Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas linolowy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwasu linolowego

Kwas linolowy (omega-6) jest niezbędnym kwasem tłuszczowym występującym w znaczących ilościach w produktach leczniczych zawierających emulsje tłuszczowe do infuzji. Badania przedkliniczne dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania tej substancji w kontekście jej zastosowania klinicznego.¹

Badania toksyczności ogólnej

Przedkliniczne badania toksyczności przeprowadzone dla produktów zawierających kwas linolowy są dostępne głównie dla dawek przekraczających 2-3 krotnie maksymalne dawki dobowe przewidziane u ludzi. W badaniach eksperymentalnych prędkości infuzji znacznie przekraczały zalecane wartości kliniczne – 29-krotnie w badaniach na psach i aż 353-krotnie w badaniach na myszach.^{2 3}

Toksyczność po wielokrotnym podaniu

Przeprowadzono sześciotygodniowe badania toksyczności na modelach zwierzęcych z użyciem emulsji zawierających kwas linolowy. Najwyższe testowane dawki dożylne wyniosły:

• 4,6 g tłuszczów/kg masy ciała dla królików
• 6,0 g tłuszczów/kg masy ciała dla psów

^{4 5}

Wyniki badań toksyczności po wielokrotnym podaniu wykazały jedynie niewielkie zmiany w ogólnym zachowaniu zwierząt. Co istotne, nie stwierdzono objawów zatrucia ani nie wykryto oznak biochemicznych lub histologicznych uszkodzenia wątroby lub innych organów, nawet przy wysokich dawkach emulsji zawierających kwas linolowy.^{6 7}

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Badania toksycznego wpływu na rozród przeprowadzone u królików z użyciem emulsji zawierających kwas linolowy nie dostarczyły dowodów na działanie embriotoksyczne ani teratogenne przy dawce 2 g lipidów/kg masy ciała na dobę podawanej przez 12 dni.⁸

Doświadczenia na zwierzętach przeprowadzone przy dawkach przewidywanych dla człowieka nie wykazały wpływu emulsji zawierających kwas linolowy na płodność ani rozmnażanie. Potencjalny wpływ teratogenny nie był szczegółowo badany, ponieważ składniki emulsji zawierających kwas linolowy są substancjami naturalnymi i pośrednimi produktami fizjologicznego metabolizmu, dlatego nie zakłada się teratogennego wpływu tych substancji.^{9 10}

Fitoestrogeny w olejach zawierających kwas linolowy

Warto odnotować, że w olejach roślinnych zawierających kwas linolowy, szczególnie w oleju sojowym, występują fitoestrogeny takie jak ß-sitosterol. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano, że czysty ß-sitosterol podawany podskórnie i dopochwowo może wpływać na płodność szczurów i królików.¹¹

U samców szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy jąder i zawartości plemników w nasieniu po podaniu czystego ß-sitosterolu, natomiast u samic królików odnotowano mniejszy wskaźnik ciąż. Jednakże zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej, obserwowane działania u zwierząt nie wydają się mieć istotnego odniesienia do praktyki klinicznej, szczególnie w kontekście dożylnego podawania emulsji tłuszczowych zawierających kwas linolowy.¹²

Działanie rakotwórcze i mutagenne

Działania rakotwórczego ani mutagennego kwasu linolowego zawartego w emulsjach tłuszczowych nie badano szczegółowo. Jest to uzasadnione faktem, że składniki tych emulsji, w tym kwas linolowy, są naturalnymi składnikami odżywczymi i/lub pośrednimi produktami fizjologicznego metabolizmu.^{13 14}

Właściwości uczulające

Badania toksykologiczne nie wykazały właściwości uczulających kwasu linolowego zawartego w emulsjach tłuszczowych do infuzji, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania tych preparatów w praktyce klinicznej.^{15 16}

Zawartość kwasu linolowego w produktach leczniczych

Warto zwrócić uwagę na zróżnicowaną zawartość kwasu linolowego w poszczególnych produktach leczniczych zawierających emulsje tłuszczowe do infuzji:

^{17 18 19}

Znaczenie przedklinicznych danych o bezpieczeństwie kwasu linolowego

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwasu linolowego zawartego w emulsjach tłuszczowych do infuzji wskazują na dobry profil bezpieczeństwa tej substancji. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały istotnej toksyczności, nawet przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Nie odnotowano również znaczącego wpływu na rozród, rozwój potomstwa ani właściwości uczulających.^{20 21}

Choć w niektórych badaniach obserwowano wpływ fitoestrogenów zawartych w olejach roślinnych (będących źródłem kwasu linolowego) na płodność zwierząt laboratoryjnych, to zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej obserwacje te nie mają bezpośredniego przełożenia na praktykę kliniczną, szczególnie w kontekście podawania dożylnego.²²