hipometylacja
Hipometylacja to zjawisko epigenetyczne charakteryzujące się zmniejszeniem ilości grup metylowych przyłączonych do DNA, głównie w regionach bogatych w sekwencje CpG. W prawidłowych komórkach metylacja DNA jest kluczowym mechanizmem regulującym ekspresję genów, stabilność genomu oraz prawidłowy rozwój organizmu.
W kontekście patofizjologicznym, hipometylacja DNA często wiąże się z aktywacją genów, które powinny pozostać wyciszone, co może prowadzić do niestabilności genomu i aberracji chromosomowych. Jest to zjawisko powszechnie obserwowane w komórkach nowotworowych, gdzie globalną hipometylację uważa się za wczesny marker transformacji nowotworowej.
Hipometylacja może dotyczyć zarówno całego genomu (hipometylacja globalna), jak i specyficznych regionów genomu, takich jak promotory genów. Zaburzenia procesów metylacji DNA wiążą się z wieloma jednostkami chorobowymi, w tym nowotworami, chorobami neurologicznymi i zaburzeniami rozwojowymi, co czyni ten proces ważnym przedmiotem badań w medycynie molekularnej i terapii celowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Patofizjologia i mechanizm
Neuroblastoma to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek grzebienia nerwowego obwodowego układu współczulnego, stanowiący około 8% nowotworów złośliwych u dzieci. Rokowanie zależy od stopnia zróżnicowania guza, z gorszymi wynikami u pacjentów z prymitywnymi formami. Genetycznie neuroblastoma dzieli się na grupy z niemal diploidalną (45%) i triploidalną (55%) zawartością DNA. Amplifikacja onkogenu MYCN, obecna u 20-25% pacjentów, koreluje z agresywnym przebiegiem choroby. Mutacje aktywujące kinazę ALK oraz mutacje linii zarodkowej genu PHOX2B są kluczowymi czynnikami patogenezy, szczególnie w rodzinnych przypadkach. Najczęstsze aberracje genetyczne to zysk chromosomu 17q (≥80% przypadków), delecje 1p36 (25-35%) i 11q, które wiążą się z gorszym rokowaniem i zaawansowanym stadium choroby. Epigenetyczne zmiany, w tym hipometylacja genów takich jak CCND1, oraz dysregulacja niekodujących RNA (np. miR-137, miR-152, miR-495) odgrywają istotną rolę w patogenezie i różnicowaniu neuroblastoma.
aberracja chromosomowa, angiogeneza, białko p53, chromotripsja, cytokiny, czynnik wzrostu nerwów, delecja 11q, edycja genów, embriogeneza, EZH2, grzebień nerwowy, guz pozaczaszkowy, heterogenność kliniczna, hipermetylacja, hipometylacja, immunoterapia nowotworów, kinaza chłoniaka anaplastycznego, kinaza tyrozynowa, komórki macierzyste nowotworowe, kwas retinowy, metylacja DNA, metylacja histonów, miRNA, neuroblast, neuroblastoma, niekodujące RNA, PHOX2B, receptor CXCR4, rokowanie, sekwencjonowanie DNA, TGF-β, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, układ nerwowy współczulny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Patofizjologia i mechanizm
Rak splotu naczyniówkowego (CPC) to rzadki, złośliwy guz ośrodkowego układu nerwowego, klasyfikowany jako stopień III WHO, charakteryzujący się agresywnym wzrostem, inwazją mózgu i rozprzestrzenianiem przez płyn mózgowo-rdzeniowy. CPC stanowi 0,3-0,6% wszystkich guzów mózgu, a u niemowląt odsetek ten wzrasta do 10-20%. Patogeneza obejmuje mutacje TP53 w około 50% przypadków, które wiążą się z gorszym rokowaniem, a u pacjentów bez mutacji TP53 często występuje wariant TP53 p.R72 i polimorfizm MDM2 SNP309. U dorosłych obserwuje się mutacje promotora TERT, fuzje genów CCDC47-PRKCA oraz mutacje PTEN. Dodatkowo, mutacje punktowe w genie EPHA7 mogą przyczyniać się do progresji CPC. Charakterystyczna jest podwyższona niestabilność genomowa, w tym amplifikacje chromosomu 1 oraz hiperdiploidia chromosomów 7, 8, 9, 12 i 20. Analiza metylacji DNA wyróżnia trzy podgrupy nowotworów splotu naczyniówkowego, z CPC cechującym się hipometylacją elementów transpozonowych i najgorszym rokowaniem. Zaburzenia programu multiciliogenezy GMNC-MCIDAS oraz nadekspresja c-MYC odgrywają kluczową rolę w patogenezie i agresywności CPC, co może stanowić potencjalny cel terapeutyczny.
aktywność mitotyczna, brodawczak splotu naczyniówkowego, chemioterapia dotętnicza, cytokeratyna, guz III stopnia, hipometylacja, martwica tkanki, mutacja genu PTEN, mutacja genu TP53, mutacja promotora TERT, mutacja zarodkowa, nabłonek splotu naczyniówkowego, niestabilność genomowa, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, obrazowanie perfuzyjne, pleomorfizm jądrowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przepływ krwi w mózgu, rak splotu naczyniówkowego, siatkówczak, stosunek jądrowo-cytoplazmatyczny, Światowa Organizacja Zdrowia, sygnalizacja NOTCH, szlak Sonic Hedgehog, wodogłowie, wskaźnik Ki-67, zespół Li-Fraumeni