kwas linolowy
Kwas linolowy to niezbędny wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, który nie może być syntetyzowany przez organizm ludzki i musi być dostarczany z dietą. Chemicznie jest to kwas oktadekadienowy (C18:2), zawierający dwa wiązania podwójne w pozycjach 9 i 12 łańcucha węglowego.
Kwas linolowy odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu integralności błon komórkowych, funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz w syntezie eikozanoidów – lokalnych mediatorów procesów zapalnych i immunologicznych. Jest prekursorem kwasu arachidonowego, z którego powstają prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny.
W praktyce klinicznej istotne jest zachowanie odpowiedniej proporcji między kwasami omega-6 (w tym kwasem linolowym) a kwasami omega-3 w diecie. Nadmiar kwasów omega-6 w stosunku do omega-3 może sprzyjać procesom prozapalnym. Głównymi źródłami kwasu linolowego są oleje roślinne, szczególnie słonecznikowy, kukurydziany, sojowy oraz orzechy i nasiona.
Niedobór kwasu linolowego może prowadzić do zaburzeń skórnych, upośledzenia gojenia ran, zaburzeń wzrostu oraz dysfunkcji układu odpornościowego. W dermatologii kwas linolowy stosowany jest w preparatach do pielęgnacji skóry z tendencją do trądziku, ze względu na jego właściwości przeciwzapalne i normalizujące wydzielanie sebum.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven
SmofKabiven to roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), łączący emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy oraz glukozę, co zapewnia kompleksowe wsparcie odżywcze. Emulsja tłuszczowa zawiera olej sojowy (55-60% kwasu linolowego omega-6, ~8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydy MCT jako szybkie źródło energii, olej z oliwek z jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi oraz olej rybny bogaty w EPA i DHA, które wspierają integralność błon komórkowych i regulują procesy immunologiczne. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo SmofKabiven oraz skuteczną inkorporację kwasów omega-3 do struktur organizmu, co przejawia się w zmienionym profilu lipidowym po 4 tygodniach terapii. Aminokwasy dostarczane dożylnie pełnią funkcję budulcową białek oraz wykazują efekt termogenny, co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami termoregulacji. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii dla tkanek glukozozależnych, zapobiegając katabolizmowi i stabilizując gospodarkę węglowodanową.
białka tkankowe, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, erytrocyt, fosfolipidy błon erytrocytów, glukoneogeneza, homeostaza energetyczna, homeostaza wodno-elektrolitowa, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy tłuszczowe omega-3, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, profil kwasów tłuszczowych, przewodnictwo nerwowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, termogeneza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Nienasycone kwasy tłuszczowe – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nienasyconych kwasów tłuszczowych C18:2, w tym kwasu linolowego i kwasu 9,11-oktadekadienowego, wykazały ich nietoksyczność oraz brak działania drażniącego na skórę. Preparaty dermatologiczne, takie jak maść Linola zawierająca 0,815 g tych kwasów na 100 g produktu, mogą być stosowane na rozległe powierzchnie skóry i przez długi czas bez ryzyka zatrucia systemowego. Test Amesa przeprowadzony na Salmonella typhimurium nie wykazał potencjału mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo tych substancji w kontekście uszkodzeń DNA i potencjalnego ryzyka kancerogennego.
11-oktadekadienowy, badanie mutagenności, działanie drażniące na skórę, działanie rakotwórcze, kwas 9, kwas linolowy, maść Linola, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, właściwość kancerogenna, wpływ na płodność, zatrucie systemowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omegaflex peri –
Omegaflex peri to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, klasyfikowany w grupie B05BA10, dostarczający aminokwasy, węglowodany, tłuszcze oraz elektrolity w precyzyjnie zbilansowanych proporcjach. Preparat jest gotową emulsją do infuzji dożylnej, powstającą po wymieszaniu trzech oddzielnych komór, co umożliwia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania metabolicznego pacjenta. Aminokwasy stanowią podstawę do syntezy białek ustrojowych, a ich efektywne wykorzystanie wymaga jednoczesnego dostarczenia energii z glukozy i tłuszczów. Glukoza jest kluczowym substratem energetycznym dla OUN, erytrocytów i innych tkanek, natomiast tłuszcze, w tym triglicerydy o średniej (MCT) i długiej długości łańcucha (LCT), dostarczają wysokoenergetycznej podaży oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w stosunku około 2,5:1. MCT są preferowanym substratem energetycznym w stanach zaburzonego metabolizmu LCT, np. przy niedoborze lipazy lipoproteinowej.
aminokwas, elektrolit, emulsja tłuszczowa, erytrocyt, kwas alfa-linolowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, lipaza lipoproteinowa, nabłonek cewek nerkowych, niezbędny kwas tłuszczowy, olej rybi, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, proces anaboliczny, szpik kostny, tłuszcz, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd średniołańcuchowy, węglowodan, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esseliv forte 300 mg
Esseliv forte zawiera 300 mg fosfolipidów z nasion soi (Phospholipidum essentiale) w jednej kapsułce. Polienylofosfatydylocholina (PPC) charakteryzuje się wysoką biodostępnością (90%) i niemal całkowitą hydrolizą do 1-acylo-lizofosfatydylocholiny i kwasu linolowego w przewodzie pokarmowym, z udziałem fosfolipazy A2. Po absorpcji w jelicie czczym następuje reacylacja około 50% substancji. Maksymalne stężenie PPC w osoczu osiągane jest po 6 godzinach i wynosi 10-20% dawki, a do wątroby trafia 18-22% dawki. Okres półtrwania PPC wynosi około 30 godzin, co umożliwia długotrwałe utrzymanie substancji w organizmie. PPC jest głównie wbudowywana do frakcji HDL, a także do błon komórkowych, z wyraźnym preferencyjnym stężeniem w HDL (2-6 razy wyższym niż w lipoproteinach z apolipoproteiną B). Nie ulega hydrolizie podczas lipolizy chylomikronów i VLDL, co wpływa na jej stabilność farmakokinetyczną.
1-acylo-lizofosfatydylocholina, apolipoproteina B, biodostępność, cholina, chylomikrony, diesteraza, fosfolipaza A2, fosfolipidy sojowe, fosforany, glicerol, glicerolofosfatydylocholina, hepatocyty, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas linolowy, lipaza lipoproteinowa, lipoproteiny o dużej gęstości, okres półtrwania, polienylofosfatydylocholina, reacylacja, stężenie maksymalne, VLDL - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Preparat Lipofundin MCT/LCT 20% został oceniony pod kątem bezpieczeństwa na podstawie ograniczonych danych przedklinicznych, obejmujących głównie badania toksyczności na psach i królikach przy dawkach do 6 g tłuszczów/kg masy ciała oraz prędkościach infuzji znacznie przekraczających zalecane u ludzi. W trakcie sześciotygodniowych badań nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, uszkodzeń wątroby ani innych narządów, a także nie wykazano działania uczulającego. Brak badań dotyczących potencjału rakotwórczego, mutagenności oraz teratogenności uzasadniono naturalnym pochodzeniem składników i ich rolą jako pośrednich produktów metabolizmu fizjologicznego, co wskazuje na niskie ryzyko takich działań. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i rozrodczość.
badanie toksyczności, dawka dożylna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha, Lipofundin MCT/LCT, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, potencjał rakotwórczy, potencjał rakotwórczy i mutagenny, restrykcja sodowa, uszkodzenie wątroby, wartość kaloryczna, właściwość uczulająca, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipidem 200 mg/ml
Lipidem 200 mg/ml to mlecznobiała emulsja lipidowa do infuzji, zawierająca 200 mg/ml triglicerydów, zaprojektowana do żywienia pozajelitowego w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparat dostarcza 7990 kJ/l (1910 kcal/l) energii oraz zawiera zbilansowaną mieszaninę lipidów: 100 g MCT, 80 g oleju sojowego (źródło omega-6) oraz 20 g triglicerydów omega-3 na litr emulsji. Osmolalność wynosi około 410 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 6,0-8,5, co zapewnia dobrą tolerancję i minimalizuje ryzyko podrażnień naczyń podczas infuzji. Produkt jest wskazany do stosowania u dorosłych, wcześniaków, noworodków, niemowląt oraz dzieci i młodzieży wymagających wsparcia żywieniowego w stanach klinicznych uniemożliwiających normalne odżywianie.
ciężkie zapalenie trzustki, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, intubacja, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy omega-6, mieszanina lipidów, modulacja odpowiedzi zapalnej, niedrożność pooperacyjna, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, ostra niewydolność jelit, triglicerydy MCT, triglicerydy nasycone, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finomel –
Finomel to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, klasyfikowana w grupie B05 BA10, zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze i elektrolity. Frakcja lipidowa składa się z 30% oleju sojowego (bogatego w kwasy omega-6 i omega-3), 25% triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) o szybkim metabolizmie, 25% oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych o wysokiej stabilności oksydacyjnej) oraz 20% oleju rybiego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowe dla funkcji strukturalnych i regulacji procesów zapalnych). Aminokwasy obecne w Finomelu obejmują pełne spektrum egzogennych i endogennych, dostosowane do potrzeb metabolicznych, a elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk) wspierają homeostazę i równowagę kwasowo-zasadową. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii i substrat do syntezy glikogenu i innych związków biologicznych.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, bilans azotowy, ciśnienie osmotyczne, długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, działanie termogeniczne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, homeostaza organizmu, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, leukotrien, nadtlenek lipidowy, nasycony kwas tłuszczowy, osmolarność, peroksydacja, prostaglandyna, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza glikogenu, trigliceryd średniołańcuchowy, trójkomorowy worek, tromboksan, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Właściwości farmakodynamiczne
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, m.in. w preparatach Intralipid 20%, Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem. Dostarcza niezbędnych i nieniezbędnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (omega-6) w stężeniu 38,4-46,4 g/l oraz kwasu alfa-linolenowego (omega-3) w stężeniu 4,0-8,8 g/l, które pełnią funkcje energetyczne oraz strukturalne w błonach komórkowych. Emulsje te nie wywołują istotnych zmian hemodynamicznych ani klinicznie znaczących zaburzeń funkcji układu oddechowego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych obserwowany u niektórych pacjentów jest odwracalny i występuje również przy żywieniu pozajelitowym bez oleju sojowego.
błona komórkowa, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, lipaza lipoproteinowa, niedobór karnityny, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, parametry hemodynamiczne, posocznica, reakcja zapalna, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy średniołańcuchowe, układ oddechowy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Właściwości farmakodynamiczne
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, ze względu na ich unikalne właściwości metaboliczne. MCT charakteryzują się szybszą hydrolizą, szybszą eliminacją z krążenia oraz wyższym stopniem utleniania w porównaniu do triglicerydów długołańcuchowych, co czyni je preferowanym źródłem energii w stanach wymagających szybkiego dostarczenia substratu energetycznego. Są szczególnie wskazane u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu długołańcuchowych triglicerydów, takimi jak niedobór lipazy lipoproteinowej, kofaktorów tej lipazy, karnityny lub upośledzenie transportu zależnego od karnityny. W preparatach takich jak SmofKabiven czy Lipidem, MCT są łączone z olejem sojowym (źródło kwasów omega-6 i omega-3), olejem z oliwek (jednonienasycone kwasy tłuszczowe) oraz olejem rybim (EPA i DHA), co pozwala na kompleksowe wsparcie metaboliczne i przeciwzapalne.
chylomikrony, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, eikozanoidy przeciwzapalne, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, karnityna, kwas alfa-linolenowy, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy tłuszczowe omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, lipaza lipoproteinowa, MCT, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, posocznica, reakcja hiperzapalna, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omegaflex special –
Omegaflex special to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, klasyfikowany w grupie B05BA10, który dostarcza kompleksowo zbilansowane makro- i mikroelementy niezbędne do prawidłowego rozwoju, regeneracji tkanek oraz podtrzymania funkcji życiowych. Kluczowymi składnikami są aminokwasy egzogenne, które stanowią substraty do syntezy białek strukturalnych i funkcjonalnych, glukoza jako podstawowy substrat energetyczny dla komórek, zwłaszcza ośrodkowego układu nerwowego, szpiku kostnego, erytrocytów i nabłonka cewek nerkowych, oraz emulsja tłuszczowa zawierająca triglicerydy o długim (LCT) i średnim łańcuchu (MCT). Preparat zapewnia optymalny stosunek kwasów omega-6 do omega-3 na poziomie około 2,5:1, co sprzyja działaniu przeciwzapalnemu i immunomodulującemu. MCT charakteryzują się szybszą hydrolizą i efektywniejszym utlenianiem, co jest korzystne w zaburzeniach metabolizmu tłuszczów, zwłaszcza przy niedoborze lipazy lipoproteinowej.
aminokwas egzogenny, anabolizm białkowy, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, eikozanoid, emulsja do infuzji, erytrocyt, glikolipid, glikoproteina, kwas alfa-linolenowy, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lipaza śródbłonkowa, lipaza trzustkowa, mukopolisacharyd, nabłonek cewek nerkowych, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędny kwas tłuszczowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, proces anaboliczny, synteza białka, szpik kostny, trigliceryd, trigliceryd o średniej długości łańcucha, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven EF
SmofKabiven EF to złożony roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy oraz glukozę, które razem zapewniają kompleksowe wsparcie żywieniowe. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek oraz oleju rybnego bogatego w EPA i DHA. Olej rybny dostarcza długołańcuchowych kwasów omega-3, które wpływają na funkcje błon komórkowych i regulują procesy zapalne oraz immunologiczne. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo stosowania SmofKabiven EF oraz wykazały skuteczną inkorporację kwasów omega-3 do struktur biologicznych po 4 tygodniach terapii, bez istotnych różnic w parametrach wzrostu i odżywienia w porównaniu do produktu referencyjnego (Intralipid 20%).
białko wiążące retinol, chylomikron endogenny, efekt termogenny, eikozanoid, emulsja tłuszczowa, fosfolipid erytrocytów, homeostaza glikemiczna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas jednonienasycony, kwas linolowy, kwas omega-3, leukotrien, lipoproteina osocza, niezbędny kwas tłuszczowy, peroksydacja, prealbumina, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyna, SmofKabiven EF, SMOFlipid, stan kataboliczny, triglicerydy nasycone, tromboksan, wskaźnik masy ciała, zaburzenie termoregulacji, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to mlecznobiała emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 50 g oleju sojowego (LCT) oraz 50 g triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) na litr. Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 345 mOsm/l, pH 6,5-8,8 oraz wartością energetyczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l). Zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) i kwas α-linolenowy (2,5-5,5 g/l), a także fosfolipidy (lecytyna z jaja) pełniące funkcję emulgatora i składnika błon komórkowych oraz glicerol zapewniający izotoniczność i będący substratem metabolicznym. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol/l sodu, co jest istotne w kontekście bilansu elektrolitowego pacjenta.
emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glicerol, hydroliza, izotoniczność preparatu, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, lecytyna jaja, niedobór karnityny, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to kompleksowy roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), łączący glukozę, aminokwasy oraz emulsję tłuszczową SMOFlipid, która zawiera cztery oleje: sojowy (10,2 g/1206 ml, bogaty w kwasy omega-6 i omega-3), MCT (10,2 g/1206 ml, szybko metabolizowane źródło energii), oliwkowy (8,5 g/1206 ml, jednonienasycone kwasy tłuszczowe o niskiej podatności na peroksydację) oraz rybny (5,1 g/1206 ml, źródło EPA i DHA). Preparat dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 1206 ml, 1448 ml i 1904 ml, dostarczając odpowiednio 85-135 g glukozy, 38-60 g aminokwasów oraz 34-54 g tłuszczów, a także zbilansowany zestaw elektrolitów (np. Na 25-30 mmol/1000 ml, K 19-23 mmol/1000 ml, Mg 3,2-3,8 mmol/1000 ml). Wartość energetyczna całkowita wynosi od 800 kcal (3,3 MJ) do 1300 kcal (5,4 MJ) w zależności od objętości, z wartością pozabiałkową 700-1100 kcal (2,9-4,6 MJ).
aminokwas egzogenny, aminokwasy endogenne, białko wiążące retinol, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy błon erytrocytów, homeostaza, indeks masy ciała, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, leukotrieny, niezbędny kwas tłuszczowy, parametry antropometryczne, peroksydacja lipidów, prealbumina, profil kwasów tłuszczowych, reakcja immunologiczna, roztwór glukozy, triglicerydy MCT, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linola –
Linola to maść dermatologiczna zawierająca nienasycone kwasy tłuszczowe C18:2 w stężeniu 0,815 g/100 g, klasyfikowana w grupie leków dermatologicznych z kodem ATC D02AC. Substancje czynne wykazują działanie przeciwzapalne potwierdzone w modelach farmakologicznych, takich jak test hamowania trichloroetylenu oraz model wyprysku kontaktowego indukowanego laurylosiarczanem sodu (SLS). Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy mediatorów zapalnych, w tym prostaglandyn i leukotrienów, co przyczynia się do łagodzenia stanów zapalnych skóry. Ponadto, kwasy tłuszczowe wspierają regenerację naskórka poprzez aktywne metabolity, takie jak linoleinian acyloceramidu i kwas 13-hydroksyoktadekadienowy, które wpływają na odbudowę bariery skórnej.
alkohol cetostearylowy, butylohydroksytoluen, działanie przeciwzapalne, kwas 13-hydroksyoktadekadienowy, kwas linolowy, kwas oktadekadienowy, laurylosiarczan sodu, lek dermatologiczny, linoleinian acyloceramidu, maść, mediator stanu zapalnego, nienasycony kwas tłuszczowy, olej arachidowy, prostaglandyny i leukotrieny, reakcja nadwrażliwości, regeneracja naskórka, wyprysk kontaktowy, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Właściwości farmakodynamiczne
Olej rybi, stanowiący 20-25% frakcji lipidowej w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Finomel, Finomel Peri oraz SmofKabiven, jest bogatym źródłem długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, głównie kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). DHA pełni kluczową rolę strukturalną w błonach komórkowych, wpływając na ich płynność i funkcjonalność, szczególnie w tkankach o wysokim metabolizmie, takich jak układ nerwowy i siatkówka. EPA natomiast jest prekursorem eikozanoidów o działaniu przeciwzapalnym i modulującym procesy zapalne, agregację płytek oraz napięcie naczyń krwionośnych. Emulsje tłuszczowe zawierające olej rybi wykazują właściwości biologiczne zbliżone do endogennych chylomikronów, co sprzyja ich prawidłowemu metabolizmowi i minimalizuje ryzyko działań niepożądanych.
agregacja płytek krwi, białko wiążące retinol, błona komórkowa, chylomikron, działanie przeciwzapalne, eikozanoid, emulsja tłuszczowa, enterocyt, fosfolipid krwinek czerwonych, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas oleinowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, leukotrien, lipoproteina osocza, mieszanina lipidowa, modulacja odpowiedzi zapalnej, olej rybi, peroksydacja, prealbumina, prostaglandyna, stres oksydacyjny, sygnalizacja międzykomórkowa, triglicerydy średniołańcuchowe, tromboksan, właściwość farmakodynamiczna, wolny rodnik, wskaźnik masy ciała, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olej sojowy oczyszczony jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego i emulsji tłuszczowych, dostarczając niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie kwas linolowy (omega-6, 55-60%) oraz kwas alfa-linolenowy (omega-3, około 8%). W preparatach mieszanych, takich jak ClinOleic czy SmofKabiven, olej sojowy stanowi około 20% mieszaniny z olejem z oliwek (80%), co zapewnia korzystny profil kwasów tłuszczowych: 15% SFA, 65% MUFA i 20% EPUFA. Olej sojowy pełni funkcję wysokoenergetycznego źródła kalorii (około 9 kcal/g), dostarczając od 30% do 50% całkowitej wartości energetycznej w żywieniu pozajelitowym, co umożliwia oszczędzanie aminokwasów i efektywne wykorzystanie białek do syntezy. Jego metabolizm jest wolniejszy niż triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), co wpływa na dłuższy czas przebywania w krążeniu i wykorzystanie głównie jako materiał budulcowy. Kombinacje z olejem z oliwek, MCT i olejem rybim poprawiają stabilność oksydacyjną, profil kwasów tłuszczowych oraz właściwości przeciwzapalne i immunomodulujące.
alfa-tokoferol, całkowite żywienie pozajelitowe, chondrocyt, choroba zwyrodnieniowa stawów, diacerina, działanie chondroprotekcyjne, eikozanoidy, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kolagenaza, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, leukotrien, lipaza lipoproteinowa, macierz zewnątrzkomórkowa chrząstki, nasycone kwasy tłuszczowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyna, proteoglikany, siarczan chondroityny, stromelizyna, triglicerydy o średniej długości łańcucha, tromboksan, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Właściwości farmakodynamiczne
Olej z oliwek jest kluczowym składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, stanowiąc około 25-80% mieszaniny tłuszczowej, często w połączeniu z olejem sojowym (20-30%), triglicerydami o średniej długości łańcucha (MCT, 25-30%) oraz olejem rybim (15-20%). Profil kwasów tłuszczowych oleju z oliwek charakteryzuje się wysoką zawartością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA, 65%), umiarkowaną ilością nasyconych (SFA, 15%) oraz wielonienasyconych niezbędnych kwasów tłuszczowych (PUFA, 20%). Emulsje te dostarczają od 28% do 43% całkowitej wartości energetycznej w postaci tłuszczów, co odpowiada zrównoważonemu żywieniu pozajelitowemu. Wysoka zawartość alfa-tokoferolu (witamina E) w oleju z oliwek oraz jego odporność na peroksydację lipidową sprzyjają ograniczeniu stresu oksydacyjnego, co potwierdzono w badaniach klinicznych u wcześniaków i dzieci długotrwale żywionych pozajelitowo.
alfa-tokoferol, DHA, emulsja lipidowa, endogenny chylomikron, EPA, fosfolipid, fosfolipid krwinek czerwonych, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lipoproteina osocza, MCT, nasycony kwas tłuszczowy, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, peroksydacja lipidowa, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycony niezbędny kwas tłuszczowy, witamina E, żyła obwodowa, żywienie obwodowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipidem 200 mg/ml
Lipidem, emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml triglicerydów, zawiera mieszaninę triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (100 g/1000 ml), oczyszczony olej sojowy (80 g/1000 ml) oraz omega-3 kwasy tłuszczowe (20 g/1000 ml). Preparat dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (omega-6) w ilości 38,4-46,4 g/l, kwas alfa-linolenowy (omega-3) 4,0-8,8 g/l oraz kwasy eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy (omega-3) 8,6-17,2 g/l. Produkt charakteryzuje się wartością energetyczną 7990 kJ/l (1910 kcal/l), osmolalnością około 410 mOsm/kg oraz pH w zakresie 6,0-8,5, co wskazuje na jego zastosowanie w specjalistycznym leczeniu szpitalnym, podawany jest wyłącznie dożylnie w warunkach klinicznych.
charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, niezbędne kwasy tłuszczowe, oleinian sodu, olej sojowy, omega-3 triglicerydy, osmolalność, skutki uboczne, terapia żywieniowa, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SMOFlipid –
SMOFlipid to emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca łącznie 200 g olejów na 1000 ml: 60 g oleju sojowego (źródło kwasów omega-6 i omega-3, w tym kwasu linolowego i α-linolenowego), 60 g triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT) zapewniających szybkie źródło energii, 50 g oleju z oliwek (bogatego w jednonienasycone kwasy tłuszczowe o niskiej podatności na peroksydację) oraz 30 g oleju rybnego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowych dla funkcji błon komórkowych i modulacji procesów zapalnych). Obecność witaminy E pełni rolę antyoksydantu, chroniąc nienasycone kwasy tłuszczowe przed peroksydacją lipidową, co zwiększa stabilność i bezpieczeństwo preparatu. Wielkość cząstek emulsji jest zbliżona do naturalnych chylomikronów, co sprzyja efektywnemu metabolizmowi i biodostępności składników odżywczych.
antyoksydant, białko wiążące retinol, BMI, chylomikron, DHA, eikozanoid, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, EPA, fosfolipid erytrocytów, immunomodulacja, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, kwas α-linolenowy, lipoproteina osocza, MCT, niezbędny kwas tłuszczowy, parametr antropometryczny, peroksydacja lipidowa, prealbumina, triglicerydy średniołańcuchowe, witamina E, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Wskazania do stosowania
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza z grup omega-6 i omega-3. Wskazania do jego stosowania obejmują pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a także osoby z niedoborem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD). Preparaty zawierające olej sojowy są stosowane u różnych grup wiekowych, od wcześniaków i noworodków, przez dzieci powyżej 2 lat, aż po dorosłych, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb i wskazań klinicznych.
całkowite żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, preparat wielokomorowy, trigliceryd o średniej długości łańcucha, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wartość energetyczna, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja do infuzji typu „oleju w wodzie”, zawierająca 50 g oleju sojowego oraz 50 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych na 1000 ml. Produkt dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) oraz kwas α-linolenowy (2,5-5,5 g/l). Wartość energetyczna emulsji wynosi 4330 kJ/l (1035 kcal/l), a osmolarność teoretyczna 345 mOsm/l, co jest istotne przy dożylnym podawaniu. pH emulsji mieści się w zakresie 6,5-8,8, z kwasowością miareczkową <0,5 mmol/l, a zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest ważne dla pacjentów z ograniczoną podażą sodu. Substancje pomocnicze to m.in. glicerol, lecytyna z jaja, α-tokoferol oraz sodu oleinian, które stabilizują emulsję i chronią lipidy przed utlenianiem.
Produkt dostępny jest w butelkach szklanych o pojemnościach 100, 250 i 500 ml, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, chroniony przed światłem i mrożeniem. Lipofundin MCT/LCT 10% nie może być stosowany jako nośnik dla koncentratów elektrolitów ani mieszany z innymi roztworami bez potwierdzenia farmaceutycznej zgodności, szczególnie przy jednoczesnym podawaniu jonów dwuwartościowych (Ca2+, Mg2+). Przed podaniem emulsję należy delikatnie wstrząsnąć i doprowadzić do temperatury pokojowej bez podgrzewania. Produkt jest przeznaczony do jednorazowego użytku, a po otwarciu należy go zużyć niezwłocznie. Szczególną ostrożność zaleca się u dzieci od wcześniaka do 2 lat, chroniąc emulsję przed światłem podczas całego okresu infuzji, aby zapobiec powstawaniu nadtlenków i produktów rozpadu.
emulsja do infuzji, emulsja oleju w wodzie, glicerol, infuzja emulsji tłuszczowej, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, lecytyna jaja, nadtlenki, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność teoretyczna, produkty rozpadu, sodu oleinian, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, woda do wstrzykiwań, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas linolowy (omega-6) jest kluczowym niezbędnym kwasem tłuszczowym dostarczanym w emulsjach tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, z zawartością różniącą się w zależności od preparatu: 38,4-46,4 g/l w Lipidem 20%, 24,0-29,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 10% oraz 48,0-58,0 g/l w Lipofundin MCT/LCT 20%. Podanie dożylne zapewnia 100% biodostępność kwasu linolowego, omijając układ pokarmowy. Maksymalne stężenie triglicerydów w surowicy, w tym zawierających kwas linolowy, nie powinno przekraczać 4,6 mmol/l, a jego poziom zależy od dawki, szybkości infuzji, stanu metabolicznego i odżywienia pacjenta. Kwas linolowy podlega hydrolizie do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych, uczestnicząc w β-oksydacji, syntezie eikozanoidów, glukoneogenezie oraz resyntezie lipidów.
beta-oksydacja, bierna dyfuzja, długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glukoneogeneza, hydroliza, kwas linolowy, lipaza lipoproteinowa, lipaza śródbłonkowa, niezbędny kwas tłuszczowy, niezestryfikowany kwas tłuszczowy, okres półtrwania w osoczu, olej sojowy, resynteza tłuszczów, stężenie triglicerydów, tkanka łożyska, transport łożyskowy, triglicerydy oleju sojowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Intralipid 10% 100 mg/ml
Produkt leczniczy Intralipid 10% stosowany jest w terapii dożylnej jako źródło tłuszczów, a jego dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania do zdolności eliminacji tłuszczów przez pacjenta. U dorosłych maksymalna dawka wynosi 3 g triglicerydów/kg masy ciała/dobę (co odpowiada 30 ml Intralipid 10%/kg mc./dobę), z maksymalną szybkością infuzji 500 ml w ciągu 5 godzin. U noworodków i niemowląt dawka mieści się w zakresie 0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę (5-40 ml Intralipid 10%/kg mc./dobę), z maksymalną szybkością infuzji 0,17 g triglicerydów/kg mc./godz. (1,7 ml Intralipid 10%/kg mc./godz.). Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, gdzie dawka początkowa wynosi 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, a dawka docelowa 2 g/kg mc./dobę podawana w ciągłej infuzji przez 24 godziny, z możliwością zwiększenia do 4 g/kg mc./dobę pod ścisłym nadzorem klinicznym obejmującym monitorowanie stężenia triglicerydów, enzymów wątrobowych oraz wysycenia krwi tlenem.
ciągła infuzja, działanie niepożądane, eliminacja tłuszczów, emulsja do infuzji, energia pozabiałkowa, enzymy wątrobowe, infuzja dożylna, Intralipid, kwas linolenowy, kwas linolowy, masa urodzeniowa, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, stężenie triglicerydów w surowicy, szybkość infuzji, triglicerydy, wcześniak z niską masą urodzeniową, wysycenie krwi tlenem, zapotrzebowanie energetyczne - Leksykon substancji czynnych
Nienasycone kwasy tłuszczowe – Przedawkowanie
Przedawkowanie nienasyconych kwasów tłuszczowych (C18:2) zawartych w maści Linola, stosowanej miejscowo w stężeniu 0,815 g/100 g produktu, nie wiąże się z koniecznością wdrażania specjalistycznych procedur medycznych. Ze względu na ograniczoną absorpcję systemową substancji czynnej, ryzyko poważnych działań niepożądanych jest niskie. W przypadku nadmiernej aplikacji zaleca się powrót do standardowego schematu dawkowania, bez konieczności podejmowania dodatkowych interwencji. Nie odnotowano specyficznych objawów przedawkowania, a ewentualne reakcje miejscowe mogą wynikać głównie z substancji pomocniczych, takich jak alkohol cetostearylowy, lanolina (z butylohydroksytoluenem) oraz rafinowany i utwardzony olej arachidowy.
absorpcja systemowa, alkohol cetostearylowy, butylohydroksytoluen, konsultacja dermatologiczna, kwas linolowy, lanolina, maść Linola, nadwrażliwość na składniki, nienasycony kwas tłuszczowy, objaw toksyczności, olej arachidowy, preparat dermatologiczny, protokół terapeutyczny, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja skórna, substancja czynna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipidem 200 mg/ml
Lipidem 200 mg/ml to emulsja do infuzji typu olej w wodzie, zawierająca 200 mg/ml triglicerydów, w tym 100 g triglicerydów nasyconych o średniej długości łańcucha, 80 g oczyszczonego oleju sojowego oraz 20 g omega-3 kwasów tłuszczowych na 1000 ml. Produkt dostarcza istotne klinicznie kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (omega-6) w ilości 38,4-46,4 g/l, kwas alfa-linolenowy (omega-3) 4,0-8,8 g/l oraz EPA i DHA (omega-3) 8,6-17,2 g/l. Emulsja zawiera także substancje pomocnicze, takie jak fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, sód oleinian, all-rac-α-tokoferol oraz sód wodorotlenek, a jej parametry fizykochemiczne to wartość energetyczna 7990 kJ/l (1910 kcal/l), osmolalność około 410 mOsm/kg oraz pH 6,0-8,5. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do dożylnej infuzji i dostępny w różnych objętościach od 100 ml do 1000 ml w szklanych butelkach typu II.
all-rac-α-tokoferol, emulgator, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, infuzja dożylna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, nadtlenek, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy triglicerydy, osmolalność, pierwiastek śladowy, sodu oleinian, sodu wodorotlenek, substancja pomocnicza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lipidem 200 mg/ml
Produkt Lipidem to emulsja do infuzji zawierająca 200 mg/ml triglicerydów, w tym 100 g/1000 ml triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, 80 g/1000 ml oleju sojowego oraz 20 g/1000 ml triglicerydów omega-3. W kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią, dane kliniczne są ograniczone, zwłaszcza w ciąży, gdzie brak jest jednoznacznych dowodów na bezpieczeństwo. Badania na modelach zwierzęcych z emulsją o podobnym składzie nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję, jednak decyzja o zastosowaniu powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Warto podkreślić, że składniki Lipidemu przenikają do mleka kobiecego, choć w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się istotnego wpływu na noworodki, jednak ogólnie nie zaleca się karmienia piersią podczas żywienia pozajelitowego.
emulsja do infuzji, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy omega-6, nadciśnienie tętnicze indukowane ciążą, nasycone kwasy tłuszczowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, oleinian sodu, olej sojowy, trigliceryd, triglicerydy omega-3, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe