guz pozaczaszkowy
Guz pozaczaszkowy (łac. tumor extracranialis) to nowotwór rozwijający się poza jamą czaszki, który może wykazywać charakter łagodny lub złośliwy. W odróżnieniu od guzów wewnątrzczaszkowych, nie wywiera bezpośredniego ucisku na struktury mózgowia, chociaż w zaawansowanych stadiach może naciekać kości czaszki i wtórnie oddziaływać na tkanki wewnątrzczaszkowe.
Guzy pozaczaszkowe obejmują szeroki zakres jednostek chorobowych, w tym nowotwory skóry głowy (np. raki podstawnokomórkowe, płaskonabłonkowe, czerniaki), tkanek miękkich (mięsaki, tłuszczaki), a także guzy wywodzące się z tkanek gruczołowych (np. gruczołów ślinowych) czy kości (osteosarcoma, chrzęstniakomięsak). Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (MRI, CT), badania histopatologiczne materiału pobranego drogą biopsji oraz badania laboratoryjne.
Leczenie guzów pozaczaszkowych zależy od ich typu histologicznego, lokalizacji, wielkości oraz stopnia zaawansowania. Podstawową metodą terapeutyczną pozostaje leczenie chirurgiczne, często uzupełniane radioterapią i/lub chemioterapią w przypadku zmian złośliwych. Rokowanie jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, w tym typu histopatologicznego guza, jego stadium zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Patofizjologia i mechanizm
Neuroblastoma to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek grzebienia nerwowego obwodowego układu współczulnego, stanowiący około 8% nowotworów złośliwych u dzieci. Rokowanie zależy od stopnia zróżnicowania guza, z gorszymi wynikami u pacjentów z prymitywnymi formami. Genetycznie neuroblastoma dzieli się na grupy z niemal diploidalną (45%) i triploidalną (55%) zawartością DNA. Amplifikacja onkogenu MYCN, obecna u 20-25% pacjentów, koreluje z agresywnym przebiegiem choroby. Mutacje aktywujące kinazę ALK oraz mutacje linii zarodkowej genu PHOX2B są kluczowymi czynnikami patogenezy, szczególnie w rodzinnych przypadkach. Najczęstsze aberracje genetyczne to zysk chromosomu 17q (≥80% przypadków), delecje 1p36 (25-35%) i 11q, które wiążą się z gorszym rokowaniem i zaawansowanym stadium choroby. Epigenetyczne zmiany, w tym hipometylacja genów takich jak CCND1, oraz dysregulacja niekodujących RNA (np. miR-137, miR-152, miR-495) odgrywają istotną rolę w patogenezie i różnicowaniu neuroblastoma.
aberracja chromosomowa, angiogeneza, białko p53, chromotripsja, cytokiny, czynnik wzrostu nerwów, delecja 11q, edycja genów, embriogeneza, EZH2, grzebień nerwowy, guz pozaczaszkowy, heterogenność kliniczna, hipermetylacja, hipometylacja, immunoterapia nowotworów, kinaza chłoniaka anaplastycznego, kinaza tyrozynowa, komórki macierzyste nowotworowe, kwas retinowy, metylacja DNA, metylacja histonów, miRNA, neuroblast, neuroblastoma, niekodujące RNA, PHOX2B, receptor CXCR4, rokowanie, sekwencjonowanie DNA, TGF-β, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, układ nerwowy współczulny - Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Objawy
Neuroblastoma to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek nerwowych, najczęściej diagnozowany u dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza niemowląt. Stanowi około 6-8% wszystkich nowotworów dziecięcych i jest najczęstszym pozaczaszkowym guzem litym u dzieci. Lokalizuje się głównie w nadnerczach (około 65% przypadków), jamie brzusznej, klatce piersiowej, szyi oraz rdzeniu kręgowym. Objawy kliniczne są zróżnicowane i zależą od lokalizacji guza, jego wielkości, stopnia zaawansowania oraz ewentualnej produkcji hormonów przez komórki nowotworowe. Charakterystyczne symptomy obejmują gorączkę, zmęczenie, utratę masy ciała, a także objawy miejscowe takie jak wyczuwalna masa w jamie brzusznej, świszczący oddech, zespół Hornera czy objawy ucisku rdzenia kręgowego. W momencie rozpoznania u 50-70% pacjentów stwierdza się przerzuty do węzłów chłonnych, kości, szpiku, wątroby i skóry, co znacząco pogarsza rokowanie.
amplifikacja MYCN, anizokoria, ataksja, ganglioneuroma, guz pozaczaszkowy, komórki nerwowe, mioklonie, nadciśnienie tętnicze, nadnercze, neuroblastoma, oczy szopa, opsoklonus, proptoza, przerzut do kości, spontaniczna regresja, stopień zaawansowania choroby, szpik kostny, ucisk rdzenia kręgowego, wazoaktywny peptyd jelitowy, wodnista biegunka, wydzielanie hormonów, zespół Hornera, zespół paraneoplastyczny