Działania niepożądane leku Noxap 200 ppm mol/mol

Tlenek azotu stosowany wziewnie może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego Noxap (tlenek azotu, NO) 200 ppm mol/mol, gaz medyczny sprężony.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W piśmiennictwie dotyczącym tlenku azotu stosowane są następujące określenia częstości występowania działań niepożądanych: ^{1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (2}

• Bardzo często: występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów (>1/10)
• Często: występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Methemoglobinemia stanowi jedno z najważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tlenku azotu. Jej wystąpienie jest zależne od dawki podawanego leku. Podwyższone stężenie methemoglobiny prowadzi do niedotlenienia tkanek, co może mieć poważne konsekwencje kliniczne.³

Przy stosowaniu tlenku azotu w stężeniach terapeutycznych (5% jest bardzo rzadkie (<1/10 000). Warto podkreślić, że noworodki charakteryzują się obniżoną aktywnością reduktazy methemoglobiny, co czyni je grupą szczególnie narażoną na rozwój tego powikłania. ^{5% podczas inhalacji tlenkiem azotu w stężeniach < 20 ppm jest bardzo rzadkie (4}

W zakresie wpływu na hemostazę, choć badania przedkliniczne sugerowały, że tlenek azotu może hamować agregację płytek krwi, późniejsze badania kliniczne nie potwierdziły tej obserwacji. Kontrolowane badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w występowaniu powikłań krwotocznych pomiędzy pacjentami leczonymi tlenkiem azotu a grupą kontrolną.⁵

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Brak odpowiedzi na leczenie jest zjawiskiem, które obserwuje się u znacznej części pacjentów – dotyczy ono 30-45% przypadków. Ten aspekt należy uwzględnić przy planowaniu terapii i monitorowaniu jej skuteczności.⁶

Tworzenie dwutlenku azotu (NO₂) zachodzi w wyniku reakcji tlenku azotu z tlenem. Przy terapeutycznych stężeniach wdychanego tlenku azotu reakcja ta przebiega powoli, natomiast przy wysokich stężeniach NO proces ten ulega przyspieszeniu.⁷

Badania na zwierzętach wykazały, że podwyższone stężenie NO₂ (>10 ppm) może powodować poważne powikłania, takie jak: ^{10 ppm) powoduje obrzęk płuc, krwawienie z pęcherzyków płucnych, zmiany w aktywności surfaktantów, hiperplazję komórek pęcherzyków płucnych, gromadzenie fibryny, neutrofili i makrofagów w płucach oraz zgon.”>8}

• Obrzęk płuc
• Krwawienie z pęcherzyków płucnych
• Zmiany w aktywności surfaktantów
• Hiperplazja komórek pęcherzyków płucnych
• Gromadzenie fibryny, neutrofili i makrofagów w płucach
• Zgon

Przedłużone wdychanie NO₂ wiąże się również ze zwyrodnieniem komórek śródmiąższowych płuc oraz umiarkowaną rozedmą płuc.⁹ U ludzi wdychanie NO₂ w stężeniu 2 ppm zwiększa przepuszczalność pęcherzyków płucnych i reaktywność dróg oddechowych.¹⁰

Przy niskich dawkach terapeutycznych (<20 ppm) podawanego wziewnie tlenku azotu nie stwierdzono znaczącego podwyższenia stężenia NO₂. Badania kliniczne wskazują, że objawy toksyczności klinicznej NO₂ są bardzo rzadkim (<1/10 000) powikłaniem. Istotne jest, aby utrzymywać możliwie najniższe stężenie NO₂, które musi być niższe niż 0,5 ppm.<sup data-drug="Noxap" data-section="Działania niepożądane" title="Nie stwierdzono znaczącego podwyższenia stężenia NO2 przy niskich dawkach terapeutycznych (< 20 ppm) podawanego w drodze inhalacji NO, a w większości badań klinicznych wskazano, że objawy toksyczności klinicznej NO2 są bardzo rzadkim (11

Efekt z odbicia po przerwaniu leczenia

Efekt z odbicia jest bardzo częstym działaniem niepożądanym (>1/10), występującym przy gwałtownym przerwaniu inhalacji tlenkiem azotu. Objawia się on nasilonym skurczem naczyń płucnych i hipoksemią, które mogą prowadzić do gwałtownej zapaści krążeniowo-oddechowej. ^{1/10) do szybkiej reakcji z odbicia, przejawiającej się nasilonym skurczem naczyń płucnych i hipoksemią połączoną z gwałtowną zapaścią krążeniowo-oddechową.”>12}

Przerwanie leczenia tlenkiem azotu po długotrwałej inhalacji wiąże się u wszystkich pacjentów z przejściowym nadciśnieniem płucnym, które może utrzymywać się około jednej godziny.¹³

Obserwacje kliniczne wykazały, że po 10-30 godzinach leczenia tlenkiem azotu jego nagłe przerwanie powoduje efekt z odbicia u około 75% pacjentów, co objawia się zaburzeniami wymiany gazowej w płucach i różnym stopniem desaturacji.¹⁴

U jednej trzeciej pacjentów dochodzi do niestabilności hemodynamicznej, przy czym obniżenie PaO₂ jest tym większe, im większa była dawka tlenku azotu stosowana w terapii. Aby zminimalizować ryzyko obniżenia PaO₂ po zakończeniu terapii, zaleca się ograniczenie dawki do 1 ppm przed całkowitym przerwaniem leczenia.¹⁵

Długoterminowe działania niepożądane

Przeprowadzone badania kliniczne z grupą kontrolną nie wykazały długoterminowych działań niepożądanych leczenia wziewnego tlenkiem azotu, które wymagałyby ponownej hospitalizacji, świadczenia szczególnych usług medycznych lub powodowały choroby płuc czy następstwa neurologiczne.¹⁶

Tabela działań niepożądanych produktu leczniczego Noxap

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁷

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁸