hiperplazja komórek pęcherzyków płucnych
Hiperplazja komórek pęcherzyków płucnych (ang. pulmonary alveolar cell hyperplasia) to proces patologiczny polegający na zwiększeniu liczby komórek wyściełających pęcherzyki płucne, głównie pneumocytów typu II. W warunkach fizjologicznych pneumocyty typu II stanowią około 5% powierzchni pęcherzyków płucnych i odpowiadają za produkcję surfaktantu płucnego.
Hiperplazja komórek pęcherzykowych jest zazwyczaj odpowiedzią na uszkodzenie płuc i stanowi mechanizm naprawczy, w którym pneumocyty typu II proliferują w celu odnowy uszkodzonego nabłonka pęcherzykowego. Mogą one różnicować się następnie w pneumocyty typu I, które stanowią większość powierzchni wymiany gazowej w płucach.
Zjawisko to może występować w przebiegu różnych chorób płuc, takich jak zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), włóknienie płuc, a także w odpowiedzi na ekspozycję na toksyny wziewne lub po radioterapii. Przewlekła hiperplazja może być także obserwowana w niektórych patologiach rozrostowych, takich jak rozrost atypowy pneumocytów (AAH) czy gruczolakorak in situ, które mogą być prekursorami raka płuc.
W badaniu histopatologicznym hiperplazja komórek pęcherzyków płucnych charakteryzuje się zwiększoną liczbą pneumocytów typu II, które mogą tworzyć ciągłe wyściełanie pęcherzyków płucnych. Komórki te są zazwyczaj sześcienne, z obfitą cytoplazmą zawierającą ciałka lamelarne (struktury magazynujące surfaktant).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Działania niepożądane
Tlenek azotu (NO) stosowany wziewnie w stężeniach terapeutycznych (np. NOXAP 200–800 ppm mol/mol, Tlenek azotu Messer 800 ppm v/v, VasoKINOX 450–800 ppm mol/mol) wykazuje istotne korzyści kliniczne, jednak wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które należy monitorować. Methemoglobinemia, zależna od dawki, występuje niezbyt często do bardzo często w zależności od preparatu, przy czym stężenie methemoglobiny >5% jest bardzo rzadkie (<1/10 000) przy NO <20 ppm. Noworodki są szczególnie narażone ze względu na obniżoną aktywność reduktazy methemoglobiny. Trombocytopenia jest zgłaszana jako bardzo częsta (Tlenek azotu Messer) lub częsta (VasoKINOX), choć badania kliniczne nie potwierdziły zwiększonego ryzyka powikłań krwotocznych. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest reakcja z odbicia po gwałtownym przerwaniu terapii, występująca bardzo często (>1/10), objawiająca się skurczem naczyń płucnych, hipoksemią i zapaścią krążeniowo-oddechową, szczególnie po 10–30 godzinach leczenia. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki do 1 ppm przed odstawieniem, aby minimalizować spadek PaO2.
agregacja płytek krwi, ból głowy, bradykardia, desaturacja, duszność, dwutlenek azotu, efekt z odbicia, gaz medyczny, hemostaza, hiperplazja komórek pęcherzyków płucnych, hipoksemia, hipoksja, krwawienie z pęcherzyków płucnych, krwotok płucny, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdrgawkowy, leukomalacja okołokomorowa, methemoglobina, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, napad padaczkowy, niedociśnienie, niedodma, niestabilność hemodynamiczna, obrzęk płuc, powikłanie krwotoczne, przepuszczalność pęcherzyków płucnych, reaktywność dróg oddechowych, reduktaza methemoglobiny, skurcz naczyń płucnych, surfaktant płucny, tlenek azotu, trombocytopenia, wymiana gazowa w płucach, zapaść krążeniowo-oddechowa, zawał krwotoczny, zawroty głowy