosłych, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb i wskazań klinicznych.
całkowite żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, preparat wielokomorowy, trigliceryd o średniej długości łańcucha, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wartość energetyczna, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to mlecznobiała emulsja tłuszczowa do infuzji dożylnej, stosowana jako źródło energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym. W 1000 ml preparatu znajduje się 100 g oleju sojowego (LCT) oraz 100 g triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), dostarczających odpowiednio 48,0-58,0 g kwasu linolowego i 5,0-11,0 g kwasu α-linolenowego. Preparat charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ (1935 kcal), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0-8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne u pacjentów z ograniczeniami sodowymi. Emulsja zawiera także fosfolipidy z lecytyny jaja, pełniące funkcję emulgatora i składnika błon komórkowych, oraz glicerol zapewniający izotoniczność i będący substratem metabolicznym.
emulsja oleju w wodzie, fosfolipid, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, kwasowość miareczkowa, LCT, lecytyna jaja, MCT, niedobór karnityny, niedobór kofaktora lipazy lipoproteinowej, niedobór lipazy lipoproteinowej, niedobór NNKT, niezbędny kwas tłuszczowy, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolarność, płyn do żywienia pozajelitowego, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, trigliceryd o średniej długości łańcucha, zaburzenie metabolizmu lipidów, żywienie pozajelitowe

niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy

Powiązane wpisy

Olej lniany – Właściwości farmakodynamiczne

Olej sojowy oczyszczony – Wskazania do stosowania

Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%