katabolizm białka

Katabolizm białka to seria procesów biochemicznych, w których dochodzi do rozpadu białek do aminokwasów, a następnie do dalszej degradacji tych aminokwasów. Ten złożony proces metaboliczny zachodzi we wszystkich komórkach organizmu, jednak głównie w wątrobie i mięśniach.

Pierwszym etapem katabolizmu jest proteoliza, czyli rozpad białek na aminokwasy, katalizowana przez enzymy proteolityczne (proteazy). Następnie aminokwasy podlegają deaminacji oksydacyjnej, w wyniku której uwalniana jest grupa aminowa w postaci amoniaku, później przekształcanego w mocznik w cyklu mocznikowym. Pozostałe szkielety węglowe mogą być wykorzystane do produkcji glukozy (glukoneogeneza) lub przekształcone w ketokwasy i wprowadzone do cyklu Krebsa.

Zaburzenia katabolizmu białek mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych. Nadmierny katabolizm białek obserwuje się w stanach głodzenia, ciężkich urazach, rozległych oparzeniach oraz chorobach przewlekłych, co prowadzi do utraty masy mięśniowej. Z kolei upośledzenie katabolizmu aminokwasów może skutkować chorobami metabolicznymi, takimi jak fenyloketonuria czy choroba syropu klonowego.

Monitorowanie markerów katabolizmu białka, takich jak bilans azotowy czy poziom określonych aminokwasów we krwi, jest istotne w ocenie stanu odżywienia pacjenta oraz w planowaniu interwencji żywieniowej, szczególnie u pacjentów w stanie krytycznym lub z przewlekłymi chorobami konsumpcyjnymi.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl